Şii şeriatıyla yönetilen bir ülkede örtünme zorunluluğu kaldırılır mı?
Zülal Kalkandelen
Son Köşe Yazıları

Şii şeriatıyla yönetilen bir ülkede örtünme zorunluluğu kaldırılır mı?

11.12.2022 05:00
Güncellenme:
Takip Et:

İran’da ahlak polisinin kaldırıldığına ilişkin haberler duyuldu geçen hafta. İran Genel Başsavcısı Muhammed Cafer Muntazeri, ahlak polisinin yargı erki ile hiçbir ilişkisi olmadığını, ahlak polisi olarak bilinen İrşad Devriyeleri’nin kaldırıldığını söyledi. 

Ancak hemen ardından İran devlet televizyonu, Muntazeri’nin açıklamalarının “çarptırıldığını”, uygulamanın sona ermediğini belirtti. 

Hangi açıklama doğru diye merak ederken İyiliği Emretme ve Kötülükten Sakındırma Merkezi Sözcüsü Ali Hanmuhammedi, kolluk kuvvetlerinin bünyesinde bulunan İrşad Devriyeleri’nin görevinin sona erdiğini açıkladı.

İran’da ambargoya ek olarak Batı’dan gelen yaptırımların artması nedeniyle, bu konuda geri adım atılıyormuş izlenimi verilmeye çalışıldığı anlaşılıyor. İrşad Devriyeleri, sokaklarda daha az görülürken arka arkaya yapılan bu açıklamalarla insanların aklı karıştırılmaya çalışılıyor.

Gerçek şu ki 1979’daki İslam devriminden beri Şii şeriatıyla yönetilen bir ülke İran. Anayasalarının değiştirilmez maddelerinden biri bu. Kadınlara örtünmenin zorunlu olmaktan çıkarılması için yasal değişiklik yapılması gerek. 

CEZALAR ARTIRILACAK

Bu konu tartışılırken İran Meclisi Rafsancan Milletvekili Hüseyin Celali, dikkat çekici bir açıklama yaparak Muntazeri’yi yalanladı. Hicap örtüsü kuralının neden kaldırılamayacağını anlatırken de şu cümleleri kurdu: 

“İsyan hareketi kontrol altına alındı. Fakat isyancılar bu sefer de başka bir uygulamaya geçtiler. Destekçilerine ‘Gidin örtünüzü açın ki hedefimize ulaşalım’ diyorlar. Bu eylemler sokak gösterilerinden daha tehlikesiz değil. Başörtüsü zorunluluğuna uymamanın cezasını artıracağız. Bu kuraldan vazgeçmemiz mümkün değil. Bundan vazgeçmemiz İslam cumhuriyetinden vazgeçmemiz anlamına gelir.”

Hanmuhammedi, cezaların nasıl artırılacağına dair ipuçları da verdi. Zorunlu örtünme uygulaması, “daha modern yöntemlerle teknolojiden de faydalanılarak” devam edecekmiş. Önce hicap kuralına uymayan kadınların telefonlarına mesaj gönderilecekmiş, o da yetmezse ihtar verilecekmiş, üçüncü aşamada banka hesapları kapatılabilecekmiş!

Demek ki temel haklardan yoksun bırakmaya kadar varan uygulamalar gündemde... 

ASIL ÇÖZÜM LAİKLİK

Hatırlarsanız, İran’da bir grup yazılımcı, altı yıl önce rejimin kurallarına aykırı giyinen gençleri, ahlak polisine karşı uyaran bir akıllı telefon uygulaması geliştirmişti. Gershad adlı bu uygulama ile, ahlak polislerinin yerini birbirine konum bildirerek duyuruyorlardı.

Ancak iş banka hesaplarını kapatma aşamasına gelirse nasıl bir kaçış yolu bulunacak belli değil. 

Ne kadar geçici çözüm bulursanız bulun, şeriatla yönetilen İslam cumhuriyetlerinde kadınlar türlü yollarla cendereye alınıyor. 

Erkek tek seferde nafaka ödeyerek istediği zaman eşini boşayabilirken kadın bunu yapamıyor. Kadın, kocasından şiddet görüyorsa bile bunu kanıtlamak zorunda. Boşandılar diyelim, yedi yaşından büyük çocuğunun velayetini, babayasada belirtilen ağır kusurlara sahip değilse alamıyor. Kadınlar, babalarının ya da kocalarının izni olmadan pasaport çıkartamıyor, erkek kardeşleriyle mirastan eşit pay alamıyor, yargıç olamıyor, cinayet davalarında tanıklıkları kabul edilmiyor, diğer davalarda bir kadının sözü erkek tanığın sözünün yarısının değerinde sayılıyor. 

İşte bu nedenle tek çözüm laiklik, demokrasinin de ön koşulu olan laiklik, Türkiye Cumhuriyeti anayasasının değiştirilmesi teklif bile edilemez 2. maddesinde yer alan laiklik!

Ne ironidir ki aynı anda Türkiye’de iktidar ve ana muhalefet, türban her yere yayılmışken hatta laikliğe aykırı olarak yargı, Emniyet ve TSK’de bile kullanılırken, siyasal İslamın simgesi olan türbana anayasal güvence sağlanması için adeta yarışıyor. 

Yazarın Son Yazıları

‘Bir Numara Sendromu’ ve emperyalizm

Trump ikinci kez ABD başkanı seçildiğinde, Amerikalı yazar Susan Jacoby’nin kitabına (The Age of American Unreason) atıfla, George W. Bush iktidarına benzer bir dönemin başladığını ve Trump’la birlikte Mantıksızlık Çağı’nın zafer çanlarının yeniden çaldığını yazmıştım.

Devamını Oku
16.01.2026
İsmet Özel, Samuel Huntington, açılım...

Ekrem İmamoğlu, T24 portalından Cansu Çamlıbel’in sorularını yanıtlamış.

Devamını Oku
14.01.2026
Taktikler, yalanlar ve gerçekler!

Başından beri uyardığımız oldu.

Devamını Oku
11.01.2026
Kaygan zeminde kaypaklar

CHP listelerinden milletvekili seçilen üç milletvekilinin AKP’ye geçmesi, artık bir seriye dönüşen İLKESİZ SİYASET yazılarımın dördüncüsünü yazmamı gerektirdi.

Devamını Oku
09.01.2026
‘Demokrasi’ yalanıyla bir darbe daha!

Dünya siyasi tarihi “demokrasi” yalanıyla yapılan darbelerle dolu.

Devamını Oku
07.01.2026
Esir kampları kapatılsın!

Tahmin ederim; başlığı görünce çoğu kişinin aklına insanların tutsak edilmesi gelmiştir.

Devamını Oku
04.01.2026
Gazetecilikte 30. yılımda bir değerlendirme

Okurlarım bilir, köşe yazılarımda özel yaşantımdan söz etmem.

Devamını Oku
02.01.2026
TBMM’de yaptırılamayan, halk kışkırtılarak mı yapılacak?

2025’in son yazısı daha farklı olsun isterdim ama bir gazetecinin halka sorumlu olduğu gerçeğini hiç unutmadığım için, ülkemizin içinde bulunduğu koşullarda yine endişe duyduğum bir konuda yazıyorum.

Devamını Oku
31.12.2025
‘Demokratik’ bir cihat!

1970’lerin sonunda “Marksist-Leninist” bir örgüt iddiasıyla PKK terör örgütünü kuran terörist başı Öcalan, son dönemde tam bir açılım içinde!

Devamını Oku
28.12.2025
İşçi sınıfı için idam fermanı çıkardılar!

Asgari ücret tespit komisyonundan işçi sınıfı için İDAM FERMANI çıktı!

Devamını Oku
26.12.2025
Uyuşturucu operasyonları ve çürümüşlük!

Günlerdir sosyal medyada ve geleneksel medyada birtakım tanınmış kişilerin yazışmaları ve görüntüleri paylaşılıyor, hatta “gazeteci” denen bazı kişiler, bunları köşelerine taşıyor.

Devamını Oku
24.12.2025
Halktan gizlenen açılım gerçekleri!

“Açılım süreci” adı altında kapalı kapılar ardında dönen pazarlıkları yaklaşık bir buçuk yıldır bu köşede yazıyorum.

Devamını Oku
21.12.2025
Kararsızları kim kazanacak?

Çarşamba günü medyaya yansıyan bir haber vardı.

Devamını Oku
19.12.2025
Özgür Özel’in yanıtlaması gereken sorular

Özgür Özel, 12 Aralık’ta İlke TV’de bazı sorular sorulmasını gerektiren değerlendirmelerde bulundu.

Devamını Oku
17.12.2025
Kadınların önüne duvar örenler!

Büyük Birlik Partisi (BBP) Genel Başkanı Mustafa Destici, gerici açıklamalarına bir yenisini daha ekledi.

Devamını Oku
14.12.2025
Açık ve gizli süren ilişkiler!

Kürdistan Demokrat Partisi Başkanı Mesud Barzani’nin 29 Kasım’da bir sempozyuma katılma bahanesiyle uzun namlulu silahlı korumalarıyla Cizre’ye gelmesi, aklıma Uğur Mumcu’nun 7 Ocak 1993 tarihli gazetemizdeki yazısını getirdi.

Devamını Oku
12.12.2025
‘Yerel demokrasi’ diyorlar, siz özerklik anlayın!

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, “Cumhuriyet ilan edilmiş ama eksik bırakılmıştır” diyerek yine Cumhuriyeti hedefe koydu, anayasa değişikliği isteyerek yine 1921 Anayasası’nı övdü ve Bahçeli tarafından alkışlandı.

Devamını Oku
10.12.2025
Gizliyorsunuz çünkü hedef çok büyük!

Öcalan açılımı için kurulan TBMM komisyonunda basına kapalı oturumlar yapılmasından sonra, AKP milletvekili Hüseyin Yayman Öcalan’ın ayağına İmralı’ya giden heyette yer aldığını halktan gizlemeye çalıştı.

Devamını Oku
07.12.2025
5 Aralık 1934’ten bugüne kadın hakları!

Yıl 1934...

Devamını Oku
05.12.2025
AYM, bilimsel gerçekleri reddetti!

Hani bazen hayatınızı adadığınız bir mücadelede öyle bir an gelir ve yıllarca yalnızca duvarlara bağırdığınızı düşünürsünüz..

Devamını Oku
03.12.2025
Türkiye üzerine karanlık planlar!

Yaklaşık bir yıldır birçok yazımda uyardığım bir tehlike, DEM Partisi çevresinden ilk kez açık açık dile getirildi.

Devamını Oku
30.11.2025
Hapishane ‘doğal yaşam alanı’ değildir!

İçinde yaşadığımız dönemin en berbat özelliklerinden birisi, kavramlara farklı anlamlar yükleyerek insanları kolayca kandırmanın çok yaygınlaşmış olması.

Devamını Oku
28.11.2025
Teröristler ana muhalefeti tehdit ediyor!

Sonunda bu da oldu.

Devamını Oku
26.11.2025
Tarih bu yıkım ittifakını yazacak!

Cuma günü TBMM’de yapılan İmralı oylamasından sonra bir TV kanalında bir siyasal iletişimcinin konuşmasına rastladım.

Devamını Oku
23.11.2025
Bahçeli’nin daha çok işi var!

Dün gazetemizde Aytunç Ürkmez imzasıyla yayımlanan bir haber...

Devamını Oku
21.11.2025
'Açın Bahçeli'nin yolunu, İmralı'ya gitsin!'

Tarih 31 Temmuz 2025.

Devamını Oku
19.11.2025
Şiddete tanıklık etmek

Geçen hafta Uluslararası Hayvan Politikaları Konferansı’na katılmak için ilk kez Marakeş’e gittim.

Devamını Oku
16.11.2025
Mesele 1923 Cumhuriyeti’nin tasfiyesi!

AKP-MHP koalisyonunun CHP’nin cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’na karşı yürüttüğü operasyon...

Devamını Oku
14.11.2025
Hadi oradan!

Yazımın başlığına güzel Türkçemizde birçok düşünce ve duyguyu aynı anda iki sözcükle anlatabilen işlevsel bir deyimi koydum.

Devamını Oku
09.11.2025
Sosyalizm en kapitalist ikinci partiyle gelmez!

Kendisini “demokratik sosyalist ve Müslüman” olarak niteleyen Uganda asıllı 34 yaşındaki Zohran Mamdani’nin New York Belediye başkanlığına seçilmesi hakkındaki bazı yorumlar, birkaç yılda bir yinelemem gereken gerçekleri hatırlattı.

Devamını Oku
07.11.2025
Ümmetçi çakma ‘sosyalistler’!

1923 Cumhuriyet Devrimi’ni hedefe koyanlar, 102. yıldönümünde de boş durmadı.

Devamını Oku
05.11.2025
Türkiye, goril Zeytin’i de esir etti!

22 Aralık 2024’te Nijerya’dan Tayland’a kaçak olarak götürülmek istenirken İstanbul Havalimanı’nın kargo biriminde travma halinde yavru bir goril bulundu.

Devamını Oku
02.11.2025
Casusluk davası ve déjà vu!

Geçen hafta hayatımıza bir casusluk davası girdi ve beş gün önce de Ekrem İmamoğlu, İmamoğlu’nun seçim kampanyası direktörü Necati Özkan ile Tele1 Genel Yayın Yönetmeni Merdan Yanardağ hakkında tutuklama kararı verildi.

Devamını Oku
31.10.2025
Cumhuriyetçi geçinenler ve gerçekler!

“En hafif rüzgârdan bile korunması lazım gelen yeni doğmuş yavrunun, onu beslediğini söyleyenler tarafından böyle hırpalanması caiz miydi?”

Devamını Oku
29.10.2025
Diziden al haberi!

İsrail’in büyük dostu ABD Başkanı Trump, bir süredir kameralar önünde Erdoğan’a övgüler yağdırıyor, buluşurken Beyaz Saray’ın kapısında ayakta bekliyor, “iyi dostuz” diyor, rahat otursun diye sandalyesini tutuyor ve ayrılırken kapıya kadar uğurluyor.

Devamını Oku
26.10.2025
Cumhuriyet Yürüyüşü!

2025 yılında, Cumhuriyet Devrimi’nin 102. yıldönümünde Türkiye’de cumhuriyetçilere düşen önemli görevler var.

Devamını Oku
24.10.2025
Cumhuriyeti kuranlar!

Geçen hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yaşanan rezalet, ülkenin içine sokulduğu durumun vahametini tam olarak gözler önüne serdi.

Devamını Oku
22.10.2025
Siyasetçilerin anayasayı çiğneme özgürlüğü mü var?

Başlıktaki soruyu sormak zorunda kalmamın sayısız nedeni var.

Devamını Oku
19.10.2025
Alçak düzenin resmi!

ABD Başkanı Trump, 13 Ekim’de İsrail Parlamentosu’unda ayakta alkışlandığı bir konuşma yaptı.

Devamını Oku
17.10.2025
Paçalardan akan ‘demokrasi’ yalanı!

“Sayın Öcalan, bu son görüşmede çok rahatsız olduğu bir mesele üzerinde durdu.

Devamını Oku
15.10.2025