Siyasal yaşamının toplamı çeyrek yüzyılı bulan iktidar partisinin kısa tarihi, sayısız U dönüşleriyle doludur. Dün ak dediğine bugün kara, dün kara dediğine bugün ak diyen, bu tutarsızlıkta bir sorun görmeyen, hatta bu tür tutarsızlıkları bir yönetim biçimine dönüştüren iktidar partisinin eğitimdeki U dönüşlerine de sıkça tanık olunmaktadır.
Yakın döneme dek sınavlarla ilgili sistem değişiklikleri, konunun en belirgin örneğidir. Liselere Giriş Sınavı’ndan (LGS) bir süre sonra Ortaöğretim Kurumları Sınavı’na (OKS), ondan Seviye Belirleme Sınavı (SBS)’na, oradan Temel Eğitimden Ortaöğretim Kurumları Sınavı’na (TEOG) geçilmesi, sonra yeniden LGS’ye –yani en başadönülmesi belleklerdeki canlılığını korumaktadır. Sınavlarla ilgili her sistem değişikliğinde on binlerce öğrencinin olumsuz etkilenmesi, iktidarın umurunda olmamıştır. Gerçek bu iken bir değişiklikten öbürüne geçiş sırasında sorumluların sistemde “devrim” yaptıklarını savlaması ise işin gülünç yanıdır.
60 AY! OLMADI 72 AY!
2023’te cumhurbaşkanı seçimlerine gidilirken iktidar temsilcilerince söz verilen ama seçim kazanılınca vazgeçilen “mülakat”ı kaldırma sözü hâlâ havada asılı durmaktadır. İktidarda 24. yılına giren AKP’nin eğitimdeki en köktenci adımı, 2012’de çıkarılan “4+4+4” yasasındaki ilkokula kayıt yaşıyla ilgilidir. Her yönüyle tam bir karşıdevrim eğitimini amaçlayan 6287 sayılı yasayla daha önce 72 ayını (altı yaşını) dolduran çocukların ilkokula yazılması söz konusuyken bu yasayla 60 ayını dolduran çocuklar için ilkokula kayıt zorunluluğu getirilmişti. Uzmanlar bakanlığı bu yanlıştan döndürmek için çok dil döktüler ama iktidarın her konudaki “Her şeyin en doğrusunu ben bilirim” tavrı değişmedi. Uygulama başladığında özellikle fiziksel gelişim açısından 1. sınıfa giden çocuklarla ilgili yaşanan olumsuzluklar sıkça gündeme gelince bu kez tutumlarını biraz esnetip yaş sınırını 66 aya çıkardılar. Oluşan kafa karışıklığı içinde geçen ilk yıldan sonra durumun kendi sandıkları gibi olmadığını anlayabilen MEB yöneticileri yaş sınırını yeniden eski yerine, 72 aya çıkardılar.
12 YIL ÇOKMUŞ!
MEB, son aylarda yine aynı yasa kapsamında 12 yıla çıkarılan zorunlu eğitimin süresini kısaltma çalışmasını sürdürüyor. Kamuoyuna yansıdığı kadarıyla zorunlu eğitim öğretim süresini kısaltacak ya da esnetecek birkaç seçenek üzerinde durulmaktadır. Bu konuda hazırlanılan U dönüşüyle ilgili çalışmanın önümüzdeki öğretim yılında uygulanması bekleniyor.
Bakanlık, ne denli “özgürlükçü” bir anlayışa sahip olduğunu kanıtlamak için 2014’te ilk ve ortaöğretim öğrencileri için tartışmalar arasında “serbest kıyafet” uygulamasına geçmişti. Amacı gerçek anlamıyla “özgürlükler” alanını genişletmek olmayıp “özgürlükçülük” görüntüsüyle halka şirin görünmek isteyen iktidarın eğitim kadrosu, bu kararında da tutunamadı. İçinde bulunduğumuz öğretim yılının başında hızlı bir U dönüşüyle yeniden forma uygulamasına geçildi.
ARA TATİL DEĞİŞİKLİĞİ
Beş yıl önce başlatılan iki dönem ortasındaki birer haftalık ara tatilden de aynı U dönüşüyle vazgeçileceğine ilişkin belirtiler, konunun en güncel örneğidir. Bakan Tekin’in sıraladığı dönüşle ilgili olası gerekçelere (velilerin yakınmaları, öğrencilerin derslerden soğumaları, öğretmenlerin memnuniyetsizliği…) bakıldığında şaşırmamak elde değil: Eğitim konusunda onca tarihsel birikimin üstünde oturan bir yönetim kadrosu bu kadar mı ölçüsüz, bu kadar mı bilimdışı, bu kadar mı öngörüsüz olur!
AKP iktidarının bütün uygulamalarındaki gibi başka örnekleri de bulunabilecek “sil baştan” türünden U dönüşleri böyle sürüp gidiyor. Gerçek şu ki her değişikliği başlangıçta çoğu kez “devrim” diye sundukları karar ve uygulamalar kapalı kapılar ardında biçimlendiriliyor. Bilimsellikten, insan ve ülke gerçekliğinden kopuk, katılımcılıktan uzak anlayışla 24 yıldır aradıklarını bir türlü bulamıyorlar, bulamayacaklar da. Çünkü eğitim süreçlerini demokrasinin, toplumsal gereksinmelerin ve bilimselliğin gerekleriyle değil, kendi gereksinmeleri doğrultusunda belirliyorlar. Onun da süresi kelebek ömrü kadar oluyor. Olan da ülkenin geleceğine oluyor.
NAZIM MUTLU
E. ÖĞRETMEN
