Bu sütunlarda 21.01.2026 tarihinde yayımlanan “Stratejik Akıl ve Politik Alan” adlı yazıyla; siyasal iktidarın “Yeni Türkiye Yüzyılı” adı altında bir strateji izleyerek Cumhuriyet değerlerini ve anayasal ilkeleri, en hafif deyimle aşındırarak, siyasal İslama dayalı otoriter bir düzen kurma konusunda hayli yol aldığını, buna karşın muhalefetin temel bir stratejiden yoksun, dağınık ve etkisi olmayan eylemler yaptığını belirterek, stratejik akıl ve stratejik planlama ile hareket edilmesi gerektiği önerisinde bulunmuştuk. Bu anlamda muhalefete yol gösterici, bir “stratejik akıl kurulu”na ihtiyaç olduğunu da belirtmiştik.
Dünya yeni bir değişim, dönüşüm çağının içinde. İtalyan düşünür Antonio Gramsci’nin dediği gibi, “Eski öldü, yenisi henüz doğmadı.” Türkiye, “canavarlar çağı” denen bu ara dönemi mevcut iktidarla geçiriyor. Kurumların ve ilkelerin önemini yitirdiği bu dönem, özgürlüklerin budandığı, insanın “kuru ekmeğe muhtaç” edildiği bir şekilde yaşanıyor. Teknolojinin jeopolitik bir araç haline geldiği içinde bulunduğumuz süreci doğru okuyarak geleceği inşa etmek gerekiyor. Amaç eskiyi tekrar etmek değil, insanı önceleyen, bilişim çağına uygun, gardiyanı olmayan seküler, demokratik bir düzen olmalıdır. Çözüm ise siyasetten, halkın rızasını üreterek iktidarı elde etmekten geçmektedir.
SEÇİM NASIL KAZANILIR?
Son dönem anketleri istikrarlı olarak ana muhalefet partisinin önde olduğunu gösteriyor. Bu umut verici olsa da anketlerdeki yanılma payı dikkate alındığında, iktidar bloku ile muhalefet bloku arasında ciddi bir fark yaratılamadığı, siyasal tablonun mevcut ekonomik durum karşısında dahi muhalefet lehine açık bir ilgiye dönüşmediği görülebiliyor. Böyle bir ortamda; iktidarda olmanın avantajları ve iktidarın seçim kazanma konusundaki becerileri dikkate alındığında, muhalefetin yaklaşan seçimi kazanması ancak acemiliklere yer vermeyen ciddi bir planlama ve toplumda yaratılacak duygu patlamasıyla mümkün olabilir. Değişim isteğinin toplumsal kapsayıcılığı ise ne yaptığını bilen, tercihlerini ve yapacaklarını somutlaştırmış, temel anayasal kavramlarda oydaşma sağlamış, yüksek sinerji üreten birleşik bir muhalefetle olasıdır.
ORTAK MÜCADELENİN PAYDAŞI OLMAK
Oysa muhalefet kanadında, halkın şikâyet konusu ettiği sorunların saptanmasında birliktelik var gibi görülse de sorunların aşılmasında uygulanacak yöntemler ve laik, demokratik Cumhuriyeti yeniden rayına oturtmak için uygulanacak politikalar bakımından ciddi bir dağınıklık bulunduğu, bu nedenle politik birlikteliği sağlamanın zor olduğu görülmektedir. Üstelik iktidar bloku, muhalefeti dağınık tutmak, ana muhalefet partisini kendi içerisinde parçalı göstermek, halkın gözünden düşürmek için yargı ve medya gücüyle her yöntemi kullanmaktan çekinmemektedir.
Bu koşullarda halkı, sabrın afyonundan, iktidarın anestezisinden ve zihinsel alışkanlıklarından kurtarıp, kendisini sömürenlerin karşısına dikecek, taleplerini politik olarak şekillendirip duygusal coşku üretecek kapsayıcı, yeni stratejilerin gecikmeden uygulamaya geçirilmesi gerekmektedir.
Yapılacak iş bellidir: Mevcut distopik gidişi durdurmak ve Cumhuriyeti yeniden inşa etmek için muhalefeti bir arada tutacak, ortak mücadelenin paydaşı yapacak asgari koşulları üretmek.
Bu amaçla, anayasa temel alınarak 2. maddede yer alan kavramların kapsam ve içeriklerinde oydaşma sağlanması gerekmektedir. Başta laiklik olmak üzere, demokrasi, hukuk devleti, sosyal devlet kavramlarından anlaşılması gerekenlerle, yasama, yürütme ve yargı organlarının fonksiyonlarını tanımlayacak bir çerçeve metin hazırlanmalıdır.
STRATEJİK AKIL KURULU
İşte bu noktada “stratejik akıl kurulu” devreye girerek bunu yapabilir.
“Stratejik akıl kurulu”; anayasa hukuku, ekonomi, siyaset bilimi, diplomasi, toplumsal psikoloji, sosyoloji, teknoloji, siyasal tarih, iletişim, askerlik, jeostrateji vb. alanlarda, konusunda uzman üyelerden oluşmalıdır. Projenin somutlaşması için bir parti veya bir girişim grubu muhalefet partilerini gezerek yukarıda belirtilen konularda, partinin kendi üyeleri dışından önerecekleri isimleri bir havuzda toplayarak “stratejik akıl kurulu”nu hızla oluşturmalıdır.
Oluşturulacak “stratejik akıl kurulu”, tamamen özerk bir anlayışla ve günlük politik çekişmelerin dışında kalarak, karanlık gidişten çıkmak için uygulanması gereken stratejik politika önerileri hazırlayıp kamuoyunun dikkatine sunabilir. Cumhuriyetin yaralarını saracak, değişen çağın gerçekleriyle bağdaşacak politika önerileri geliştirebilir. Dünyada ve Türkiye’de olup bitenleri belli periyotlarla ele alıp yorumlayabilir. İletişim politikaları ve sloganlar üretebilir. Bütün bunlar için öncelikler saptayabilir ve gündem oluşturabilir.
Böylece muhalefet, stratejik akıl ve duyarlıkla gündemi belirleyen bir yapıya kavuşarak, halkın gözünde inandırıcılık kazanabilir, enerjisini doğru yerde ve zamanda yaratıcı şekilde kullanarak fark yaratabilir. Seçimi kazanıp halka hakkını verebilir.
Av. Dr. Başar Yaltı
