Eskişehir’deyim. İstanbul’dan daha mı güzel? Başlığa bakıp aldanmayın. Yazacağım oyunun adı öyle hoşuma gidiyor ki kullanmaya doyamıyorum. Genç tiyatro yazarımız Murat Mahmutyazıcıoğlu’nun ödüllü oyunu bu. Daha önce okumuş olduğum yapıtla Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’nın Genco Erkal Sahnesi’nde bir araya geldik. Erkal’ın anısını yaşatmak için geçen yıl açılan bu sahnede, Genco Erkal Emek ve Onur Ödülü’nün ilkini bana veriyorlar. Çok sevinçliyim.
Epeyce yıldır Eskişehir’e gitmemiştim. Sanat hareketlerinin önemli bir bölümünün yer aldığı Odunpazarı bölgesinde bir Sanat Sokağı açılmış. Genco Erkal Sahnesi bu sokakta yer alıyor. Güzel bir girişi var. Genco’nun sözlerini içeren panoyu, oyunlarından birini canlandıran kabartmayı, Genco masklarını izleyerek 200 kişilik seyirlik alana geliyorsunuz. Genco artık bu salonda seyircilerle buluşuyor.
Sahnede düzenlenen kısa ama sıcacık ödül töreni düş gibi geçiyor. Artık oyun zamanı. Yerime geçiyorum.
“Sen İstanbul’dan Daha Güzelsin”i EBBŞT’nin kıdemli dramaturgu Sibel Arıcan sahneye koymuş. Oyun dekorsuz olarak sunuluyor. Giysi tasarımı Belgin Küçükdürüm, ışık tasarımı Soner Erdoğmuş, müzik Orhan Enes Kuzu imzasını taşıyor.
ÜÇ KADIN, BİR YA DA ÇOK ÖYKÜ
İzleyeceğimiz, üç kadın oyuncunun dillendirdiği, İstanbul’da geçen bir öykü. Daha doğrusu üç öykü. Ya da isterseniz birçok öykü diyelim. Kadın öyküleri... Üsküdar’da, Kadıköy’de, Şişli’de, daha birçok semtte, büyük olasılıkla birçok kez yaşanmış olan...
Oyun 1980 yılında başlıyor, 2015’te noktalanıyor. Doğrusal çizgide gelişen yedi farklı zaman dilimi bağlamında dillendiriliyor. Ne ki araya, yaşanmış anılar ile doğru dürüst anımsanmayan yaşanmışlıklardan parçalar girince öykü daha da başka zamanlara doğru genişliyor. İzleyebildiğimiz, oyun başında çocuk yaşta olan Melis’in (Bilge Büyükerşen) oyun sonunda meslek sahibi bir kadın olması, annesi Başak’ın (Çiğdem Altuğ) genç sayılabilir bir anneyken dul bir kadına dönüşmesi, anneanne Ayfer’in de (Özlem Boyacı) orta yaşlılıktan bakımevine uzanan yaşlanma süreci. Üç öykü bir araya gelince ortaya bütün bir yaşam çıkıyor.
Her birinin öyküsünde onları tam mutlu edememiş üç sıradan erkek vardır. Varlığı aranan ama çok sevilmeyen, kadınların yalnızlığına çare olamamış, kendi halinde erkekler... Hoş, kadınlar da birbirlerini yalnız bırakmışlar hep. İstediklerinden değil, başka türlüsünü beceremediklerinden... Bütün güzelliğine karşın, İstanbul da onları feraha çıkartamamış. Ayfer’in boğazda gezmeye götürdüğü ama çevreyi kirletenlere kızarak gezmeden vazgeçiverdiği anda, (çocuk) Başak’a dediği gibi: “Gel kız eve gidiyoruz, sen İstanbul’dan daha güzelsin.”
İÇ SESLERİN SÖYLEDİĞİYLE ZENGİNLEŞEN ANLATIM
Bu üç kadını birbirine bağlayan sevgi ve/ya da sevgisizlik ve yaşamlarında mutlu olup olmadıkları, onların söylediklerinin ve söylemediklerinin arasında kalan bir yerlerde gizli. Mahmutyazıcıoğlu, metnini oluştururken bir karakterin söylediğinin ardından, yine o anda düşündüklerini ama söylemediklerini de dile getiriyor. Bir başka deyişle, karakterlerin yalnız “dışses”lerine değil, “içses”lerine de yer vermiş. Günlük yaşamdaki konuşmalarımızda içsesimizi kendimize saklarız. Yazarımız ise iki boyutlu bir söylem sunuyor seyirciye: Söyleneni ve bilinçte akıp gideni... Bu alışılmadık anlatım tekniği oyunun sahnelenme işlemini de etkiliyor.
Yönetmen Sibel Arıcan, oyun boyunca, birbiriyle değil de seyirciyle konuşan üç oyuncuyu boş uzamda birer iskemleye oturtarak devindiriyor. Giysileri, saçları ve ayakkabıları bir örnek tasarlanmış oyuncular, koreografik bir düzen içinde Mahmutyazıcıoğlu’nun söylemini seyirciye aktarıyor. Arıcan, duygusal dönüşümlerin abartılmadığı, gülümsemenin ve hüznün belli belirsiz geçişlerle dile geldiği duru bir sahne anlatımı sağlamış. Sahnedeki devinimin bir bölümünü, Ayfer’in şalı, Başak’ın boyun atkısı ve Melis’in saçlarına da doladığı eşarpla görselleştirme düşüncesi güzel ama bu örge oyunun sonuna doğru gereksizce sık yinelenmiş. Öte yandan, oyuncular kusursuz bir tartım sağlayarak, oyunu hiçbir sarkmaya uğratmadan akıtarak son noktaya ulaştırıyorlar. “Sen İstanbul’dan Daha Güzelsin” beğenilen bir sahne olayı. Bir yılı aşkın süredir EBBŞT’nin üç ayrı sahnesinde dolaşıyor.
Oyundan çıktığımızda, gençlerin yağmur altında bile sokakları doldurduğunu görüyoruz. Eskişehir nefis bir üniversite kenti. “İstanbul’dan daha güzel” değil. Ama çok güzel...
