Yıllar önceydi. Amman’dan bindiğim THY uçağında, bir gazeteci-köşe yazarı arkadaşımla karşılaştım. Bağdat’tan dönüyordu.
Bana, son zamanlarda Türkiye’de hükümetin, köşesinde yazdığı yazılar doğrultusunda adımlar attığını, bu nedenle biraz sıkıntılı olduğunu anlattı. Dayanamayıp, “İyi ya işte, hep hükümetin yazdıklarınıza kulak asmamasından şikâyet edersiniz. Şimdi memnun olmalısın” dedim. “Memnunum ama sorumluluk duymaya başladım” dedi.
Köşe yazarı olmasa da insanlar, uygulama sorumluluğunu taşımadıkları sürece her konuda diledikleri gibi konuşup, yazmak, amiyane tabirle, ahkâm kesmek, akıl öğretmek isterler. Sorumluluk söz konusu olduğunda ise rahatsız olur, endişeye kapılırlar. Son günlerde ben de böyle bir duyguya kapıldım.
TRUMP'A MEKTUP YAZMIŞTIM
Trump göreve başladığında, bu köşede ona bir mektup yazmıştım. (Dostumuz Trump. Cumhuriyet 26.02.2025) İngilizce çevirisini de yapmıştım ve Cumhuriyet internet sitesine koymuştuk.
Mektubumda özetle, Trump’ın ve çevresindekilerin eksikliklerine; dünya ve dünyada olup bitenler hakkındaki bilgisizliklerine; düşünce ve davranış biçimlerine; ABD “yerleşik düzeni”ne, “görevden alma-impeachment” uygulamasına dikkat çekmiştim. Ve Trump’a, “hiç değilse Amerika’yı küçük yapacak kadar görevde kalmaya çalışmasını” önermiştim. Sonra neler oldu?
NATO VE AVRUPA GÜVENLİĞİ
Putin ile ilişkisi Avrupa’yı ürküttü ve Atlantik İttifakı’nı (NATO) hem üyeler hem dışarısı nezdinde sorgulanır hale getirdi. Avrupa’ya karşı tavrı, ABD-Avrupa ilişkilerini temelinden sarstı. Avrupa, Jean-Jacues Servan-Schreiber’in, “Le Défi Américain-Amerika Meydan Okuyor” kitabından sonra Fransa’nın başını çektiği ancak uzunca bir süredir terk edilmiş görünen, kendi güvenliğini kendisinin sağlaması gerektiği fikrine geri döndü.
UKRAYNA SAVAŞI
Trump’ın iki günde bitireceğini söylediği Ukrayna-Rusya savaşı daha da uzayacak ve içinden çıkılmaz bir hale gelecek gibi görünüyor.
Rusya-Ukrayna savaşını çıkarmakla suçladığı Biden’ın bile ilerisine geçip Rusya’nın Ukrayna topraklarını işgalini kabullenmekle ve Ukrayna’yı da kabullenmek zorunda bırakmakla kalmadı, Ukrayna’nın değerli madenlerine el koydu. İstanbul’a gelmeyip Putin’in de gelmemesine yol açarak barış görüşmelerini, tam da Putin’in istediği şekilde zora soktu. Kendi iç gündemine ve bir kişinin geleceğini kurtarmaya odaklanmış Türkiye dışında tüm müttefikleri, ABD’nin bu güvenilmez tutumu nedeniyle kara kara düşünmeye başladı. Dünya güvenlik algılamaları temelden değişti.
DÜNYA TİCARET SİSTEMİ, EMPERYALİZMİN YENİ YÜZÜ
Bir çıkıp, bir inen gümrük tarifeleri, karşılıklı restleşmeler, ayak oyunları nedeniyle dünya ticaret sistemi ne yapacağını bilemez hale geldi.
Emperyalizm artık pervasız ve kırk harami yöntemleriyle uygulanmaya başladı. Ekonomik ilişkiler, dostluk görüntüsü içine yerleştirilmiş, zorbalığa dönüştü. Son örneği Trump’ın Suudi Arabistan gezisinden trilyon dolarlık kontratlarla dönmesidir.
AMERİKA İÇ POLİTİKASI
Amerika içinde durum daha da vahimdir. Trump, beklediğimden çok daha kısa zamanda ABD’de sadece, hukuk dahil her türlü “yerleşik düzenle” değil, herkesle hatta onu iktidara getiren Musk ve teknodijital grupla papaz olmuşa benziyor. Hele göçmen politikası, ABD’nin ileri teknoloji kullanan kurumlarının çok gereksinim duyduğu, özellikle bilgisayar konularında çok yetenekli örneğin Hint ve benzeri uluslardan ABD’ye gelecek göçmenleri de kapsadığı için içeride çok ciddi bir muhalefete hatta Los Angeles olaylarının da gösterdiği gibi kalkışmaya yol açtı. Ona mektubumda bunlara dikkat etmesini söylemiş hatta ABD’de başkanları görevden almak gibi bir alışkanlık da olduğuna dikkatini çekmiştim. Nitekim Musk birkaç gün önce Trump’ın görevden alınmasını istedi.
TRUMP TAM DA BEKLEDİĞİM GİBİ GİDİYOR
Doğrusunu söylemek gerekirse ben bütün bu gelişmelerden şikâyetçi değilim. Hatta memnun bile olduğumu söyleyebilirim. Trump tam da beklediğim gibi gidiyor ve ABD’nin dünyadaki etkisini azaltacak, yani “Amerika’yı küçük yapacak” şekilde davranıyor. O zaman neden mi endişe ediyorum? Sorumluluk duymaya başladım. Bütün bu olanlardan ve olacaklardan sonra ortaya çıkabilecek her türlü olumsuzluğun ve kaosun sorumlusu olarak görülebileceğim endişesine kapıldım! Ya birileri çıkar da “Trump senin dediklerini yaptı. Şimdi ver bakalım hesabını” derse diye korkmaya başladım. Köşe yazarı arkadaşım haklıymış!
