İdeoloji, belirli amaç, görüş ve davranışların temelini oluşturan felsefi ve siyasal öğreti, fikirler sistemidir.
CHP, Cumhuriyetin ilanından önce resmen Halk Fırkası adıyla Mustafa Kemal Paşa tarafından Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Cemiyeti’nin (ARMHC) 9 Eylül 1923 tarihinde siyasal partiye dönüştürülmesiyle kurulmuştur. Mustafa Kemal Paşa, 8 Nisan 1923 tarihinde yayımladığı “Dokuz Umde Beyannamesi”nde ARMCH’nin siyasal partiye dönüştürüleceğini açıklamış; Umde ilkeler, izleyen CHP kurultaylarında altı ok olarak simgelenmiştir.
İdeoloji partileri, din, dil, cinsiyet, sınıf, etnik kimlik farklılıklarına dayanmaz, üyelerini bağlayan amaç, ilkelerini gerçekleştirmektir. CHP sınıf partisi değildir, ideolojiyi içselleştiren, hangi sınıfa, etnik gruba, dine bağlı, ilintili olursa olsun parti üyesi olunabildiğinden, kitle partisidir. Halkçılık ilkesiyle de eşitçidir. Hiçbir gruba, kişiye ayrıcalık, üstünlük, imtiyaz tanınmaz. Üyeliğin ana öğesi, ilkelere bağlı güvenilir kişi olmaktır.
Mustafa Kemal Paşa’nın 28 Mayıs 1919 tarihinde Havza’dan kolordu komutanlarına yazdığı yazısında “Milletin esaretten kurtuluşu, hâkim ve müstakil olarak topraklarımızda yaşayabilmesi ancak azimkâr ve namuslu ellerin milleti kısa ve doğru yoldan müdafaai hukuk ve istiklale sevki ... Mülkiye memurlarının şayanı itimat zevatı” ifadeleri ve Amasya Tamimi’nde de güven kazanmış olan kişilerin kongreye gönderilmesi, mücadeleye başlarken yoldaşlarında güvenilir, azimkâr, dürüst, namuslu olma nitelikleri aradığını gösterir.
İdeoloji partilerinde ilkeler, ilkelerin gerçekleştirilmesi, güvenilir, mücadeleci, dürüst, nitelikli kadrolar önemlidir.
Türkiye’ye, ABD’nin Ortadoğu’da hegemonya, siyasal ve ekonomik egemenlik kurmak projesiyle (BOP) kumpas kurulmuştur ve ne yazık ki komprador grupların katkısıyla da uygulanmıştır. Kumpastan CHP de etkilenmiş, 1981’de askeri yönetim tarafından kapatılmış, 1992 yılı açılışı sonrasında kumpasın etkileri, CHP ideoloji partisi olmaktan uzaklaştırılarak yaşanmıştır.
Partide ideolojiyi içselleştirmiş, parti ilkelerini benimsemiş kadro oluşturulmamıştır.
Kitle partisinde partiye girenlerin nitelikleri denetlenemez. Ancak parti yönetiminde görev alanların, vekil, yerel yönetimler, cumhurbaşkanlığı için parti adaylarının nitelikleri belirlenmiştir. CHP’nin bu bağlamda titiz davranmadığı görülüyor; istifalar, partiye zarar verme girişimleri, Kılıçdaroğlu’nun başarısız yönetimine karşı 13 yıl başkanlığını sürdürmesi göstergelerdir. Parti kişisel egoların tatmin aracı, basamağı haline getirilmiştir.
Halkın egemenliğine dayanan laik, sosyal hukuk devleti olma yönünde politikalar geliştirilmemiş, inançsızlıktan, tutarsızlıktan ilkelerden ödünler verilmiş, esnekleştirilmiştir.
Tam bağımsız, bağlantısız dış politika amacı ve gerekleri savunulmamıştır.
İdeoloji partilerinde birinci tekil şahısla biten tümceler kurulmaz. Atatürk’ün TBMM’nin açış konuşmalarına bakınız. Tümceler “Yaptık, başardık, yapacağız, başaracağız, başardınız” olarak bitmiştir. İdeoloji partisinde kişisel gösteri olmaz. “Tıpış tıpış” gibi ibareler, inançsızlığı, kişisel egoyu yansıtır.
Muhalefet, partinin genel ilkeleri doğrultusunda değil, daha çok günlük politikalarla, kişisel eleştirilerle yürütülmüştür.
Devşirme, gelgeç oylarla belki seçim kazanılır ama iktidar olunamaz. Kaygan tabanla iktidar olarak ilkeler gerçekleştirilemez. İdeoloji partilerinin tabanı, inançlı, güvenilir olmalıdır. Mustafa Kemal Paşa’nın yola çıkarken yoldaşlarında “namus, dürüstlük, vatan sevgisi, güvenilirlik, özveri” araması da izlenecek politikalarda yol gösterici olmalıdır.
