2026'da Türk ordusu - Cumhur Utku
Olaylar Ve Görüşler
Son Köşe Yazıları

2026'da Türk ordusu - Cumhur Utku

02.01.2026 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Image

Filmi geri saralım. Nasıl başlamıştı yıkım? Önce liselerdeki “milli güvenlik” dersini kaldırdılar. Yani, milli güvenlik bilincine gerek yok dediler. Yurttaşlık bilincini yok etmek için de ilkokullardaki Andımız’ı kaldırdılar. Dolmabahçe Sarayı nizamiyesinde ve TBMM çevresindeki nöbetçi Mehmetçik devletin varlığının Türk ordusu tarafından korunduğunun simgesiydi; Mehmetçik’e de gerek yok, polis yeter dediler.

Bedelli ve sözleşmeli askerliği süsleyip profesyonel ordu yaratıyoruz diyerek Mehmetçik kavramını yok ettiler. Balyoz ve Ergenekon davalarıyla yıkım hızlandı. 15 Temmuz 2016 kalkışmasıyla da yıkıntılar çürümeye başladı.

YETKİN AKIL

Ulusal ordunun anlamı çok değerli, gücü ise çok önemlidir. Bir ordunu gücü subaylarının değeriyle ölçülür. 31 Temmuz 1920 günü Mustafa Kemal Paşa’nın Afyonkarahisar Kolordu Karargâhı’nda subaylara ne dediğini çoktan unuttuk.

“Ancak ben varsam sen varsın, bensiz hiçbir şey yapmana izin vermem!” diyen kendine özgü “başkanlık sistemi”nin iyice yerleştiği bir devletin ordusunun da o sistemin içinde olduğunu biliyoruz. Bu sistem değişmeden hiçbir önerinin uygulama şansının olmayacağını da biliyoruz.

Bir kanun hükmünde kararnameyle Türk ordusunun teşkilat şeması, varoluş anlamı, maksadı değiştirilmiş, kurumsal ve geleneksel özellikleri aceleyle ortadan kaldırılmıştır. Ordunun hukuk, eğitim, lojistik ve sağlık kurumları geriye gitmiştir. Bugün için ancak demokratik ve yasal koşullar içinde geleceğin çağdaş ordusu kurulabilir. Çağdaşlığın yakalanması için siyasal ve askeri, ortak ve yetkin akıl önkoşuldur.

Bütün bunlara karşın, Türk ordusunun kendine gelebilmesi ve dünya orduları arasında tekrar hak ettiği yerini alabilmesi için önerilerimizi tekrar sıralamak ve not etmek zorundayız.

OLMAZSA OLMAZLAR

Türk ordusunun yeniden dosta güven, düşmana korku salabilmesi için gerekli öncelikli konuları hamasetten kaçınarak sıralayalım.

- Milli Savunma Üniversitesi adıyla kurulan, askeri eğitim ve öğrenim sistemini sivil akademik sisteme bağlamaya çalışan sistem acilen değişmelidir. Her bilim kendi konusu ve ortamında gelişir. Harp okulları ve askeri liseler, kendi kuvvetlerinin bünyesinde kendi gereksinimlerine uygun insan gücünü yetiştirmekten sorumlu olmalıdırlar. Yeni kurulan ve askeri lise gereksinimini maskeleyen harp okulları müşterek hazırlık sınıfı kaldırılmalıdır. Kapatılan askeri liseler mutlaka ve çoğaltılarak açılmalıdır. Askeri okullara alınacak ve mezun edilecek öğrencilerin bellek ve bedeni yeterlilikleri yanında ahlaki durum saptanmasında çağdaş yol ve yöntemler uygulanmalıdır.

- Harp prensibinin ilki olan “emir komuta birliği”nin yeniden tesis edilmesi için kuvvet komutanlıkları Genelkurmay başkanına bağlanmalıdır. Topyekûn bir savaşta geri bölge emniyeti ve yurt içi savunması düşünülerek jandarma (kanun ordusu) Türk ordusu bünyesine dönmeli, subayları Harbiye’de yetişmelidir.

- Özel hukuk sistemi olmadan bir kurumda kendine özgü düzen ve disiplin tesis edilemez. Askeri yargı sistemi eskisinin eksiklikleri ve yanlışlıkları düzeltilerek hemen yaşama geçirilmelidir.

- Yurttaşlık bilincinin oluşması ve yurt savunmasının olmazsa olmazı “mükellefiyet” esasına dayalı askerlik hizmetini sulandıran uygulamalardan vazgeçilmesi gerekmektedir. Askerlik süresi ve seferberlik sistemine ciddi bir işlerlik kazandırılmalıdır. Beş aylık askerlik yükümlülüğü ile uzman erbaş, yedek Sb. yedek astsb. yedek er düzenlemeleri münakaşa edilmeli ve siyasal popülizme düşmeden yeniden gözden geçirilmelidir.

- Yüksek Askeri Şûra’nın general/amiral terfileri ve atamalarını belirleyecek kurul, yürütme erkinin başı, Milli Savunma bakanı, Genelkurmay başkanı, kuvvet komutanları ve ordu komutanlarından oluşmalıdır.

- GATA ve diğer askeri hastaneler sivilleştirilip içinden çıkılmaz hale getirilmiştir. Bölgesel ve yerel savaşlardaki, gayri nizami harplerdeki tahliye ve tedavi zinciri kendine özgü olmalıdır. Askeri sağlık, tahliye ve tedavi sistemi yeniden tesis edilmeli, salgın hastalıklarda ve deprem gibi afetlerde sahra hastaneleri kurabilecek kapasiteler yaratılmalıdır.

- Türk ordusu deprem, orman ve kent yangınları ve sel baskınlarda kullanılabilecek şekilde yeniden teşkil ve teçhiz edilmelidir. Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kaldırılarak sorumluluk tamamen Türk ordusuna verilmelidir.

- 1975 yılından bu yana yürütülen silah ve teçhizatın millileştirilmesi projeleri, gerçekler ve samimi uygulamalarla yürütülmelidir. Zaman geçirmeden milli tank motor ve transmisyon üretimine geçilmeli, KAAN savaş uçağı motorunun bir an önce üretimi sağlanmalıdır. Bugünkü dünyada okulsuz, hekimsiz ve hâkimsiz bir ordu var mıdır? Bir zamanalar savaş sanatını bizden öğrenen, bağımsızlık ülküsünü bizden örnek alan, selam vermesini bile bizden öğrenen dünya ordularından çağdaş örnekler alınmasını istiyoruz.

Milli Savunma Bakanlığı eşgüdümünde, emekli ve muvazzaf askerlerin katılacağı çalıştaylar düzenlenmesi kaçınılmazdır. Yeniden tertiplenme ve düzenlenme zamanı gelmiş ve hatta geçmektedir. Bütün geri bildirimlerin, deneyimlerin, yanlış ve doğruların görüşülmesinin vaktidir.

 

CUMHUR UTKU

EMEKLİ ALBAY

 

Yazarın Son Yazıları

Medeni Kanun’a bakış... - Mehmet Emin Elmacı

Türk Medeni Kanunu’nun 100. yılındayız.

Devamını Oku
26.03.2026
Savaş ve ekonomi - Aydın Öncel

İkinci Dünya Savaşı’nda, fabrikaları devletin yönetimine alarak güdümlü bir ekonomi modeli uygulamak zorunda kalan vahşi kapitalizmin kalesi ABD ancak Hollywood platolarında zafer kazanabildiği Vietnam savaşının yarattığı bunalımı henüz atlatmaya çalışırken karşılaştığı “1973 büyük petrol krizi” ile bir kez daha sarsılmıştı.

Devamını Oku
25.03.2026
Şevket Süreyya Aydemir’i anarken - Remzi Koçöz

Şevket Süreyya Aydemir’in gençlik günleri askeri öğrencilikten cepheye, savaştan öğretmenliğe, Kafkaslar’dan Moskova’da ekonomi eğitimine, İstiklal Mahkemesi’nde yargılanıp hapis yatmaya uzanan gençlik günleri fikirsel/eylemsel açıdan oldukça hareketli geçmiştir.

Devamını Oku
25.03.2026
Gençlerimizin spordan kopuşu... - Demirhan Şerefhan

Türkiye’de çocuklarımızın spora başlaması zor değil; asıl zor olan devam ettirebilmek.

Devamını Oku
25.03.2026
Bir savcının portresi: Doğan Öz - Mahmut Aslan

Doğan Öz, 1934’te Afyon’da doğdu.

Devamını Oku
24.03.2026
19 Mart'tan sonra Türkiye - Av. Mustafa Köroğlu

19 Mart'tan sonra Türkiye

Devamını Oku
23.03.2026
Çocuk emeği tesadüf değildir - Özgür Hüseyin Akış

Çocuk emeği tesadüf değildir - Özgür Hüseyin Akış

Devamını Oku
23.03.2026
Emperyalist kuşatma - Av. Arif Anıl Öztürk

Emperyalist kuşatma - Av. Arif Anıl Öztürk

Devamını Oku
21.03.2026
İran savaşının jeopolitik etkileri - Nejat Eslen

İran savaşının jeopolitik etkileri - Nejat Eslen

Devamını Oku
20.03.2026
‘Avıcenna’dan, Tıbbıyelı Hıkmet’e… - Prof. Dr. Coşkun Özdemir

‘Avıcenna’dan, Tıbbıyelı Hıkmet’e… - Prof. Dr. Coşkun Özdemir

Devamını Oku
20.03.2026
Aklın sınırları ve dünyanın kaderi - Cengiz Kuday

Aklın sınırları ve dünyanın kaderi - Cengiz Kuday

Devamını Oku
19.03.2026
Hukuka yeni şablon! - Başar Yaltı

Hukuka yeni şablon! - Başar Yaltı

Devamını Oku
19.03.2026
Kurtuluş Savaşı’mızın önsözü... - Erol Ertuğrul

Ünlü sözdür, “Cumhuriyeti sokakta bulmadık”.

Devamını Oku
18.03.2026
18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi - Hüner Tuncer

Çanakkale Boğazı’nda 19 Şubat-18 Mart 1915 tarihlerinde yaşanan Deniz Savaşları, Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin kazandığı muharebelerin başında gelir hiç kuşkusuz!

Devamını Oku
18.03.2026
Türkçe bilinci ve bağımsızlık marşımız - Mustafa Gazalcı

Yıl 1967...

Devamını Oku
17.03.2026
Türkiye’de motokuryelerin sorunları - Berna Özgül

Pandemi döneminin tetiklediği e-ticaret patlamasıyla birlikte motokuryelik, Türkiye’de hızla büyüyen ve milyonlarca insanı barındıran bir sektöre dönüştü.

Devamını Oku
17.03.2026
Hürmüz Boğazı ve süregelen emperyalizm - Salih Özbaran

Yazıya başlarken trajik iki anımsatma yapalım.

Devamını Oku
16.03.2026
Memura da ‘eşel mobil’ uygulanmalı - Güven Nazmi Demiralp

Bilindiği üzere, İran-ABD-İsrail Savaşı nedeniyle petrol fiyatları hızlı bir yükseliş göstermiş, bu da ister istemez akaryakıt pompa fiyatları üzerinde bir artış baskısı oluşturmuştur.

Devamını Oku
16.03.2026
Bir hukuk ilkesi, bir iktidar portresi: Malum in se - Esat Aydın

Bir hukuk ilkesi, bir iktidar portresi: Malum in se - Esat Aydın

Devamını Oku
15.03.2026
Cumhuriyetin sağlık vizyonundan piyasalaşmaya - Gamze Burcu Gül

Her yıl “Tıp Bayramı” olarak kutladığımız 14 Mart, bir meslek gününden ibaret değildir; aynı zamanda güçlü bir tarihsel semboldür.

Devamını Oku
14.03.2026
Andımız neyin pusulasıydı? - Yener Oruç

Gün geçtikçe suça bulaşan çocuk sayısı, çocuk çeteleri artıyor.

Devamını Oku
14.03.2026
Yoksulluk sorunu ve Marie Antoinette sendromu - Prof. Dr. Mehmet Tomanbay

TÜİK aralık ayı enflasyonunu yüzde 0.89, 2026 yılı ocak enflasyonunu yüzde 4.84 ve 3 Mart 2026 günü de şubat ayı enflasyonunu yüzde 2.97 olarak açıkladı.

Devamını Oku
13.03.2026
Vatan - emek - Cumhuriyet - Kaan Eroğuz

İnsanlığın, önüne ancak çözebileceği sorunları koyabileceği Marx’ın “Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı” isimli eserinden bu yana tekrarlanan bir tespittir.

Devamını Oku
12.03.2026
Dünya düzeni öldü mü? - İlker Başbuğ

3-15 Şubat 2026 tarihleri arasında toplanan Münih Güvenlik Konferansı’na katılan liderlerin çoğu, 1945 sonrası dünya düzeninin öldüğünü ilan etti.

Devamını Oku
12.03.2026
Üretim araçları sendikanın olursa - Engin Ünsal

İşçi sendikalarının temel görevi işveren karşısında güçsüz olan işçi sınıfına güvenli bir çalışma ortamı ve üretimden hakça bir pay sağlamaktır.

Devamını Oku
11.03.2026
Yapay zekâ nereye bağlanır? - Tayfun İşbilen

Bir yapay zekâ aracına “Bana bir paragraf yaz” dediğimizde ekranda beliren cümleler sanki “bulut” denen o belirsizlikten kendiliğinden süzülüp geliyormuş gibi görünüyor.

Devamını Oku
11.03.2026
Öncelikle Mavi Vatan’da sondaj - Hikmet Sami Türk

Yeni derin deniz sondaj gemimiz Çağrı Bey, 15 Şubat’tan bu yana petrol ve doğalgaz aramak amacıyla Somali’ye gitmek için yolda.

Devamını Oku
10.03.2026
Cumhuriyet’in bekası, ekonomi ve ‘kararsızlar’ - Sıtkı Ergüney

Kamuoyu araştırmaları, her üç seçmenden birinin yaklaşan genel seçimde oy vermeyi düşündüğü partiyi henüz belirleyemediğini gösteriyor.

Devamını Oku
10.03.2026
Cinsiyetçi düzen - M. Jülide Kızıltepe

Kadına yönelik şiddet, yalnızca bireysel patolojilerin değil, esasen toplumsal, kültürel ve kurumsal yapıların ürettiği ve yeniden ürettiği çok katmanlı bir sorun.

Devamını Oku
09.03.2026
Acının nesnesi değil, hayatın öznesi - Banu Tozluyurt

Dün 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü’ydü.

Devamını Oku
09.03.2026
Eşitlik için mor, yeşil ve kamucu dönüşüm - Aylin Nazlıaka

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü yalnızca bir anma günü değildir; eşitsizliğe, sömürüye, şiddete ve görünmez kılınan kadın emeğine karşı verilen tarihi direnişin adıdır.

Devamını Oku
07.03.2026
İklim değişikliği ve antimikrobiyal direnç - Prof. Dr. Bekir S. Kocazeybek

Dünyada son yıllarda insan yaşamını tehdit eden faktörlerden en önemli ikisi olarak iklim değişikliği ve antimikrobiyal direnç (AMD, bakterilerin antibiyotiklere karşı gösterdiği direnç) sayılabilir.

Devamını Oku
06.03.2026
Okulda bıçak, toplumda çöküş - Levent Nayki

İstanbul’un Çekmeköy ilçesinde bir öğrencinin bıçaklı saldırısı sonucu biyoloji öğretmeni Fatma Nur Çelik’in yaşamını yitirmesi, bir başka öğretmenin ve öğrencinin yaralanması, artık münferit bir “asayiş haberi” olarak geçiştirilemez. Bu olay, eğitim sistemimizin içine sürüklendiği büyük kırılmanın çarpıcı bir göstergesidir.

Devamını Oku
06.03.2026
Hürmüz Boğazı: Küresel enerjinin şah damarı - Can Erenoğlu

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin en hassas Stratejik Dar Geçidi-Chokepoint olarak bilinir.

Devamını Oku
05.03.2026
‘Çocuklara kıymayın efendiler’ - Ziya Yergök

Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne göre, “18 yaşına kadar her insan çocuk sayılır.

Devamını Oku
05.03.2026
Susmayanlar İçin Bir Soru: Gerçekten Nedir Bu "İç Cephe"? - Murat Emir

Türk siyasetinin diline pelesenk olan, her kriz anında can simidi gibi sarılınan sihirli bir kavram oldu “İç cephenin tahkimi.”

Devamını Oku
05.03.2026
Avrupa zor durumda - Nejat Eslen

13-15 Şubat tarihleri arasında düzenlenen Münih Güvenlik Konferansı, Avrupalılar için yeni ve zorlu bir sürecin başlangıcı oldu.

Devamını Oku
04.03.2026
Köprü geliri satışı ve Osmanlı örneği - Selim Soydemir

Son zamanlarda boğaz köprülerinin ve bazı otoyolların özelleştirilmesi (işletme hakkının devri) bir kez daha gündeme getirilmiştir.

Devamını Oku
04.03.2026
Toplumlar neden korumasız kalır? - İbrahim Çakmanus

Türkiye’de demokratik siyasal ve toplumsal muhalefet Tayyip Erdoğan iktidarı tarafından yok ediliyor.

Devamını Oku
04.03.2026
3 Mart: Güneşin Doğduğu Gün - Gülizar Biçer Karaca

3 Mart: Güneşin Doğduğu Gün - Gülizar Biçer Karaca

Devamını Oku
03.03.2026