Saf renk, saf ses, saf söz
Evin İlyasoğlu
Son Köşe Yazıları

Saf renk, saf ses, saf söz

26.10.2022 05:00
Güncellenme:
Takip Et:

Bütün sanat dallarının üyeleri gibi besteciler de çağlar boyu kendi iç dünyaları kadar içinde yaşadıkları çağın sesini duyurmuştur. Bugünün sanatçısı önceki çağların birikimini ve yaşadığı günü yansıtıyor. Yirmi birinci yüzyıl gibi karmaşık bir çağda sanatını dile getiriyor. Yeni müziğin yeni sesine ısınamayan dinleyici de doğal olarak onu soru yağmuruna tutuyor. Besteci ise en sık sorulan sorulara dahi yanıt bulmakta zorlanıyor: 

“Sen neden Mozart gibi beste yapmıyorsun?”

“Senin yapıtlarını neden ıslıkla çalamıyoruz?” 

Ancak, o ıslıkla çaldığımız nice bestecinin melodik yapıtı artık yeni kuşak bestecilerin işi değil. Onlar sesin tınısını, rengini arıyorlar. Yeni Romantizm, yeni gizemsellik, salkım sesler, yığma sesler, raslamsallık, minimalizm ve alabildiği kadar özgür deneme var yeni müzikte.

Şu sıralarda Ortadoğu Teknik Üniversitesi hocaları ile bir çalıştay yapmaktayız: 17. yüzyıldan başladık, dört oturum içinde bugüne dek geleceğiz. Konumuz “Sanatta ne dinlendi, ne izlendi?” Sanat Eğitimcileri Derneği çatısı altında düzenlenen bir sanat forumu, ortak akıl çalıştayı. Amacımız bir tarih okuması değil. Her çağ kendi içinde ne yenilikler getirmiş? Saf sesten, saf renkten, saf sözden başlayıp bugünün zenginleşen sanat dallarına eğiliyoruz. Kendi sanat dalımızı boyutlandırmak adına son derece yararlı oluyor. İleride kitap haline gelince okurlarımın da ilgi duyacağına eminim.

BİFO KONSERLERİ

BİFO konserleri bir yandan Zorlu PSM’de devam ederken bir yandan da İstanbul’un başka sahnelerinde yer alıyor. Geçen hafta BİFO’nun şefi Carlo Tenan’dı. Rostropovich ve Lorin Maazel’in asistanlığını yapmış, Roma’da Santa Cecilia Şeflik okulunda okumuş; Tokyo Filarmoni, Berlin Konzerthaus; Maggio Musicale Fiorentino, Comunale di Bologna, Venedik’te La Fenice ve Palermo’da Massimo gibi opera orkestralarını yönetmiş bir şef. Solist Fritz Kreizler yarışması birincisi, Çek kemancı Jan Mrácek, Brahms’ın keman konçertosunu enerjik ve alabildiğince romantik bir yorumla çaldı. Şef Carlo Tenan, konserin ikinci yarısındaki Debussy yapıtlarını da izlenimciliğe yaraşan bir tül perdesinin ardından duyurdu. Müzik tarihi de programın izlenmci yapıtlarıyla, on dokuzuncu yüzıldan yirminci yüzyıl başına bağlandı: Debussy’nin “Bir Faunun Öğleden Sonrasına Prelüd”ünde düşlere dalan Pan’ın sıcak bir öğleden sonra, hayal ile gelecek arasında kır perilerini kovalaması müzikle resmedilmiş. Konserin son yapıtı yine Debussy’den bir başka izlenimci örnekti: su damlacıklarının buğusunda üç bölümlü “Deniz”. BİFO’nun üfleme çalgıları, yaylı çalgıları ve bütün ekibi çok başarılıydı. Konserin başkemancısı da Nilay Sancar’dı. Flüt soloda Bülent Evcil, arp soloda İpek Mine Sonakın ve viyolonselde Çağ Erçağ başta olmak üzere bütün ekibe tebrikler.

İŞSANAT MEVSİMİ AÇIYOR

Gelecek hafta BİFO’yu İşSanat konserlerinin açılışında dinleyeceğiz. Orkestra şefi Patrick Hahn. Solist, genç piyanist Olga Scheps, ECHO Klasik ödülünün sahibi, solo resitallerden piyano konçertolarına uzanan geniş bir dağarcığın sahibi. Konser programı çok alımlı yapıtlardan seçilmiş: César Franck’ın “Le Chasseur Maudit” başlıklı senfonik şiiri, Çaykovski’nin 1. Piyano Konçertosu ve Şostakoviç’in 10. Senfonisi. Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası’nın konuk daimi şefi Patrick Hahn ise Wuppertal Salonu ve Senfoni Orkestrası’nın genel müzik direktörlüğüne getirilen en genç şef olmuş. 

Açılış konserleri her zaman ayrı bir heyecan taşır. O salonun veya o orkestranın “müdavimleri”  birbirleriyle zaman içinde akraba olmuşlardır. Ben de İşSanat konserlerini ilk günden beri izleyen bir dinleyiciyim.

Bu arada, konserden önce aşağıdaki sanat galerisini gezmeyi de unutmayın.

Yazarın Son Yazıları

Ayla Erduran’ın ardından

Tam geçen haftaki Ayla Erduran’ı anma etkinliği üstüne yazımı hazırlarken sevgili Yeşim Gürer Oymak’ın İKSV Genel Müdürlüğü’ne atandığını duydum.

Devamını Oku
14.01.2026
Mesut İktu’nun ardından

Geçen hafta 3 Ocak’ta çok değerli bir opera sanatçımızı, bariton Prof. Dr. Mesut İktu’yu yitirdik.

Devamını Oku
07.01.2026
Yalçın Tura’ya büyük ödül

Yalçın Tura’ya (d.1934) 2025 yılı Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri kapsamında “müzik özel ödülü” verildi.

Devamını Oku
31.12.2025
İnönü’nün anısına bir konser

İDSO’nun her yıl Erdal İnönü’nün anısına bir konser adaması ne kadar anlamlıdır.

Devamını Oku
24.12.2025
‘İnsan sesi’

Soprano ve şef Barbara Hannigan’ı 2023’te İstanbul Müzik Festivali çerçevesinde ve BİFO eşliğinde dinlemiştik.

Devamını Oku
17.12.2025
Selim İleri ve Leyla Gencer

Bir zamanlar Boğaziçi Üniversitesi’ndeki akademisyenlerin ürettikleri çalışmaları kamusal alana taşımak ve üniversitenin entelektüel canlılığını toplumla buluşturmak amacıyla rektörlüğün üst katındaki kütüphanede “Kitaplar Arasında Buluşmalar” düzenlenirdi.

Devamını Oku
10.12.2025
Aya İrini: İKSV Festivali’nin tanığı

Aya İrini: İKSV Festivali’nin tanığı

Devamını Oku
03.12.2025
Aykal-Darmar-Hornung ve Saygun

Geçen haftaki İDSO/DenizBank konserleri çerçevesindeki konseri değerli şefimiz Gürer Aykal yönetti.

Devamını Oku
26.11.2025
A.A. Saygun ve Gürer Aykal

Uzun yıllar önce maestro Gürer Aykal ile yaptığım bir söyleşide şöyle anlatıyordu...

Devamını Oku
19.11.2025
Tekfen Filarmoni ve Borusan İstanbul Filarmoni’den unutulmaz konserler

Geçen hafta Aziz Shokhakimov yönetimindeki Tekfen Filarmoni Orkestrası’nın İşSanat’taki açılış konserini dinledik.

Devamını Oku
12.11.2025
Erdal İnönü ve Zehra Yıldız

Erdal İnönü geçen hafta ölümünün 18. yıldönümünde mezarı başında anıldı.

Devamını Oku
05.11.2025
O ne güzel heyecandı

Bizim çocukluğumuzda Cumhuriyet Bayramı kutlamaları ilkokulda, ortaokulda yapılan törenlerle, marşlarla, okunan şiirlerle dolu dolu geçerdi.

Devamını Oku
29.10.2025
Howard Griffiths’i yeniden dinlemek

İngiliz orkestra şefi ve viyolacı Howard Griffiths ile dostluğumuz yıllar öncesine dayanır.

Devamını Oku
22.10.2025
Yeni mevsim hızlı başladı

Eskiden orkestraların mevsime başlarken ilk konserleri için “Daha üyeler yaz mahmurluğunu üstlerinden atamamış” diye eleştiriler çıkardı.

Devamını Oku
15.10.2025
İstanbul’da yeni mevsim rengârenk

Yaz yavaş yavaş bitiyor.

Devamını Oku
08.10.2025
Türk Dil Kurumu ödülüm

Türk Dil Kurumu ödülüm

Devamını Oku
01.10.2025
Leylâ Pamir’i anmak

Leylâ Pamir (1930-2023) çok değerli bir müzik insanıydı.

Devamını Oku
24.09.2025
Pekineller bir ilki gerçekleştirdi

Geçen hafta Atatürk Kültür Merkezi’nde 6-12 Eylül tarihlerinde yapılan “Pekinel Uluslararası Masterclass”ın AKM Tiyatro Salonu’ndaki kapanışını izledim.

Devamını Oku
17.09.2025
Dört günde iki kent ve bol müzik

Geçen hafta dört günlük bir Polonya turundaydım.

Devamını Oku
10.09.2025
Cem Mansur ve gençler

Cem Mansur’u uzun yıllardır tanırım. Özellikle gençlerin elinden tutması, onlara güvenmesi; orkesta programı hazırlarken bildik yapıtların yanı sıra çağdaş ya da az bilinen tarihi yapıtları izleyiciye ve orkestra üyelerine tanıtması onun en önemli başarılarındandır.

Devamını Oku
03.09.2025
Nehir söyleşisi nedir?

Bilmem dikkat ediyor musunuz son yıllarda ortaya çıkan “nehir söyleşisi” alt başlığı ile bir edebiyat türü var.

Devamını Oku
27.08.2025
Bülent Tarcan: Bir cerrah ve besteci

Kimi isimler, tarihe bir değil, iki imza atmıştır. Örneğin Bülent Tarcan!

Devamını Oku
20.08.2025
Sabah mutlu uyanmak

İnsan ne zaman mutlu uyanır?

Devamını Oku
06.08.2025
Müzikte Turquerie

Osmanlılar 14. yüzyılda Balkanlar’a girmiş, 15. yüzyılda Konstantinopolis’i fethetmiş ve 16. yüzyılda Viyana kapılarına dayanmış, uzun süre Avrupa’nın korkulu rüyası olmuşlar.

Devamını Oku
30.07.2025
Mizah, tango ve Scarlatti

Son zamanda yayımlanan üç kitaba değinmek istiyorum...

Devamını Oku
23.07.2025
53. festival de sona erdi

Bizim kuşak çok genç yaşlarındaydı İstanbul Müzik Festivali ile tanıştığında. Festivalin başlaması ilkbaharın gelmesiydi.

Devamını Oku
02.07.2025
Alfred Brendel’ın ardından

Çağımızın efsane piyanisti Alfred Brendel, ne harika bir çocukmuş ne de ailesinde bir başka müzisyen varmış.

Devamını Oku
25.06.2025
İstanbul’un her köşesi müzik

Önceki hafta 53. İstanbul Müzik Festivali güzel bir coşkuyla başladı: Yöneticiler, çalanlar, dinleyiciler hepsi yıllar içinde artık kocaman bir aile olmuş.

Devamını Oku
18.06.2025
Sessizlik-festival-Musa Bey

Geçen hafta Kurban Bayramı’ydı. Dört buçuk gün kadar sürdü.

Devamını Oku
11.06.2025
Elektra ve Nil Venditti

19. yüzyılın sonundaki post romantik besteci Richard Strauss (1864-1949) art arda iki opera birden besteler.

Devamını Oku
04.06.2025
Oya Başak’a mektup

Sevgili Oya’cığım, biliyorum, birazdan arayıp: “Bu hafta beni hangi konserlere götürüyorsun” diye soracaksın.

Devamını Oku
28.05.2025
BİFO’nun son konseri ve Gılgameş

Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası Carlo Tenan’ın yönettiği seçkin bir programla mevsimi kapattı.

Devamını Oku
21.05.2025
ENKA/Can Kiracı/ Opera Bale Festivali

ENKA/Can Kiracı/ Opera Bale Festivali

Devamını Oku
14.05.2025
Muhittin ve Gülseren Sadak

Muhittin ve Gülseren Sadak

Devamını Oku
30.04.2025
Aykal, Naz İrem ve Levendoğlu

Aykal, Naz İrem ve Levendoğlu

Devamını Oku
16.04.2025
Avrupa orkestralarında iki viyolacımız

Avrupa orkestralarında iki viyolacımız

Devamını Oku
09.04.2025
Dört dörtlük bir dinleti

Dört dörtlük bir dinleti

Devamını Oku
02.04.2025
Suna Korat’ı hiç dinlediniz mi?

Suna Korat’ı hiç dinlediniz mi?

Devamını Oku
26.03.2025
Aya İrini: Festivalin efsane tanığı

Aya İrini: Festivalin efsane tanığı

Devamını Oku
19.03.2025
BİFO’dan unutulmayacak bir dinleti

BİFO’dan unutulmayacak bir dinleti

Devamını Oku
12.03.2025