Recep Tayyip Erdoğan’ın Ekvador ziyareti çerçevesinde 4 Şubat 2016’da, Quito’daki Yüksek Eğitim Enstitüsü’nde (IAEN) Türkiye ve Latin Amerika’nın dış politikası üzerine yapılan konferans, şok edici bir komediye dönüşerek adeta bir tiyatro yaşandı.
Ekvador’un IAEN Üniversitesi 2008 yılından beri bir devlet üniversitesi gibi. Burası aynı zamanda bürokrat memurlarının da yüksek lisans yaptığı bir kurumdur. Ben de yıllar önce burada yüksek lisans yapmıştım. Şimdi ise bu üniversitenin bir profesörüyüm.
4 Şubat günü öğleden sonra sınıfımda vereceğim dersime girmek için geldiğimde, üniversitenin dışında birkaç eylemcinin Tayyip Erdoğan’ı protesto etmek için toplanmış olduğunu gördüm.
Ekvador’da Türkiye’nin politik yaşamı pek ilgi çekmez ve bilinmez. Ekvador medyası Türkiye’nin siyasi ve coğrafi konusu üzerine hiçbir şey yazmayarak, sadece Ekvador’un Türkiye Cumhurbaşkanı ile başta savunma sanayisi olmak üzere çeşitli ticari faaliyetlerin içerisinde olduğu 5 yüz milyon ile bir milyar dolarlık önemli anlaşmalar imzaladıklarını yazdı. İki ülke lideri bu anlaşmaları, düzenledikleri bir ticari form toplantısında açıklamışlardı.
Pasif bir eylemdi
Buraya kadar her şey iyi gidiyordu. Fakat 4 Şubat günü, Türkiye’de medyaya yapılan baskı ve fikir özgürlüğüne uygulanan baskılar, halka karşı uygulanan otoriter şiddet buradaki birtakım kişilerin dikkatini çekmiş. Bağımsız gruplar ile birlikte bazı öğrenciler saat 17.30 sularında konferans salonunun dışında eylem yapmaya başladılar. Bu sırada askerler binanın girişini kapatarak önlem alıyorlardı. Buraya kadar eylem sakin ve eğlenceli bir şekilde devam ediyordu. Burada birkaç profesör ve öğrencimle karşılaştım, çeşitli sloganlar atıyorlardı... Bu sloganlar galiba konferans salonundan duyuluyordu.
Slogana karşı darp!
Biraz sonra Ekvador polisleri dışarı gelerek eylemcilerin taşıdıkları pankartları alarak yırtmaya başladılar. O anda belli oluyor ki emirler içerideki Türk diplomasinin korumasını yapan polis grubundan geliyordu. Ben o esnada polislere içeri girmek isteğimi söylüyordum, çünkü dersime girmem gerekiyordu. Asker ve polisler sert bir şekilde bana ‘hayır’ diyerek içeri girmemi engelliyorlardı. İçeri girmem engellenirken diğer bir taraftan da polis ve askerler, eylemcileri dağıtmak için güç kullanmaya başlıyordu. Bu esnada içeriden birkaç eylemciyi dayak ve sopalarla dışarı attıklarını gördüm. Sonradan öğrendik ki, Erdoğan’ın koruma polisleri salonda bulunan üç bayan Ekvadorluyu tartaklayarak yaka paça dışarı atmışlar. Nedeni ise slogan atarak bağırmalarıymış. Yakındaki görgü tanıklarının anlattıklarına göre, bu bayan arkadaşların vücutlarında çeşitli darp izleri ve morarmalar oluşmuş.
Burada ilginç olan Türk polislerinin yapmış olduğu bu şiddete Ekvador polislerinin seyirci kalmaları.
Konferans bittikten sonra güvenlik güçleri geri çekilmeye başladı. Eylemciler ise kontrol altına alındı. Daha sonra öğreniyoruz ki bayan meslektaşlarımız Ekvador ve Türk polisleri tarafından şiddetle tartaklanarak yere atılmış, hakarete uğramışlar.
Eylemcilere dava!
Bu büyük vahşet, büyük bir diplomatik sorun olarak ele alınması gerekirken, birkaç gün sonra yani 6 Şubat Cumartesi günü Ekvador Devlet Başkanı Rafael Correalors yapmış olduğu haftalık televizyon konuşmasında, yaşananların kabul edilemez olduğunu belirterek, Türk güvenlik polislerini şizofren hastası olarak gösterdi. Ama bu şok edici olaydan bahsederken eylemcilerin yaralanmalarına hiç değinmedi.
Diğer yönden dayak yemiş olan bayan profesör arkadaşları terbiyesizlikle suçladı. Eylemciler de Ekvador’un vatan haini ilan edildi ve Erdoğan’dan özür dilendi. Şimdi ise eylemcilere karşı dava açılacak.
Ekvador’daki bu protesto eylemlerini yapan grup, hiçbir taşkınlık yapmadan sakin bir pasif eylem yaparak düşünce ve fikir özgürlüğünü savunma adına orada toplanmışlardı. Şimdi yalnız ticaret anlaşmasının yanı sıra çok iyi biliniyor ki iki ülkenin lideri halka karşı devlet otoritesini kullanmak konusunda da anlaşmışlar.
Çeviri: Süleyman Tosunoğlu/ Paris
Prof. Anne-Lize Naizot IAEN Üniversitesi / Ekvador
