“Komisyon”, Latincedeki “com-“(birlikte) ve “missio”(gönderme/ görevlendirme) ikilisinin bir araya gelmesiyle oluşan “commissio” (görevlendirme, emanet etme) sözcüğüne bir “-n” eklenmesiyle Fransızca “commission”a dönüşmüş, sonra Türkçeye geçmiştir. Hemen anlaşılacağı gibi komisyonlar kurulduğunda üyelerinin bir görevi emanet alması gerekmektedir.
Komisyonlar; ticari, hukuki ya da herhangi bir konuda, örneğin; bir yazarı, ressamı ödüllendirmek, beyin fırtınası yaratmak, terör gibi ciddi bir sorunu çözüme kavuşturmak için kurulabilir. Ancak kimin kime emanet edildiği, kimin uzlaşıyı görev bildiği, bu uzlaşıyı sağlayacağı, tarafların gerçekte kim tarafından görevlendirildiği hususları tek tek açıklanmaya muhtaçtır. Özellikle; bir ulusun, ülkenin dününü, bugününü ve geleceğini doğrudan bu denli etkileyen terör gibi bir başlık bütün ayrıntılarıyla, herkesin gözleri önünde tartışılmalıdır.
“Terörsüz Türkiye Komisyonu”nun görünen görevlileri belli. Peki, “görevi” ya da emanet aldığı o şey nedir? İddiasının aksine bütün Kürtleri temsil etmeyen PKK, federasyon, özerklik talep etmiyorsa ne istiyor?
“Kürtler, kendini Kürt hissedenler doktor, mühendis, devlet memuru, milletvekili ve hatta cumhurbaşkanı olabilsin” komisyonu mu? Peki, şu tarihe kadar bütün bunlara sahip olamadılar mı? Örneğin, Öcalan meslek lisesinden Ankara Üniversitesi’ne ilerleyemedi mi? Nice Kürt vekiller, bakanlar, başbakanlar ve hatta cumhurbaşkanı görmedik mi? Ya yoksulluk? Batıda, Orta Anadolu’da insanların üzerinden geçerken Türk-Kürt ayrımı yaptı mı?
LANETİN DİĞER ADI: TERÖR
İnsan, hayvan, doğa... Bir ülkenin maddi ve manevi varlığına doğrudan ya da dolaylı yollarla kasteden, yaşayan, yaşamayan her şeye düşman, beşiğindeki bebekten otobüs durağında bekleyen yaşlısına; siviline, askerine tetiği çeviren terör her yerde, her nerede yaşanıyorsa lanetlenmeli, yok edilmelidir.
“Titreten, korku veren” anlamına gelen terör, silahlı, bombalı, şantajlı faaliyetleriyle toplumu kısıtlayıp sınırlandırırken verimi, işlerliği, etkinliği herkes için ortadan kaldırır. Öyle ki sözde etnik bir gaye için yola çıktığı iddiasında olan teröristlerin/ terör gruplarının zararı -yine sözde- uğruna savaş verdikleri halk için bir yoksunluk nedeni olurken ülkelerin varlığına kastedenler dışında sınırlar içinde yaşayan kimse için yarar sağlamaz, hatta kaos yaratır. PKK’nin, doğudaki yatırımları bombalaması ya da oralara gönderilen öğretmen, doktor, hemşire, ebe vs. gibi memurları öldürmesiyle orada yaşayan insanları onlarca yıl mağdur etmesi gibi.
TERÖRLE PAZARLIK YAPILIR MI?
Yıllarca süren terör eylemleri sonunda on binlerce insan yaşamını yitirdi, binlercesi yaralandı, sakat kaldı; sayısız aile tarifsiz acılarla bırakıldı. Artan şiddet ve baskı nedeniyle binlerce kişi doğdukları topraklardan göç etti ya da sürüldü. Bu karanlık süreç yalnızca bireylerin değil, aynı zamanda tüm ülkenin huzurunu, birliğini ve ekonomisini derinden sarstı. Elbette yıllardır süren acıların, çatışmaların ve kayıpların ardından kalıcı bir barış ve huzur ortamı tesis etmek arzulanır, terörü sonsuza dek bitirmek üzere bir uzlaşıya varmak istenir. Bu yöndeki her adım, yöntemi ve amacı bakımından titizlikle değerlendirilmelidir. Tamamen iyi niyetli bir girişimden söz edilse dahi kurulacak masalar, “terörle pazarlığa oturmak” anlamına geliyorsa; terör odakları, hedeflerini meşru bir zemine taşıyan ve kabul gören taraf haline gelir. Oysa gerçek amaç; sadece teröriste silah bıraktırmak değil, aynı zamanda niyetini de topyekûn terk ettirmek olmalıdır.
Asıl hedef, silahlı yapılarla mücadele etmek kadar terörün asıl kaynağını ve gayesini, teröristin zihniyetini ve motivasyonunu da tasfiye etmektir. Barış ve toplumsal huzur yalnızca silahların susmasıyla değil, şiddeti meşrulaştıran tüm yapı ve düşüncenin ortadan kaldırılmasıyla olanaklıdır. Gerçek ve kalıcı çözüm, teröriste yalnızca elindeki kalaşnikofu kazana attırmak değil, aynı zamanda o silahı eline alma güdüsünü de ortadan kaldırmakla sağlanabilir. Aksi halde terörün ideolojik, lojistik ve sosyal zeminiyle birlikte tüm fikri ve yapısal unsurları tasfiye edilmedikçe, elde edilen her uzlaşı yeni krizlere gerekçe ve ortam hazırlayacaktır.
Dolayısıyla terörle mücadelede izlenecek tutum, Türkiye Cumhuriyeti’nin ve Türk ulusunun tarihi bağlamına sadakatle oluşturulmuş ilkelerine ters düşmemelidir. Terörü bitirmedeki kararlılık anlayışı içinde devletin ve ulusun hassasiyetlerine özenle yaklaşılmalıdır. PKK ile girilen bu süreç, Türk ulusunun “olmazsa olmazlarını” ortadan kaldırma ya da en hafif ifadeyle “yumuşatma yönergesi” halini alırsa yeni bir kaos penceresi aralanabilir. O nedenle böyle bir konuya çok dikkatli yaklaşılmalıdır. Barışın bedeli, anayasanın açıkça tarif edip tanımladığı Türk ulus kimliğinden vazgeçmek, ulusun bütünlüğünü ve birliğini sarsacak yeni bir nitelemeyle sömürgecilerin Sevr ile başaramadıklarını tamamlayacak bir dizi ayrıştırıcı hükmün kabulü olamaz.
BİRLEŞİK KRALLIK, IRA İLE PAZARLIK YAPTI MI?
İngiliz yönetimi; Kuzey İrlanda’yı Birleşik Krallık’tan ayırıp İrlanda Cumhuriyeti’ne bağlamak için terör faaliyetleriyle adını sertçe duyuran IRA’yı (İrlanda Cumhuriyet Ordusu) durdurmak için pazarlık etmedi. Üstelik; büyük bir coğrafyada daha önce hiç kurulmamış bir devleti kurma talebiyle ortaya çıkan PKK’den farklı olarak on dört başkanı İrlanda kökenli ABD başta olmak üzere IRA’nın istekleri, tarihi ve coğrafi bakımdan bazı kesimlerce desteklense de İngiltere konunun bu tarafıyla asla ilgilenmedi, teröre tavizsiz yaklaştı.
IRA’nın siyasi amacı birleşik ve bağımsız bir İrlanda kurmak olsa da sivil yaşamdaki görünür eşitsizliğe karşı çıkıyordu. Kuzey İrlanda’daki Katolik azınlığın uğradığı sistematik ayrımcılığa karşı silahlı mücadele başlatmıştı. Bir İngiliz gibi ev tutamıyor, iş bulamıyor; iş bulsa bile bir İngiliz ile aynı maaşı alamıyordu. İngiliz iktidarın açıktan desteklediği Protestan nüfusa karşın Kuzey İrlandalı Katolikler hiçbir kamu hizmetinde eşit muamele göremiyordu. Protestanlar hemen her işte ayrıcalıklı konumdaydı. Öyle ki siyasi arenada bile adil temsil hakkı gözetilmiyordu. “Bir ev-bir oy” denerek azınlık Katoliklerin siyasetteki etkisinin azaltılması amaçlanmıştı. Kolluk güçlerinin tarafgirliği olağan yaşamın akışını zorluyordu. Özetle, IRA birtakım sivil haklardan yoksunluğun altını çiziyordu. Kuzey İrlandalı Katolik bir öğretmen olarak bir okula atanmak, bir milletvekili olmak yasalarla kısıtlanmış, neredeyse engellenmişti. IRA, sivil alanda İrlandalılarla İngilizler arasında tam eşitlik istiyordu.
PKK NE İSTİYOR?
Sözde Kürtlerin eşit haklardan mahrum edildiğini ileri süren PKK tezini çürüten sayısız Kürt milletvekili, iş insanı, devlet memuru ve hatta başbakan, cumhurbaşkanı var. Hatta kimi zaman sadece Kürt olmanın siyaseten bir avantaj sağladığı bile tartışılmaktayken, PKK’nin Türkiye Cumhuriyeti’nden taleplerini kuruluş tarihindeki iddialarıyla sürdürebilmesi ne kadar gerçekçi?
IRA’YA NE VERİLDİ? PKK NE ALACAK?
Birleşik Krallık yönetimi, terörü yalnızca orduyla yok edemeyeceğini iyi biliyordu, ancak sindirebileceğinden, bir biçimde hareket alanını kısıtlayıp eylemlerini engelleyeceğinden emindi. Yalnızca bunun için özel bir operasyon timi bile oluşturdu. Öte yandan, zamanla kısmen yumuşatılan sert yasalar çıkardı. Öyle ki devlet kanalında terörist mektuplarının okutulması şöyle dursun, haber bültenlerinde IRA liderlerinin kendi sesleriyle konuşmaları yasaklandı. Ne var ki IRA liderlerinin dublajsız seslerini duyabilmek ancak ateşkesten sonra mümkün olabildi. IRA, genel hatlarıyla Kuzey İrlandalı nüfusun bir İngiliz gibi sivil haklardan yararlanmasını istiyordu.
1998’deki “Hayırlı Cuma Anlaşması” ile IRA siyasette daha önce sahip olunmayan eşit temsil hakkını elde etti. Yanı sıra, Katolik çocukların rahatlıkla ve kolaylıkla eğitime erişebilmesinin, istediği şehirde herhangi bir kısıtlama olmadan öğrenimine devam edebilmesinin ve meslek edinebilmesinin yolunu açtı. Artık, Katolik İrlandalılar da memur olarak atanabilecek, öğretmen, doktor, mühendis, avukat ya da milletvekili olurken ayrımcılıkla karşılaşmayacaktı. Dahası, kamu görevlerine ve hizmetlerine erişimde Protestanlara gösterilen ayrıcalıklar ortadan kalkacaktı. Konut sıkıntısı çözülecek, Katolik mahallelerle de ilgilenilecekti. Ya özerklik ya da bağımsızlık? Asla kabul görmedi. Referandum bile ötelendi.
Kısaca, terör masada bitirilmişti ama Birleşik Krallık sivil haklarda eşitliği tanımak dışında asıl siyasi taleplerde asla taviz vermedi. Bizde tüm bu haklar ve/veya haksızlıklar Doğu-Batı, Türk Kürt gözetilmeksizin söz konusu ise PKK neden terörü sürdürdü? Yanıtı basit: Yırtılıp atılan Sevr’in güncellenmiş hali olan BOP’u yürürlüğe koymak isteyenlerin hedeflerini gerçekleştirmek için... Ama bu kez sömürgecilerin oyununu can kardeşlerimiz Kürt vatanseverler bozacak.
Dr. Çiğdem Bayraktar Ör
