Armudun sapı, üzümün çöpü
Özdemir İnce
Son Köşe Yazıları

Armudun sapı, üzümün çöpü

01.11.2020 07:00
Güncellenme:
Takip Et:

Gerçekten de armudun sapı, üzümün de çöpü vardır ama karpuzun da çekirdeği, vişnenin de ekşisi vardır. Pekiyi ne yiyeceğiz?

Bu söz “Hiçbir şey yemeyin” anlamında söylenmez. Ama şimdi bazı insanların ağzından bu anlamda söylenen bir söz duyuluyor: “Bu iktidar yüzünden ne eğitim kaldı ne ekonomi kaldı ne demokrasi, laiklik, ifade özgürlüğü kaldı ne Cumhuriyet kurumları kaldı, ülke mahvoldu, oyumu AKP’ye vermem ama oy verecek başka parti de yok.

Al başına belayı! AKP dışında kalan siyasal partilerin tamamı çürük mü? Yüce gönlünüze göre bir parti mi yok? Vah gidi vah vah! Oy vermeyeceğiniz “o” partiye neden oy vermiyorsunuz? Gelin ya da damat adayı mı söz konusu? Bir partinin sadık müşterisi olmak esarettir, köleliktir. Bir partiye kesinlikle oy vermeyeceksiniz ama oyunuza layık bir parti bulamıyorsunuz! Demek ki siz hâlâ AKP’lisiniz; gerisi, kusura bakmayın, lafügüzaf!

***

Merdan Yanardağ geçen gün “öğretilmiş çaresizlik” deyimini kullandı. “Oyumu AKP’ye vermem ama oy verecek başka parti de yok” demek, öğretilmiş çaresizliğin kurbanı olduğunuzun itirafıdır. Bunu kim öğretti size, ne zaman öğretti? Düşünün, kim? İktidardaki parti AKP’nin kara ve pembe propagandası mı, yoksa yakın çevreniz mi? Peki, AKP dışındaki partilerin sesini dinliyor musunuz? Hangi gazeteyi okuyorsunuz? Örneğin Cumhuriyet, BirGün, Sözcü gibi gazeteleri okuyor musunuz? Hangi televizyonları izliyorsunuz? Janjanlı, fantirifitton ve yandaş televizyonları mı? Yoksa TELE 1 ve Halk TV izlemiyorsanız, doktorun dediği gibi artık ne yerseniz yeyin. AKP’den başka oy verecek bir parti mi arıyorsunuz? O zaman muhalif kanalları izleyeceksiniz, muhalif gazeteleri okuyacaksınız?

Doğru gazeteleri okumak, doğrucu televizyonları izlemek, siyasal bilinç kazanmanızı sağlar. Değerli oyunuzu verecek bir parti bulursunuz. Bulamazsanız hâlâ AKP’lisiniz efendim!!!!!!!

***

Yazmamda hiçbir sakınca yok: Benim seçimlerde oy vereceğim partiler bellidir: 1965’ten itibaren Mehmet Ali Aybar’ın, Behice Boran’ın ve hayranı olduğum Şaban Yıldız’ın Türkiye İşçi Partisi’ne oy verdim; yerel belediye seçiminde Türkiye Komünist Partisi’ne oy verdim; çoğunlukla CHP’ye oy verdim. Yaşım icabı, bundan sonra kaç kez oy kullanırım bilemem ama oyumun adresi bellidir: Ortanın solundan itibaren sola. Çünkü tarih ve sınıf bilincim (her zaman proleterim, emekçiyim) icabı olmam gereken yer sol cenahtır. Siz isterseniz ve varsa cumhuriyetçi ve Cumhuriyetin devrimlerine, anayasanın ilk dört maddesine ve 174. maddesine saygılı ve sadık orta ve ortanın sağına da oy verebilirsiniz... Armudun sapı, üzümün de çöpü demeden.

***

Ya da cumhuriyetçiyseniz, insan hakları savunucu iseniz, soyguna dönüşmüş ihalelere, akraba kayırmacılığına karşı iseniz, AKP’ye oy vermek istemiyorsanız muhalefete oy vermek istememenizin belli bir nedeni mi var? AKP’ye bir borcunuz mu var? Dindar iseniz Cumhuriyete sadık olduğunu sandığım Saadet Partisi var. AKP ve CHP size ters geliyorsa İYİ Parti var. Marksist iseniz TKP var, öteki sol partiler var.

***

Siz demeyeceğim ama oylarını çok kıskanan, mevcut partileri oylarına layık görmeyen burnu büyük bir kitle var. Kendilerini pek önemsiyorlar. Bense onları gülünç buluyorum.

Burjuva ve büyük burjuva olup da sola oy veren (az da olsa) insan tanıyorum. Ama yoksul olup da AKP ve MHP’ye oy verenleri anlamıyorum. Aslına bakarsanız çok iyi çözüyorum onları. Gündelik hayatın gerçekleriyle ilgisi olmayan şu din ve milliyetçilik efsunları yüzünden bilinçleri kapanmış... Oysa din ve milliyetçilik zengin sınıfların ideolojisidir.

***

Başa dönelim: Merdan Yanardağ’ın tanımsız kullandığı (belki tanımladı) “öğretilmiş çaresizlik” deyimi ne anlama geliyor? Ben olsam “öğretilmiş çaresizlik”in yanı sıra “çaresizlik afyonu”nu da kullanırdım. Sınıfsal koşullanmanın yerine iktidar ve yönetici sınıfların çorbaya gizlice karıştırdığı saptırıcı ve baştan çıkarıcı ilaç.

Merdan Kardeş, “öğretilmiş çaresizlik” bukağısından kurtulmak, onu yenmek çok mümkün! Zor olanı geçirimsiz (empermeabl) kitlenin bilinçlenmesi: Hükümetten haklı/ haksız maddi yardım alanlar; mesleksiz lümpen proletarya, asalak kitle, sadaka ekonomisinden beslenenler. Yani AKP’nin gerçek oy deposu. Dindarlar bile halkçı ve adaletçi bilince ulaşabilirler, ama bunlar asla!

Yazarın Son Yazıları

Popülizm nedir?

Popülizm öylesine bir kavramdır ki bir Katolik rahibe ile bir sokak yosmasını aynı anda temsil eder.

Devamını Oku
21.04.2026
Müslümanlar neden çağa uyumsuz? (1)

2000 yılı öncesinde Telos Yayıncılık’ı yönetirken “Müslümanlar neden çağa uyumsuz” sorusuna bir yanıt arayanlara yardımcı olmak için Amin Maalouf’un “Arapların Gözünden Haçlı Seferleri” adlı tarih incelemesini Mehmet Ali Kılıçbay’a çevirtip 1997 yılında yayımlamıştım.

Devamını Oku
19.04.2026
Çeviri ve öksüz çevirmen

Çeviri yaptım ama “çevirmen” sıfatını kesinlikle kabul edemem.

Devamını Oku
17.04.2026
Geçmiş, şimdi, gelecek

Heidegger için başlangıç noktası (Ursprung), geçmişte kalmış bir şey veya kronolojik bir başlangıç değil, sürekli olarak gelişen ve bize gerçekleştirilecek bir olasılık olarak kendini sunan yaratıcı bir güçtür.

Devamını Oku
14.04.2026
Laikçi

Kimileri “kayıkçı” der gibi, “laikçi” diye tanımlayarak aklı sıra beni sarakaya almakta.

Devamını Oku
12.04.2026
Ne mutlu Türküm diyene!

Vikipedi’de okudum: “Rum asıllı Türk şarkıcı Fedon, 18 Mart Çanakkale Zaferi’nde şehit düşen dedesi Kleanti Kalyoncu’yu anarken ‘Vatan sağ olsun, ne mutlu Türküm diyene’ ifadelerini kullanmıştır.

Devamını Oku
10.04.2026
Özrü kabahatinden büyük

Saygı Öztürk’ün 3 Nisan 2026 tarihli ve “Sandığa Gitmeyenler ve Barajı Aşamayanlar Partisi” başlıklı yazısından aktarıyorum...

Devamını Oku
07.04.2026
‘Kavun Acısı’, ‘Elmanın Tarihi’

Değerli okur! Ben önce şair, sonra yazar, daha sonra da gazete yazarıyım.

Devamını Oku
05.04.2026
Devri sabık yaratmak (2)

Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanı genç Özgür Özel’in, Çatalca’daki açık hava konuşmasında, “coşkun kalabalığa seslenirken” rütbeleri sökülerek TSK’den atılan teğmenler hakkında “Teğmenlere rütbelerini takacağız” dediğini televizyonda duyunca şimdi yazdığım gibi “Aferin aslanım” dedim ve alkışladım.

Devamını Oku
03.04.2026
Devri sabık yaratmak (1)

Önce yazının adındaki üç sözcüğün anlamını yazalım, sonra 1946- 1950 dönemindeki anlamını açalım, daha sonra da günümüze getirip orada irdeleyelim.

Devamını Oku
31.03.2026
Müslümanların büyük sorunu

Müslümanların en büyük sorunu İslamın son din, Hz. Muhammed’in son peygamber, Kuran’ın son kutsal kitap olması inanç ve iddiasından kaynaklanır.

Devamını Oku
29.03.2026
Falakalık herifler!

“Nush ile uslanmayanı etmeli tekdir, tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir” sözü, Ziya Paşa’nın meşhur bir beyitidir ki buna edebiyat sanatında metafor denir.

Devamını Oku
27.03.2026
Laiklik nedir?

Laiklik kavramını, konusunu, evrensel ve yerel uygulamasını tekrar ele almak istiyorum.

Devamını Oku
24.03.2026
Ahmet Hakan'ın zırvaları

Ahmet Hakan'ın zırvaları

Devamını Oku
22.03.2026
Ebedi Kemalizm

20-25 yıl kadar oluyor... Bir zamane genç ökesi (dâhisi) bize meydan okurcasına, damdan düşercesine “Eh artık Kemalizmi tartışmak zamanı gelmedi mi” demez mi?

Devamını Oku
20.03.2026
Televizyon ve ben (2)

Görevde bulunduğum süre içinde televizyonda reklama karşı çıktım ve Başbakan Bülent Ecevit’e firmaların reklam giderlerini vergiden düştüklerini anlattım ama engel olamadım.

Devamını Oku
17.03.2026
Televizyon ve ben (1)

Bu yazıyla ilgisiz görünmekle birlikte çok önemli bir sorundan söz edeceğim...

Devamını Oku
15.03.2026
Cumhuriyet gazetesi

Cumhuriyet gazetesine yazan (yazabilen) bir yazar olmasaydım şu anda kesinlikle Mazhar Osman’da olurdum.

Devamını Oku
13.03.2026
Türkolog Orhan Tümen

Bu yazının adı “Yazar ve Okur” olacaktı ama özel bir teşhir nedeniyle “Türkolog Orhan Tümen” oldu.

Devamını Oku
10.03.2026
Hükümet nedir? (4)

Cumhuriyetler...

Devamını Oku
08.03.2026
Hükümet nedir? (3) Hükümet biçimleri

Platon’un “Devlet” adlı kitabında, hükümetleri beş temel tipe ayırdığı belirtilmektedir. (Dört tanesi mevcut formlar ve biri Platon’un ideal formu olup “yalnızca sözde var olan” bir formdur.)

Devamını Oku
06.03.2026
Hükümet nedir? (2)

Modern hükümetler 17. yüzyılın sonlarından itibaren, cumhuriyetçi hükümet biçimlerinin yaygınlığı arttı.

Devamını Oku
03.03.2026
Hükümet nedir?

Değerli okur(lar), devletin ve biçimlerinin neler olduğunu Vikipedi’den aktararak bilginize sunmuştum.

Devamını Oku
01.03.2026
Devlet nedir? (4)

Liberal felsefeden doğmuştur ve bu nedenle “liberal teori” olarak anılır.

Devamını Oku
27.02.2026
Devlet nedir? (3)

Devlet şekilleri...

Devamını Oku
24.02.2026
Devlet nedir? (2)

Kavramsal tarihi...

Devamını Oku
22.02.2026
Devlet nedir? (1)

Çok yorgunum! Bu nedenle “insan aklı ya da beyni terbiyeciliği” belasından bir süre kurtulmak istiyorum.

Devamını Oku
20.02.2026
Akit adlı mizah gazetesi (2)

AKİT adlı mizah gazetesinin tozunu attırmayı ne yazık ki bugün de sürdüreceğiz...

Devamını Oku
17.02.2026
Akit adlı mizah gazetesi (1)

Akit adlı gazete tam anlamıyla bir mizah gazetesidir.

Devamını Oku
15.02.2026
AKP’nin ortak aklının iflası

Değerli okur!

Devamını Oku
13.02.2026
AKP’nin ortak aklı

Değerli okur(lar) bugün okuyacağınız yazıyı 16 Eylül 2001 günü Hürriyet Pazar’da “AK Parti’nin kollektif aklı” adıyla yayımlamıştım.

Devamını Oku
10.02.2026
‘Rum’ demek ne demek?

On yıl kadar önce Sisam (Samos) Adası’nın Karlovassi kasabasında kutlanan Uluslararası Yannis Ritsos Günleri’nde yaptığım konuşmaya şöyle başlamıştım:

Devamını Oku
08.02.2026
Şeriata karşı çıkmak

Basından öğrendiğime göre, SOL Parti’nin “Şeriata karşıyız” pankartına karşı Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin AKP hükümeti, daha doğrusu R.T. Erdoğan hükümeti nedense soruşturma açmış...

Devamını Oku
06.02.2026
Devletin cebinden...

Çiğdem Toker’in “Yap İşlet Devlet Projeleri’ne DEVLETİN CEBİNDEN Büyük Simbiyoz” (Tekin Yayınları, 2025) adlı kitabı AKP’nin ekonomik uygulamalarını hallaç pamuğu gibi atan bir kitap.

Devamını Oku
03.02.2026
İşçi burjuva olamaz

Jean-Paul Sartre’ın Les Temps Modernes adlı dergisinin ilk sayısında yayımlanan “Sunuş” başlıklı yazısından bir kez daha alıntı yapıyorum.

Devamını Oku
01.02.2026
Duymadık demeyin!...

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli partisinin TBMM grup toplantısında “MHP iktidar ortağı değil” demiş.

Devamını Oku
30.01.2026
Kendin ettin kendin buldun

Emekliler ekonomik ve siyasal bir toplum kitlesidir.

Devamını Oku
27.01.2026
İktidar kanadında Esra Erol kavgası

19 Ocak 2026 tarihli Sözcü gazetesinin 14. sayfasında yayımlanan bir haber: “İKTİDAR KANADINDA ESRA EROL KAVGASI.

Devamını Oku
25.01.2026
Dondurma isteyen çocuk

Bir okurdan gelen e-postayı okumanıza sunuyorum:

Devamını Oku
23.01.2026
Cumhuriyetin fazilet ve adaleti

DEM Parti demlenmeye ve demletmeye devam ediyor.

Devamını Oku
20.01.2026