1984’ten 2025’e!
Arif Kızılyalın
Son Köşe Yazıları

1984’ten 2025’e!

19.02.2025 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Düşünce suçu ölümü gerektirmez, düşünce suçunun kendisi ölümdür” sözüyle kültleşen George Orwell’ın 1984 adlı romanında, iktidarın varlığını ne pahasına olursa olsun sürdürme çabası, insanın düşünce dünyasından uzaklaştırılıp makineleşmiş topluluklara dönüştürülmesi ve gerçeklik manipülasyonu konu edilir. Kısaca totaliter rejimin birey üzerindeki mutlak kontrolüne distopik bir bakıştır. 1984’ten uyarlanıp sahnelenen Büyük Gözaltı oyunu da bazen okuyucunun satır arasında hissedemediği duyguları iyice pekiştirir.

Geçen hafta Caddebostan Kültür Merkezi’nde gösterimi vardı bu unutulmaz eserin. Rutkay Aziz’in yönetimi ve Taner Barlas’ın oynadığı Winston Smith karakteri “Tıpkı Türkiye” dedirtti seyirciye.

Orwell’ın 1984’ünü okuyup Büyük Gözaltı’yı izleyenlere, toplumun sürekli gözaltında tutulma faaliyeti, geçmişin devlet eliyle silinip yeniden yazılma girişimi ve özgür düşünmenin cezalandırılması o kadar tanıdık, bildik geldi ki! Hatta bir izleyici, “1984’te parti neyi isterse gerçeklik ona dönüşüyormuş, 2025’te AKP neye hükmederse o oluyor” dedi. Yanındaki arkadaşları da “Düşünce polisi, seni 101 numaralı odaya atsın istiyorsun” esprileri yaptı.

Türkiye ne yazık ki bu noktada. Gazetecilerin ve siyasilerin, hatta parti liderlerinin susturulma girişimlerinin ardından ülkedeki sosyoekonomik durum üzerine tespitte bulunan TÜSİAD Başkanı Ömer Turan ve yönetim kurulu üyesi Ömer Arif Aras da Orwell’ın eserindeki proleter grubuna katıldılar. Tıpkı, “Emekçi uyuma, emeğine sahip çık” sloganı attıran BİRTEK-SEN Genel Başkanı Mehmet Türkmen gibi. Aralarında sanatçıların da bulunduğu 50’yi aşkın HDK’linin gözaltına alınması ise ağzını açanlara yönelik son darbeydi.

İyice anlaşıldı ki istemiyor siyasi iktidar doğruların söylenmesini. TÜSİAD, “Ülkede adalet kavramı zarar gördü” temasını savunduğu için muhalefet cenahını konsolide etmekle suçlanıyor, sendikacının kabahati, sermayeyi eleştirip “Karnımız doymuyor” demesi.

İstiyorlar ki kimse, “Emekli, memur, işçi yoksulluk çizgisinde yaşıyor” diye ses yükseltmesin. Kimse, icra dairelerine başvuranların sayısının 1 milyonu aştığı gerçeğini gündeme getirmesin. Toplumun tamamı tartışmalı Suriye politikasını “zafer” olarak görsün. Atatürk dönemi, devrimler ve laiklik üzerine kurulu Türkiye Cumhuriyeti’nin adı fazla anılmasın, hatta mümkünse yarı dini, yarı totaliter bir yönetim şekli kabul görsün.

AKP’nin bu “Yenisöylem”ine uymayanlar belki 1984’teki gibi 101 numaralı odaya gönderilmiyor şimdilik ama sabaha karşı evinden alınma, 72 saati Vatan Emniyet’te geçirme, sonrasında tutuklanma talebi ile savcının karşısına çıkılma olasılığı yüksek. Hatta savcılık evresi atlanıp direkt mahkemece tutuklananlara da tanık oluyoruz. O yüzden denk gelirseniz izleyin Büyük Gözaltı’yı. Belki oradaki baskıcı ortamlarda bile özgürlük çığlığı atan insanlar 2025 Türkiye’sine örnek olur!

ET FİYATLARI NEREYE?

Son 15 günde et fiyatlarına kilo başı 50 ile 100 TL arasında zam geldi. Gerekçe et arzının düşmesi gibi gözükse de perde arkasında ithal et gelirleri azalan 3-4 tedarikçinin depolama oyunu olduğu söyleniyor. Büyük resimde ise iktidarın mecburen uygulamaya koyduğu “kırsalda bereket hayvancılığa destek” projesinin özellikle bu sektöre ilk kez adım atacaklara sağladığı geri ödemesiz desteklerle sübvansiyonlar var. Çünkü haram kazanca alışmış kesim, Türk besicilerin üretim yapmasını istemiyor. Biliyorlar ki ülkedeki hayvancılık toparlanırsa 3.5 dolara aldıkları karkas eti piyasaya 12- 13 dolardan satamayacaklar. Bakalım Bakan İbrahim Yumaklı üreticinin mi yanında duracak, yoksa siyasi baskıyla ithal ete mi ağırlık verecek? Üstelik ithalat nedeniyle Fransa’dan alınan üstün hizmet madalyası bakanlığın duvarını süslerken, Bakanın işi zor!

GARİP BİR DAVA!

Bodrum Güvercinlik Koyu civarındaki tam yedi köyü etkileyecek RES projesinin bir tür rant girişimi olduğunu savunduğu bir bilgilendirme toplantısında, kesilecek ağaçları gündeme getirip “Bu projenin altına imza atanlar vatan haini gibi davrandılar” diyen çevre ve insan hakları savunucusu avukat Remzi Kazmaz, bugün Bodrum ağır ceza mahkemesinde hâkim karşısına çıkıyor. Aynı zamanda CHP YDK üyesi de olan Kazmaz, davanın aslında bireysel olmadığını, çevrecilere karşı bir gözdağı olduğunu savunuyor. Bugün Kazmaz’a kimler destek verir, yoksa yalnız mı kalır bilinmez ancak o ve onun gibiler küstürülürse Bodrum’un tamamı betona teslim olur bizden söylemesi.

Yazarın Son Yazıları

Batı Trakya ağlıyor!

Geçen yıl yolum Yunanistan’a düştü, Kipi sınır kapısından girip Selanik’e kadar gittim karayolu ile.

Devamını Oku
22.07.2026
Mevzu bahis!

Geçen haftanın gündemi, TFF’ye bağlı profesyonel liglerde görev yapan 19 kulüp yöneticisinin yasa dışı bahis soruşturması kapsamında gözaltına alınmasıydı.

Devamını Oku
19.07.2026
Atatürk’ün Türkçe devrimi ve TDK

96 yıl önce bugünlerde Atatürk, TDK, yani Türk Dil Kurumu’nun kurulmasına önderlik etti.

Devamını Oku
15.07.2026
Paraguaylı ve Mısırlı olmak!

Dünya Kupası’ndaki 2 maçın 2026’ya bu denli damga vuracağını kimse kestiremezdi.

Devamını Oku
10.07.2026
80’lerden 2026’ya!

Yaşı yetenler eski Türkiye’yi uzlaşı ve hoşgörü dönemi olarak anımsar.

Devamını Oku
08.07.2026
Kadıköy’ün kitap aşkı!

Söğütlüçeşme’deki yılların Kadıköy Belediye binası, müthiş bir hafta yaşadı.

Devamını Oku
01.07.2026
Bu Gazi bir başka!

Müthiş bir gündü, müthiş bir yarıştı.

Devamını Oku
30.06.2026
Teselli ikramiyesi…

Teselli iztamr…

Devamını Oku
26.06.2026
Haziran 1915

1 Haziran 1915’te albaylık rütbesini aldı Mustafa Kemal Atatürk Çanakkale direnişindeki müthiş öngörüleri ve askeri dehasıyla.

Devamını Oku
24.06.2026
TFF’nin ağırlığı

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı’nın o yıllardaki bölüm başkanı Prof. Dr. Abdullah Uçman, öğrencilerine “Güzel konuşmak, güzel yazmak zorundasınız yarın öbür gün oturduğunuz makamların altında kalmak istemiyorsanız. Aldım elime kalemi, yazdım aklıma geleni ile olmaz” demişti.

Devamını Oku
23.06.2026
Şampuan reklamında oynayın!

Şampuan reklamında oynayın!

Devamını Oku
20.06.2026
Beyaz ette ne oluyor?

Beyaz et sektöründe haksız fiyat artışı gerekçesiyle 13 şirkete denetim kayyumu atandı geçen hafta. Adalet Bakanlığı’nın operasyonuydu.

Devamını Oku
17.06.2026
Saç, taktik, ders, mers!

Sabahın körü demedik. Kimimiz evde, kimimiz halk meydanlarında, kimimiz millet bahçelerindeydik.

Devamını Oku
14.06.2026
Folia’daki Kürt kadın!

Küratörlüğünü Selen Ansen ve Eda Berkmen’in üstlendiği “Folia” adlı sergide 100’e yakın sanatçının 300 eseri sanatseverlerin ilgisine sunuldu geçenlerde Koç Grubu’na ait Abdülmecid Efendi Köşkü’nde.

Devamını Oku
10.06.2026
‘Ben’ değil ‘Biz’

Fenerbahçe hareketli bir seçim süreci yaşadı ve Aziz Yıldırım, rekor katılımın olduğu seçimi rakibi Hakan Safi’ye karşı farklı kazandı.

Devamını Oku
09.06.2026
Gündem sekmesi!

CHP’deki kriz her şeyi unutturdu.

Devamını Oku
03.06.2026
Hodri meydan!

Sorarsanız; medyaya yansıyan demeçlere bakarsanız; futbolda herkes adalet istiyor ve TFF’den şikâyetçi.

Devamını Oku
02.06.2026
Aç kapa, etki tepki!

İstanbul Bilgi Üniversitesi, bir gece yarısı -cumhurbaşkanı kararnamesi ile- kapatıldı geçenlerde.

Devamını Oku
27.05.2026
TJK’nin 100 akı

Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk bundan tam 100 yıl önce “Modern toplumlar için at yarışları sosyal bir ihtiyaçtır” demişti.

Devamını Oku
25.05.2026
En büyük kim?

Spor rekabettir; “En”ler de nişandır göğüslere takılan.

Devamını Oku
22.05.2026
Harikalar devrini başlatan lider

“19 Mayıs Türk istiklal mücadelesinin önemli günlerinden biridir.

Devamını Oku
20.05.2026
Vefa ve vefasızlık

Galatasaray, 26. şampiyonluğunu kutladı geçenlerde Ali Sami Yen’de.

Devamını Oku
19.05.2026
Sil baştan (mı)?

Kaynağı sorgulanmayan para girişine yeniden kapı açıyor Türkiye.

Devamını Oku
13.05.2026
Özbek ne yapacak?

Galatasaray şampiyon oldu.

Devamını Oku
12.05.2026
Yeni ‘yeşil yurt’ olayı

Türk edebiyatında modernleşmeyi ve Batılı estetiği savunan edebi topluluk Serveti Fünun’un önemli ismi Tevfik Fikret, “yeşil yurt” fikrini ortaya atmıştı 1900’lü yılların başlarında.

Devamını Oku
06.05.2026
Avrupa’ya smaç!

Türk voleybolunun gurur gecesiydi.

Devamını Oku
05.05.2026
Aras’ın çevre direnişi!

Ülkede yeşili, doğayı savunanların sayısı giderek azalırken Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, yaz mevsimi öncesi Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde yer alan Osmanağa Koyu’na yapılmak istenen turizm tesisi projesine karşı tavrını ortaya koydu.

Devamını Oku
29.04.2026
Hacıosmanoğlu ve Yasin Kol

FIFA “kokartsız” (!) hakem Yasin Kol, Türkiye’nin en önemli maçı Galatasaray-Fenerbahçe derbisine atandı.

Devamını Oku
24.04.2026
Duruşmadan duruşmaya

Marmara Tutukevi içindeki Silivri duruşma salonları, tarihinin en yoğun mesaisini yapıyor.

Devamını Oku
22.04.2026
2027 ve 2036

Futboldaki kavga ortamını bir yana koyalım, İstanbul’un sporda attığı dev adımlara bakalım!

Devamını Oku
21.04.2026
Bir Silivri günü

İBB davasında bir ay geride kaldı, 92’si tutuklu 400’ü aşkın sanık ya hâkim karşısına çıkıyor ya savunma gününü bekliyor.

Devamını Oku
15.04.2026
Galatasaray ateşle oynuyor

Liverpool maçına kadar her şey yolunda gitti Galatasaray’da.

Devamını Oku
14.04.2026
Başkan ile hakem bir araya geldi mi?

Süper Lig’de neredeyse her hafta yeni bir hakem tartışması yaşanıyor.

Devamını Oku
10.04.2026
Saldırının düşündürdükleri!

Soru işaretleriyle dolu bir terör eylemi yaşandı İstanbul’da.

Devamını Oku
08.04.2026
Yakıştı mı?

Trabzonspor-Galatasaray maçı skorundan çok gerginliğiyle konuşuluyor.

Devamını Oku
07.04.2026
Daha ne olabilir?

1980’lerin başlarıydı.

Devamını Oku
04.04.2026
Zor oldu ama oldu

Oldu, zor oldu ama dünyalar bizim oldu.

Devamını Oku
01.04.2026
Savaşın eşiğinde!

İngiliz uçaklarının anakaraya yaptığı hain saldırıyı, “Bir Türk şehrine yapılan tecavüz” diye duyurdu Cumhuriyet gazetesinin, 17 Mart 1942’de yayımlanan 6314 numaralı sayısı.

Devamını Oku
01.04.2026
Karakterli takım

A Milli Futbol Takımımız tarihi bir maça çıkacak.

Devamını Oku
30.03.2026
Yüzler güldü

İnönü, tur ve gurur gecesine ev sahipliği yaptı!

Devamını Oku
27.03.2026