Dün sabah saat 10.00’da enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla birlikte art arda buna paralel haberler döküldü:
- Kira artış oranı belli oldu.
- SGK emeklilerinin maaş artış oranları netleşti.
- Gıda enflasyonu sürpriz yaptı.
Artık enflasyonun da kendi içinde alt dalları var:
Eğitim enflasyonu, konut enflasyonu...
Bir de aynı enflasyonun kurumlara göre değişen oranları var. İTO, ENAG, TÜİK...
İktidar doğal olarak kendi enflasyonunu temel alıyor.
Yaşam, bilimsel çalışmalar ne derse desin gerçek TÜİK’tir!
TÜİK kasım enflasyonunu yüzde 0.87 açıkladı. Oysa Anadolu Ajansı 32 ekonomiste tahmini sormuş, yüzde 1.31 çıkmıştı. ENAG’ın bulduğu rakam ise yüzde 2.13 oldu. ENAG’la TÜİK arasında üç kata yakın fark var.
Son beş ayın toplam enflasyonu maaş zammını etkileyeceği için kasım, aralık düşük çıkıyor!
***
Önce enflasyon enflasyonunu sütuna yatıralım.
Enflasyon oranları kurumlara göre değişebildiği gibi hedeflere göre de değişebiliyor!
Buna ekonomi biliminde “niyet enflasyonu” da diyebiliriz.
Yılın başında hedef açıklandı:
- 2025 enflasyonu yüzde 21!
Ocak ayı bitti, daha mart gelmeden hedef yenilendi:
- 2025 enflasyonu yüzde 25’in altında gerçekleşecek!
Bunun anlamı açık; hedef tutmayacak, bu daha şubat ayında belli oldu. Usul usul yükseltme yapılıyor.
Yılın ortasına gelince işin içine “bantlar” girdi:
- 2025 enflasyonu 24-28 bandında olacak!
Artık bantlamalar başladı. Tabii bant da tutmuyor. Yılın üçüncü çeyreği, utangaç bir açıklama:
- Enflasyon yüzde 30 bandında olacak!
Bant ne? Yüzde 31 mi yüzde 39 mu?
Böylesine dalgalanmaların ortasında Bakan Şimşek canlı yayına çıkıyor. Güven veren, başarılı olacağına inanılan bir kişi edasıyla konuşuyor:
- Yılın başında yaptığımız tahminler tutmayacak. 2025 enflasyonunun yüzde 30’un üzerinde olacağı kesinleşti!
Müjde gibi anlatıyor!
Bu başarısızlık iktidar medyasınca şöyle yorumlanıyor:
“Bakan Şimşek piyasalara güven verdi. Yakın geleceğe ilişkin düşüncelerini dürüst biçimde söyledi.”
Sonra yeniden “bant”tan yayın:
- 2025 enflasyonu yüzde 28-32 bandında!
Bu sayı aralığı Avrupa’da pek çok ülkenin yıllık enflasyonu.
Savaş halindeki Rusya ile Ukrayna’da bile yıllık enflasyon yüzde 10’un altında. Karadeniz komşuları bundan rahatsız, “Yarı yarıya inmeli” diyorlar.
Bugün için enflasyonu tek haneye indirme hedefi 2027! Daha önce tek haneye indirme hedefi var mıydı?
Olmaz mı... 2010’lu yılların sonunda, 2023 hedefi tek haneye inişti!
Şimdi değil tek haneye, her haneye indirdiler! Öyle ki zenginler de enflasyondan şikâyetçi!
Bütün bunların sonunda asgari ücrete hedeflenen enflasyona göre zam yapılıyor, vergilere gerçekleşen enflasyona göre!
Toplumun dörtte biri yardıma muhtaç, dörtte biri kemeri beline değil, boğazına takmış, dörtte biri başını suyun üstünde tutmak için çırpınıyor, kalan dörtte birin yarısı alta düşmemek için her şeyi yapıyor öteki yarısı kazancını katladıkça katlıyor!
***
Bütün bunlardan sonra soralım:
Bu tablo ekonomi yönetiminde başarısızlık mı ustaca bir dönüşüm mü?
Geçtiğimiz iktidarlar döneminde ekonomik krizler yılla anılırdı. Şimdi 2018’den beri kesintisiz kriz olduğuna göre ikinci şık baskın!
IMF programlarında kemer sıkma iki kesime olurdu:
Millete ve kamuya!
İktidar millete IMF programlı uyguluyor, kendisi muaf!
Yani iktidar, milletin İMF’si!
Bakalım IMF, asgari ücreti ne kadar belirleyecek!
