Eşit yurttaşlık mı, yurttaşların eşitliği mi?
Ahmet Saltık
Son Köşe Yazıları

Eşit yurttaşlık mı, yurttaşların eşitliği mi?

12.02.2026 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Yurttaşların eşitliği, liberal-hukuksal konumu tanımlar. Kişilerin devlet karşısında soyut, genel, nesnel kurallara bağlı olmasıdır. Aydınlanma akılcılığının ürünüdür. Temeli, bireyin feodal bağlardan koparılarak hukuk öznesi kılınmasıdır. Fransız Devrimi’yle somutlaşmıştır. 1948 İHEB md.1, “İnsanlar haklar bakımından özgür ve eşit doğar” der.

Eşit yurttaşlık sosyolojik ve siyaset bilimi odaklı kavramdır. Salt yasalar önünde eşitliği değil, toplumsal yaşamın her alanında bağlılık (aidiyet) duyumsamayı tanımlar. Pozitif ve istemcidir. Farklılıkların tanınması ve kamusal alanda eşit temsili hedefler. Yurttaşların eşitliği negatif eşitlik anlayışıdır. Devlet ayrımcılık yapmaz! İşlevi, sözde hukuk güvenliği sağlamaktır. Çökmekte olan neoliberalizmin çocuğu post-modernizm zırvasının ürünüdür.

1982 Anayasası md.10: “Herkes dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ... nedenlerle ayırım gözetmeden yasa önünde eşittir” der. Öbür dayanaklar md. 2, 5, 41, 42, 50, 61, 66, 70, 73, 175... sayılabilir.

Pozitif ayrımcılık kişiyi devlete-iktidara kul/mürit/teba/oy robotu yapmak için değil, yurttaşların gerçek eşitliğini sağlamak için kaldıraç işlevlidir. 21. yüzyılda ırkçılık ve din sömürüsü siyaseti yapmak emperyalizmin maşalığıdır.

DEM vb. parti ve kökü dışarıda oluşumlar bu ayıptan kurtulmalıdır. Ancak, sol görünümlü DEM, İslam kardeşliği ve medreselere statü tezini savunabiliyor! Yaman çelişkidir, teşhir edilmelidir, bağışlanamaz. DEM vb’nin halka dayanmayan patronları, özellikle Doğu-Güneydoğu’da feodaliteaşiret-toprak ağalığı, din sömürüsünü bırakmak istemiyor. Asıl yok edilmesi gereken Ortaçağ kafalı, Kürtçülük yapan, emperyal destekli siyaset baronluğudur!

Bu ağalar Kürt kökenli yurttaşımızı, politik pazarlık nesnesi yapmaktadır. Çok hazindir, asla kabul edilemez.

***

Küreselleşme=Yeni emperyalizm dayattı bu bölücü ikilemi

40 yıllık yıkım ve savrulma! Sözde yeni dünya düzeni ve postmodernite temelli, küresel ahlakın çökertilmesidir.

Oysa, evrensel Etik değerler, emeğe saygılı hukukun üstünlüğü yoksa uygarlık da yoktur! Salt bilimsel-teknolojik ilerlemeler uygarlaşma değildir.

Çare; federalizm-federasyon-bölgeli devlet-özerk bölge-yerel özerklik vb. kulağa hoş gelen tuzakla etnik ve inanç temelinde ayrışarak minik karakol-istasyon devletçiklerine bölünmek ve emperyalizme lokma olmak değildir!

Ulus devletin varoluşsal (ontolojik) temeli, yurttaşların eşitliği ilkesidir. Çünkü ulus devlet, farklılıkları kamusal alanda ayraca alıp üst kimlik kurarak türdeşlik yaratır. Salt eşit yurttaşlık (küme hakları) denirse toplum bölmelere ayrılır, bu Lübnanlaşma riskidir! İdeal olan, anayasal yurtseverlik (J. Habermas) ekseninde hukuksal eşitliktir. Uluslaşma yurttaşların eşitliği ile başlar; ortak gelecek birliği kurulur. Demokratik ulus devletlerde temel olan, tüm yurttaşların yasalar önünde eşitliği, ülke ve ulusun bölünmez bütünlüğü ve dil birliğidir. TC demokratik bir ulus devlettir, tüm yurttaşları yasa önünde eşittir ve bu, anayasanın 10., 67. maddesi ile güvence altındadır.

***

Atatürk el yazısıyla 1930’larda yazdı: “Türkiye Cumhuriyeti’ni kuran Türkiye halkına/ahalisine Türk milleti denir.”

“Ne mutlu Türküm diyene!” söylemi, ülke ve ulusun sigortasıdır. Farklı yurttaş kümelerine etnisite-inanç... temelli, toplu haklara dayalı EŞİT YURTTAŞLIK değil; tüm yurttaşların ortak değerlerde eşitlenmesi, YURTTAŞLARIN EŞİTLİĞİ anahtardır! Toplum sözleşmesi (Hobbes-Locke-Rousseau) uzlaşmayı zorunlu kılar. Temel engel kapitalizm-emperyalizm, “Divida et Impera” (böl ve yönet) vahşetidir! İkiyüzlü Batı bu ilkeleri kıskançlıkla, kararlı uygularken Türkiye gibi ülkelerin ulus devlet olmasını istemiyor. Amaç belli: Böl-yönetsömür-küresel hegemonyayı sürdür!

Ekonomik demokrasi, laik, kamucu, insan haklarına dayanan sosyal hukuk devleti çözümdür.

Feodalitenin, toprak ağalığının, aşiretağa-maraba-sömürü ilkelliğinin yok edildiği bir düzendir çözüm.

Sağlık, eğitim, beslenme, konut, giyim, adalet, iç ve dış güvenlik, sanat hakkı Anadolu halkını kaynaştırır.

Sosyal güvenlik, onurlu istihdam, gelecek kaygısı ve yoksulluktan kurtulma Anadolu ahalisini birleştirir.

Barışçı, özgürlükçü, çevreye ve tarihsel kalıta saygılı, ilerlemeci, us ve bilime dayalı YURTTAŞLARIN EŞİTLİĞİDİR.

Ülkesel ve küresel ölçekte Dayanışmacı, işbirliği-eşgüdüme açık, evrensel etik değerlere dayalı ve gelecek kuşakların haklarını da gözeten bir düzendir YURTTAŞLARIN EŞİTLİĞİ.

M. Kemal, “YURTTA BARIŞ, DÜNYADA BARIŞ” dedi. “AYRICALIKSIZ-SINIFSIZ KAYNAŞMIŞ BİR KİTLE OLACAĞIZ” hedefini gösterdi. “Biz, bizi mahvetmek isteyen emperyalizme karşı ve bizi yutmak isteyen kapitalizme karşı, milletçe mücadeleyi uygun gören bir mesleği izleyen insanlarız” dedi ta 1 Aralık 1921’de, TBMM’de.

“Emperyalizm yeryüzünden yok olacak ve yerini, milletler arasında hiçbir renk, din ve ırk farkı gözetmeyen yeni bir uyum ve işbirliği çağı alacaktır” da dedi. Bu söz, bir tarihsel determinizm ve umut bildirgesidir açıkça.

Öyleyse YAŞASIN, ÜLKESİYLE, MİLLETİYLE BÖLÜNMEZ BİR BÜTÜN OLAN HEPİMİZİN TÜRKİYE’si!

Yazarın Son Yazıları

Eşit yurttaşlık mı, yurttaşların eşitliği mi?

Yurttaşların eşitliği, liberal-hukuksal konumu tanımlar.

Devamını Oku
12.02.2026
‘De-kapitasyon’ ve sürüleştirme

Tıbbi bir metafordan politik gerçekliğe...

Devamını Oku
29.01.2026
Genelge ile dayatılan teokrasi

Genelge ile dayatılan teokrasi

Devamını Oku
22.01.2026
Narsisizmin küresel yayılımı

İnsanlık, 21. yüzyılın ilk çeyreğini kapatırken tarihin en karanlık döngülerinden birine, Malign Narsisizm’in küresel iktidar sahnesini işgal ettiği bir cinnet dönemine tanıklık ediyor.

Devamını Oku
15.01.2026
Adaletin ve bilimin aynası: Bir saç telindeki gerçek

Türkiye son haftalarda, spor ve iş dünyasında tanınan bir kişinin madde kullanımı savıyla çalkalanıyor.

Devamını Oku
01.01.2026
Kendi Ağzından Abdullah Öcalan

H. Basri Özbey’in yazdığı “Kendi Ağzından Abdullah Öcalan” adlı kitapta (Kaynak Yay., 2. bs., 2014) günümüzde anımsanması gereken önemli ayrıntılar var.

Devamını Oku
18.12.2025
Kovite benzer yeni salgın tehlikesi var mı?

2020-23 Kovit-19 pandemisinden bu yana yeni salgınlara hazır mıyız?

Devamını Oku
04.12.2025
Gıda güvenliği ve acil önlemler

Artan gıda zehirlenmesi ölümleriyle yüz yüzeyiz.

Devamını Oku
20.11.2025
Türkiye siyasetinde yeni paradigma: “Terörsüz Türkiye” mavi boncuğu ve MHP’nin kökten dönüşüm kumarı

Türkiye bir yıldır, milliyetçi cephenin Kürt sorunu-terörle mücadele söyleminde kökten değişimle sarsılıyor

Devamını Oku
06.11.2025
Sofradaki çifte kriz: Gıda güvencesi ve gıda güvenliği tehdidi

Türkiye, tarımsal özgücü (potansiyeli) yüksek bir ülke olmasına karşın, gıda-toplum beslenmesi alanında giderek derinleşen, yaygınlaşan ve sürdürülemez kerteye ulaşan çift yönlü bunalımla karşı karşıya.

Devamını Oku
23.10.2025
Fener Rum Patrikhanesi neden ekümenik olamaz?!

İstanbul Fener’de yüzlerce yıldır varolan Fener Rum Patrikhanesi (FRP), ülkemizin kültürel-tarihsel varsıllığının önemli bir öğesi.

Devamını Oku
09.10.2025
Türkiye’de sağlık hizmetlerinin temel sorunları

2003’te başlatılan kökü dışarıda Sağlıkta Dönüşüm Programı, günümüzde yurttaşlar ve sağlık çalışanları için ciddi ve derinleşen sorunlar doğurdu.

Devamını Oku
25.09.2025
Şafak yakındır...

Ülkemiz, 3 Kasım 2002’de iktidara getirilen proje parti AKP eliyle çok yönlü ve derin bir karmaşaya adım adım sürüklendi.

Devamını Oku
11.09.2025
Susuzluğun eşiğinde: Türkiye ve dünyada su kıtlığı

Konya’da bir çiftçinin 80 yıllık kuyusunda su bitti!

Devamını Oku
28.08.2025
‘Komisyon’ meşru mu?!

TBMM’de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu (kısaca komisyon), anayasal-siyasal açıdan derinlikli değerlendirme gerektiriyor.

Devamını Oku
14.08.2025
AKP-MHP-DEM taşeron ittifakı ve uçurumun kıyısındaki Cumhuriyet

Ülke afetten afete sürükleniyor; bir karabasan gibi hatta ta kendisi yaşadıklarımız.

Devamını Oku
31.07.2025
AKP-MHP-DEM ortaklığı: Türkiye’den siyasal tarihe dersler...

“Terörsüz Türkiye süreci bir pazarlık süreci değil. İmralı’dan yapılan çağrıda da böyle bir pazarlığın olmadığı açıkça belli” diyen Bakan Tunç...

Devamını Oku
17.07.2025
Türkiye; 3 Temmuz 2025: Tarihin günlüğüne notlar...

“Bu toplumun yetiştirdiği 35 pırıl pırıl insan, saatler boyu süren bir süreç içinde devletin gözleri önünde, ilan ede ede yakılıyor.”

Devamını Oku
03.07.2025
İran’a emperyal saldırı: Sıra Türkiye’de!

1978’de İran’da şiddet gösterileri başladı...

Devamını Oku
19.06.2025
Laiklik... Neden vazgeçil(e)mez? Nasıl yitirdik, nasıl geri kazanmalı?

M. Luther’in Katolik Kilisesi kapısına 95 maddelik ültimatomunu çakmasıyla Protestanlık doğdu.

Devamını Oku
05.06.2025
Lozan Antlaşması’nın iptali için dava açılabilir mi?

Lozan Antlaşması (LA), 24 Temmuz 1923’te bağıtlanmış, Türkiye Cumhuriyeti’nin uluslararası toplumda siyasal ve hukuksal meşruluğunu belgeleyen, sınırlarını, egemenliğini tanımlayan kurucu antlaşmadır.

Devamını Oku
22.05.2025
AKP, şiddetin iktidarı: Toplumsal baskı ve sessiz yıkım

AKP, şiddetin iktidarı: Toplumsal baskı ve sessiz yıkım

Devamını Oku
08.05.2025
Ulusal egemenliğin gasbı: 105. yıl ‘Türkiye Cemahiriyesi!?’

Ulusal egemenliğin gasbı: 105. yıl ‘Türkiye Cemahiriyesi!?’

Devamını Oku
24.04.2025
Tutuklu ve hükümlülerin sağlık hakkı

Tutuklu ve hükümlülerin sağlık hakkı

Devamını Oku
10.04.2025
Çürüyen AKP rejimi ve meşru direniş

Çürüyen akp rejimi ve meşru direniş

Devamını Oku
27.03.2025
14 Mart’ın 198. yılı: Çökertilen sağlık sistemi

14 Mart’ın 198. yılı: Çökertilen sağlık sistemi

Devamını Oku
13.03.2025
Artan aşı reddi ve devletin ivedi yükümü

Artan aşı reddi ve devletin ivedi yükümü

Devamını Oku
27.02.2025
2024 nüfus verileri ve demografi politikamız

2024 nüfus verileri ve demografi politikamız

Devamını Oku
13.02.2025
32. Adalet ve Demokrasi Haftası kapanırken...

32. Adalet ve Demokrasi Haftası kapanırken...

Devamını Oku
30.01.2025
Beştepe’de bir mitralyöz

Beştepe’de bir mitralyöz

Devamını Oku
16.01.2025
AKP=RTE’nin 22 bin 104 TL planı ve sakladıkları

AKP=RTE’nin 22 bin 104 TL planı ve sakladıkları

Devamını Oku
02.01.2025
Sağlık bakanının öfke patlaması!

Sağlık bakanının öfke patlaması!

Devamını Oku
19.12.2024
Aile hekimleri ne istiyor?

Aile hekimleri ne istiyor?

Devamını Oku
05.12.2024
Efendiler, çalınanlar Hazine’ye geri konacak!

Efendiler, çalınanlar Hazine’ye geri konacak!

Devamını Oku
21.11.2024
‘Erdoğan’ın çaresizliği’ tehdidi

‘Erdoğan’ın çaresizliği’ tehdidi

Devamını Oku
07.11.2024
Yenidoğan Çetesi'nin anlamı

Yenidoğan çetesinin anlamı

Devamını Oku
24.10.2024
Genel Sağlık Sigortası (GSS)

Genel Sağlık Sigortası (GSS)

Devamını Oku
10.10.2024
Toplumun akıl sağlığı alarm veriyor!

Toplumun akıl sağlığı alarm veriyor!

Devamını Oku
26.09.2024
Çürüme, çöküş ve Erdoğan’a çağrı

Çürüme, çöküş ve Erdoğan’a çağrı

Devamını Oku
12.09.2024
Cumhuriyetin yargıcı mı, molla kadı mı?!

Cumhuriyetin yargıcı mı, molla kadı mı?!

Devamını Oku
29.08.2024