Koç Üniversitesi’nin Rahmi M. Koç Bilim Madalyası’nı kazanan ekonomist Prof. Dr. Ufuk Akçiğit, Koç mezunu bir bilim insanı, Chicago Üniversitesi’ndeki akademik tezleriyle IMF ve Dünya Bankası’nın aranan analizcileri arasında. “Orta gelir tuzağı” konusundaki çalışmalarıyla Nobel’in önümüzdeki yıllardaki en güçlü adaylarından.
Akçiğit büyümekte olan ve sıkıntıya düşen ülkelerin ekonomilerine getirdiği çözümlerle ünlenmiş. Sermayenin verimli kullanılamayışı konusunda çok konuşulan görüşleri var. Özetle “yatırımyayılım-yenilik” adını verdiği “3Y” ile açıklıyor ekonomik kurtuluşun reçetisini. Özellikle altyapısını tamamlayan ülkelerin yeni fikir, yeni girişimci ve rekabetçi piyasaya gereksinimi olduğunu söylüyor. Özgürlüklerin kısıtlanmaması ve tam demokrasi de olmazsa olmazı. Politikacılar ve üst düzey bürokratların kritik ekonomik kararlar vermeden önce uzmanlarla görüş alışverişi yapması gerekliliğine dikkat çekiyor. Ki İstanbul’daki ödül törenine Amsterdam üstünden gelmiş çünkü Hollandalı politikacılarla, ekonomi yönetimi üzerine toplantıları varmış. Benzer görüşmelere ABD başta olmak üzere birçok ülkede girdiğini de söyledi teşekkür konuşması sırasında. Çoğu politikacının ekonomik sorunlardan kopuk olduğunu da ABD’den ilginç bir örnekle anlattı.
“ABD’de piyasadaki şirketlerin çoğu 7-9 çalışana sahip. Yüzde 80’lik bir oran söz konusu. Bu firmalar ekonomik darlığa girdiğinde kendi olanakları ile kurtulmayı deniyor, hatta kredi kartı ile çözüm aranıyor, bu arada raporlamalar geç yapılıyor ve siyasetçiler tabandaki bu daralmayı göremeyince ekonomik kriz ancak patladığında siyasi erkin haberi oluyor.”
Evet, Nobel komitesince ekonomide “alanı şekillendiren dört araştırmacıdan biri” olarak gösterilen Prof. Dr. Akçiğit aslında bu konuşmasıyla Türk siyasetine de mesaj verdi. Onu dinleyen, Akçiğit’le temasa geçen ya da ara sıra bir araya gelen parti liderimiz, politikacımız var mı bilinmez ama Türkiye gibi kriz sarmalındaki kırılgan ekonomiye sahip ülkeler, bu tip uzmanların görüşlerini yol haritası yapmalı ki bir daha nas modeli gibi bir facia yaşanmasın!
PAPANIN GÖR DEDİĞİ
Dünya genelindeki yaklaşık 1 milyar 400 milyon Katolik’in ruhani lideri ve Vatikan Şehir Devleti Başkanı Papa 14. Leo’nun dört günlük Türkiye gezisi birçok anlam yüklü. İşin jeopolitik, dünya barışı, mezhepler arası dostluk, Ortodoks dünyasındaki İstanbulMoskova rekabeti, inanç turizmi yönleri bir yana bırakılırsa egemenlik haklarımıza bayrak açan ekümenlik motifleri de vardı bu ziyarette.
Gelgelim, 14. Leo’nun ayin düzenlediği İznik Gölü kenarındaki (içindeki) Aziz Nephytos Bazilikası, Türkiye’nin yaşamsal önemdeki bir sorununu anımsattı hepimize! TV’lerden canlı yayınlanan ayinde, İznik Gölü’nün kurumakta olduğunu gördük!
Evet, tarih ve doğa mirası İznik Gölü’nü kaybediyoruz. 2014 yılına kadar sular altında olan bazilika kalıntıları bile artık karada. Son 10 yılda gölün 3.5 metreden fazla çekildiği söyleniyor, bölge halkı bu kuraklığın 5 metreleri bulduğu görüşünde. Peki niye? Çünkü vahşi sulamayla başlayıp iktidar destekli firmalara verilen fabrika izinleri, sadece gölün suyunu hortumlamakla kalmamış yeraltı sularını da kurutmuş. Kimyasal kirlenme de cabası!
Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde, “Burası beşinci iklimin yaşandığı yerdir, suyu ve havası çok güzeldir. Gölün suyunda çevre ahali çamaşır yıkar. Hiç sabun sürmedikleri halde bembeyaz olur. 70 çeşit balık bulunur” diye anlatılan göl ne yazık ki Hektaş, Cargill, Asil Çelik, Yıldırım gibi “hatırlı” şirketlerin su deposu gibi. Hatta öyle ki yöre halkının isyanıyla CHP’li milletvekillerinin TBMM’ye verdiği soru önergeleri bile bu şirketlerin su kullanımına engel olamamış, sadece Keramet, Gölyaka-Balarım-Orhangazi II, İznik ve Boyalıca pompaj sulamaları askıya alınmış, yani birilerinin gücü köylüye yetmiş!
Evet, papa, ama bilerek ama bilmeyerek bize İznik’in yürek burkan halini gösterdi. Umarız Çevre Bakanlığı ve DSİ yetkilileri bu görüntüleri izlemiştir ve önlem alır. Yoksa, İsrail sermayeli Cargill başta olmak üzere aç gözlü sanayi yatırımları bu dünya harikasını yutabilir, daha önemlisi tarım ambarı bölge kuraklığa teslim olur.
Dipnot: Stratejilerini “Aşil kalkanı” olarak adlandıran Yunan Savunma Bakanı Dendias’ın, Ege’de Türkiye’ye komşu adalara füze sistemlerinin yerleştirileceğini açıklaması Atina’nın taraf olduğu Paris ve Lozan antlaşmaları ile çelişiyor. Ve bu ani açıklamanın, Türkiye’nin Kızılelma İHA’sıyla havadan havaya jet hızındaki uçaklara yaptığı başarılı füze atışıyla eşzamanlı yapılması, Ege’de sular
