Sahipsiz hayvanlar konusunda ne yapmalı? - N. Erdinç Orhan
Olaylar Ve Görüşler
Son Köşe Yazıları

Sahipsiz hayvanlar konusunda ne yapmalı? - N. Erdinç Orhan

29.06.2024 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Öncelikle bugüne kadar geçen sürede neler eksik bırakıldı ve ne gibi yanlışlar yapıldı sorusunu sormak gerek. Bunu açığa çıkarıp gerekli sonuçlara ulaşılmadan bugün atılacak her adım, aynı hataların devamı niteliğinde olacaktır. Zaman kaybı ile birlikte sorunun daha fazla büyümesinden başka bir sonuç doğurmayacaktır.

Konuyla ilgili kararlar alınırken tek uzman meslek veteriner hekimlerin görüş ve önerileri dikkate alınmadı, yasal düzenlemelerle her şey hallolacak sanıldı. Yapılan bilimsel çalışmalar ve uluslararası deneyimler, uyutma ile popülasyon kontrolünün sağlanamadığını, kısa vadeli yanılsamanın vakum etkisi nedeniyle işe yaramadığını göstermekte ve bütün olanakların topyekûn kısırlaştırma için kullanılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

REHABİLİTASYON MERKEZLERİ

Bugün çözüm diye sunulan öneriler, milyonlarca sahipsiz köpeğin nasıl toplanacağı ve otuz gün nerede tutulacağı sorusu ile boşa çıkıyor. Bu nedenle ilk olarak toplanan köpeklerin tümü kısırlaştırılmalı ve saldırgan olanlar bakım evlerinde tutulmalıdır.

2004 yılında yürürlüğe giren “Hayvanları Koruma Kanunu ile Belediyelere Rehabilitasyon Merkezi” kurma ve nüfusa göre bütçelerinden binde 3 ile 5 oranında pay ayırma zorunluluğu getirildi. Ancak belirlenen bütçe ayrılmadığı gibi, 1003 büyükşehir, il ve ilçe belediyesinden yalnızca 250’sinde bulunan hayvan rehabilitasyon merkezi sayısı da artmadı. Var olan merkezlerin çoğunun teknik olanak, personel ve kapasite olarak son derece yetersiz olması sorunun bir diğer boyutu.

Çok önemli olmakla birlikte; aksayan yalnızca çıkarılan yasaların uygulanması için, gerekli denetimlerin yapılarak otoritenin sağlanamamış olması değildir. Köpek popülasyon artış hızının kontrole alınabilmesi için, 2004’ten bugüne kaybedilen 20 yıllık süre dikkate alınarak

Konuyla ilgili gerçek muhatapların bir araya gelmesiyle yapılacak planlama, kamu otoritesi eliyle tek merkezden yönetilerek ciddiyetle uygulanmalı,

Ülke genelinde sokaktaki hayvan sayısının belirlenmesi için, kırsaldan başlayarak belediyeler, Tarım ve Orman Bakanlığı birimleri ve muhtarlıklar başta olmak üzere ilgili tüm kurumları içine alan bir çalışma başlatılmalı. Sokaktaki köpek sayısı hakkında yapılan tahminlerde milyonlarla ifade edilen farktan oluşan belirsizlik ortadan kaldırılmalı,

2004-2024 arasında yapılan 2 milyon 450 bin olarak duyurulan kısırlaştırma sayısını, bu kez iki yıllık bir sürede gerçekleştirmek hedefiyle ülke çapında bir seferberlik başlatılmalı,

Hızla var olan rehabilitasyon merkezlerinin altyapı, teknik donanım gibi tüm eksikleri giderilmeli ve personel, ilaç vs. ihtiyaçları tümüyle karşılanarak kapasiteleri maksimum seviyeye çıkarılmalı,

Proje veya yapım aşamasındaki merkezlerin hızla tamamlanması ve diğer belediyelerde de gerekli adımların bir an önce atılması sağlanmalı,

ÇEVRE SAĞLIĞI VE HAYVAN REFAHI

Tüm belediyelerde “veteriner işleri müdürlüğü” olmalı, başında veteriner hekimler bulunmalı ve baskı yapılmadan çalışmaları sağlanmalı,

Sahipli hayvanların yarım kalan kayıt altına alınma süreci tamamlanmalı, sahiplenme ve bakıma dönük yeterlilik koşulu, eğitim vb. kurallar getirilmeli ve bunu sağlamayanlara izin verilmemeli,

Sahipli ev hayvanlarında kısırlaştırma zorunlu hale getirilmeli, hayvan üretimi, ithalatı denetim altına alınmalı ve kaçak girişler engellenmeli,

Ev hayvanlarının sokağa terk edilmesini engellemek için caydırıcı cezalar getirilmeli,

Kırsal bölge ve açık alanlar öncelikli olarak sahipsiz hayvanların barınma, üreme ve bölgesel geçiş yerleri belirlenmeli, buna göre yerinde müdahale için yöntemler geliştirilmeli,

Toplumsal farkındalık sağlanarak satın almak yerine sahiplenmek özendirilmeli, bunun için kamu spotları hazırlanmalı,

İnsanların yardım etme isteğini ve vicdani duygularını istismar eden sözde hayvansever fırsatçılara engel olunmalı,

Gönüllüler ve hayvanseverler tarafından finanse edilen sahipsiz hayvan bakım evlerinin kurulması sağlanmalı, çalışmaları kurala bağlanarak sıkı bir şekilde denetlenmeli,

Toplumun güvenini kazanacak ciddiyette bir çalışma yapıldığı duyurulmalı. Yardım kampanyaları düzenlenerek toplanan maddi kaynak sahipsiz hayvan sorununun çözümü için kullanılmalı.

Veteriner hekimler; insan sağlığı, çevre sağlığı, hayvan refahı ve hukuki boyutları olan bu soruna gereken önemi vermektedirler. İyileşme ihtimali bulunmayan ve acı çeken, saldırganlık düzeyi çevresine ve kendisine zarar verecek oranda yüksek olan vb. hayvanların uyutma kararını verecek, veteriner hekimler dışında hiçbir kişi veya kurum olamaz. Bilimsel yeterlilik ve sorumluk gerektiren bir noktada, farklı istek veya tercihlere göre hareket edilemez.

Yazarın Son Yazıları

Hak mı, lütuf mu: Nafaka - Gamze Burcu Gül

Anayasa Mahkemesi’nin yoksulluk nafakasına ilişkin düzenlemeyi iptal etmesiyle birlikte nafaka tartışmaları yeniden gündeme geldi.

Devamını Oku
06.06.2026
Tarihin doğru tarafında duranlar - Halil Sarıgöz

Cumhuriyet Halk Partisi’nin tarihi, yalnızca bir siyasi partinin tarihi değildir.

Devamını Oku
05.06.2026
İtirazın tarihi ve direniş - Ali Ekber Ataş

Tarihten iki olay: İlki, bundan tam 54 yıl, 5 ay, 9 gün önce, tarihler 15 Aralık 1971’i gösterirken Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde ülkesine dayatılan karar metnini yırtan Pakistan Dışişleri Bakanı Zülfikar Ali Butto’nun itirazıdır.

Devamını Oku
04.06.2026
Milletin umuduna oynanan oyun - Süleyman Çelebi

Bazen ihanet dışarıdan gelmez.

Devamını Oku
04.06.2026
Siyaset kurumu hukuku boğuyor - Erol Türk

Bugün ülkemizde anayasayı ve yasaları tanımayan, uygulamayan Saray rejimi, yargıya verdiği talimatla istediği kararları alıyor.

Devamını Oku
03.06.2026
'Demir ökçe' bir günde inmedi! - Okan Toygar

Jack London’ın “Demir Ökçe”si, oligarşik düzeni çok erken tarihte sezmiş romanlardan biridir.

Devamını Oku
03.06.2026
Siyasetçinin tarihsel sorumluluğu - Avni Kurtuldu

Tarih, siyasetçileri yalnızca söyledikleri sözlerle değil, kritik dönemeçlerde takındıkları tavır ve aldıkları konumlarla yazar.

Devamını Oku
02.06.2026
Mutlak butlan ve TBB illüzyonu - Cem Alptekin

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi’nin ağır yetki gaspı içeren 21 Mayıs 2026 tarihli tedbirli “ mutlak butlan” (kesin hükümsüzlük) kararı, Türkiye’de hukukun siyasetle kurduğu ilişkinin geldiği tehlikeli aşamayı gözler önüne seren yapısal bir deprem niteliğindedir.

Devamını Oku
02.06.2026
CHP’nin durumu ve iktidar - Prof. Dr. Hakkı Keskin

Kemal Kılıçdaroğlu ile Berlin’de CHP heyetiyle Sol Parti’yi ziyaretlerinde tanışmıştık. Arka arkaya üç seçim kaybedince kendisine Almanya Parlamentosu milletvekili olarak “Demokratik ülkelerde kuraldır: Bir parti başkanı bir iki seçim kaybedince istifa eder.

Devamını Oku
01.06.2026
Çalışan nüfus ve kamusal hizmetler - Şafak Yüca

Her zaman kalabalığın içindeler...

Devamını Oku
01.06.2026
Adalet anlayışı üzerine - Serpil Güleçyüz

Bir atasözü vardır: “Kurt kuzuya saldırırken sessiz kalan, kurdun tarafını tutmuş sayılır.”

Devamını Oku
01.06.2026
Liderlik savaşı ve adalet - Av. Hüseyin Karataş

Gökyüzüne baktığınızda kuşların toplu olarak uçarken “v” harfi gibi sıralandığını görürsünüz.

Devamını Oku
30.05.2026
Akıl tutulması, utanç ve meşruiyet - Remzi Koçöz

İnsanlar doğal olarak hata yaparlar.

Devamını Oku
30.05.2026
Ali Abalı'yı anarken… - Erol Dolu

25 Mayıs 2018 Cuma günü öğleden sonra telefonuma Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nden bir mesaj geldi.

Devamını Oku
29.05.2026
Alacakaranlıktan pırıl pırıl bir sabaha - Doç. Dr. Buğra Gökçe

Güneş bir gidiyor, bir geliyor.

Devamını Oku
29.05.2026
Sağlığımızı koruyabiliyor muyuz? - Prof. Dr. Ülkü Sarıtaş

Ülkemiz bayram öncesinde alınan, güya mahkemenin “adalet” için verdiği ama gerçekte siyasi iktidarın “çıkarı” doğrultusunda verilen CHP’ye mutlak butlan kararı ile sarsıldı.

Devamını Oku
29.05.2026
Emperyalizm üzerine - Doğan Ergenç

Neoliberal dönemde, birçok şeyin sonunun ilan edildiğine tanıklık ettik.

Devamını Oku
28.05.2026
27 Mayıs 1960 - Günay Güner

Türkiye’nin yakın tarihinde sınıf çelişkileri kentsoylu-işçi bilinci üzerinden değil, yurtsever aydın, köylü ile derebeylik temsilcileri arasında yoğunlaştı.

Devamını Oku
27.05.2026
Hiper-Emperyalizm - Kaan Eroğuz

Küresel kapitalist sistem hızlı ve yoğun bir dönüşümün içinden geçiyor.

Devamını Oku
27.05.2026
Mutlak butlan ve demokrasi - Murat Fatih Ülkü

Aslında yargı ve hukuk sistemimizin geldiği nokta, yaşanan örnekler karşısında; son mutlak butlan kararının hukuken açıklanmasının ne yararı var pek emin değilim, bu karar esas siyasal yönü ile değerlendirilmelidir, hatta daha çok “demokrasi”, “serbest seçimler”, “seçme-seçilme hakkının siyasal boyutları” açılarından siyaset bilimi yönünden incelenmelidir ama elden gelen bir şey yok, ünlü sözü tekrar ederek biz de kendi sözümüze girelim...

Devamını Oku
27.05.2026
Yönetilemeyen halk sağlığı operasyonu - Azmi Yüksel

Kurban Bayramı, milyonlarca hayvanın ülke içinde hareket ettiği, el değiştirdiği, kesildiği ve elde edilen etlerin tüketimini içeren devasa bir süreçtir.

Devamını Oku
26.05.2026
Parti değiştirme - Cihangir Dumanlı

İktidar yerel seçimlerde kaybettiği belediye başkanlıklarını, yargıyı siyasal araç olarak kullanarak ele geçirmeye çalışmaktadır.

Devamını Oku
26.05.2026
Ulus iradesini egemen yapmak - Hatice Topcu

Ankara Adliye (İstinaf) Mahkemesi’nin “mutlak butlan” kararı ile CHP’nin 38. kurultay öncesi duruma çekilmesi ve süreçte delege oyuyla seçilen yönetimin tüm karar ve uygulamalarının yok hükmünde sayılması Türk siyasi tarihinde örneği olmayan bir sivil darbedir.

Devamını Oku
26.05.2026
Mutlak butlan hukuksuzluğu - Doğan Soyaslan

Cumhuriyet Halk Partisi, 8 Ekim 2023’te İstanbul il kongresini düzenledi.

Devamını Oku
25.05.2026
Türkiye’de siyaset oyunları - Dr. Engin Ünsal

AKP 2002’de iktidar olduktan sonra iktidar olmanın nimetlerinden fazlası ile yararlandı ve bu nedenle iktidar olmayı çok sevdi.

Devamını Oku
23.05.2026
Uluslararası eşkıyalık… - Av. Erol Ertuğrul

Emperyalizm bağımsızlık savaşlarını sevmez.

Devamını Oku
23.05.2026
Yargıya anayasal blokaj - Başar Yaltı

Ulusal egemenliğin bir parçası olan yargı, yasama ve yürütmenin denetimini sağlamak ve kişiler arasındaki anlaşmazlıkları adaletli bir çözüme kavuşturmak için vardır.

Devamını Oku
22.05.2026
Bir Cumhuriyet kadınına veda... - Gönül Pultar

Bir Cumhuriyet kadınını, değerli bir öğretim üyesini yitirdik.

Devamını Oku
21.05.2026
Bir memleket gençlerini kaç kez yitirir? - Cengiz Kuday

Türkiye’de 19 Mayıs dendiğinde çoğu insanın aklına doğal olarak Samsun’a çıkan Mustafa Kemal ve Milli Mücadele gelir.

Devamını Oku
21.05.2026
Görünmezleri görünür kılmak - Utku Yapıcı

Brezilyalı ünlü şair ve yazar Thiago de Mello, ABD güdümlü 1964 Brezilya Darbesi’nin ardından kaleme aldığı İnsan Yasası’nın son maddesinde yeryüzünün temel sorununu ve bu soruna dair çözüm yolunu ne güzel dile getirir...

Devamını Oku
20.05.2026
Filizlenen Çin-Türkiye dostluk ağacı gençliğin gücüyle büyüsün

Ankara’dan İstanbul’a, sahil kasabalarından Anadolu’nun iç bölgelerine kadar genç arkadaşlarla görüş alışverişinde bulundum.

Devamını Oku
19.05.2026
Samsun hâlâ bir ufuktur - Onursal Adıgüzel

Aradan tam 107 yıl geçti.

Devamını Oku
19.05.2026
Tam bağımsızlığın ilk adımı - Hüner Tuncer

1919 Mayıs’ında Anadolu’ya ayak bastığında Mustafa Kemal’in kararı şuydu: Ulusal egemenliğe dayalı tam bağımsız bir Türk devletinin kurulması.

Devamını Oku
19.05.2026
Kış güneşi Türkan Saylan- Gülseren Delibaş

Yaşam, bazen dondurucu bir ayazın tam ortasında açan o zayıf ama inatçı kardelene benzer.

Devamını Oku
18.05.2026
'Ateş çemberinden başarıyla çıkmanın yolu'

Toplumların ve devletlerin tarihi, yaşamın ve süreçlerin tıkandığı anlarda atılan ya da atılmayan adımlarda saklıdır; tıpkı şimdi bizim karşı karşıya olduğumuz durum gibi.

Devamını Oku
18.05.2026
Andımız erdemli nesiller yetiştirdi - Fikret Şahin

Son zamanlarda meydana gelen okul saldırıları hepimizi derinden üzdü.

Devamını Oku
16.05.2026
Demokratik Türkiye özlemi - Hüseyin Özkahraman

Tarihiyle, kültürüyle ve milyonları aşan nüfusuyla yalnızca ülkemizin değil, dünyanın en önemli şehirlerinden İstanbul’u yönetme sorumluluğunu taşıyan; tüm baskılara rağmen üç kez seçim kazanmış bir belediye başkanı aylardır Silivri’de, 15 metrekarelik bir odada özgürlüğünden mahrum bırakılmış durumdadır.

Devamını Oku
16.05.2026
MHRS çözüm mü, sorun mu? - Prof. Dr. Bekir S. Kocazeybek

TC Anayasası 56. maddesine göre, “Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.”

Devamını Oku
15.05.2026
Türk Eczacılık Günü - Avni Kurtuldu

14 Mayıs 1839 tarihinde “Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane” bünyesinde açılan eczacılık sınıfı, bilimsel eczacılık eğitiminin başlangıcı olarak kabul görmüş ve 14 Mayıs Türk Eczacılık Günü ilan edilmiştir.

Devamını Oku
14.05.2026
Karanlığa doğan yıldızlar - Gani Işık

Dinler tarihi ve kutsal kitaplar halkların zor dönemlerinde onları sahiplenen ve kendilerine yol gösteren peygamber gönderildiğini anlatır, örnek de verir.

Devamını Oku
13.05.2026