‘Komisyon’ meşru mu?!
Ahmet Saltık
Son Köşe Yazıları

‘Komisyon’ meşru mu?!

14.08.2025 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

TBMM’de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu (kısaca komisyon), anayasal-siyasal açıdan derinlikli değerlendirme gerektiriyor. Bu yazıyla hem yasallık hem de meşruluk açısından “komisyon”u irdeliyoruz. Kuruluşu TBMM başkanı girişimiyle gerçekleşti, çalışma ilke ve yöntemleri (usul ve esasları) TBMM Başkanlığı’nca belirlendi. Amacı, “PKK’nin silah bırakma süreci sonrası demokratikleşme, toplumsal bütünleşme ve gerekli yasal düzenlemelerin hazırlanması”. Bu yönüyle yasama sürecine hazırlık işlevli, “ektopik” ve kamu tüzel kişiliği de yok.

TBMM İçtüzüğünde böylesi bir komisyona ilişkin özel hüküm olmadığından, Meclis başkanının partilerle görüşerek oluşturduğu bu yapı, danışma ve hazırlık komisyonu niteliğinde. Kararları Meclis kararı değil. Yasa teklifi için vekiller zaten yetkili (AY m.87-88). Bu yönüyle yasama sürecine paralel, yersiz bir kurum. Karar alma oranı 3/5, en zayıf nitelikli çoğunluk; 2/3 veya 3/4 olabilirdi. TBMM başkanının doğrudan komisyon kurma yetkisi, anayasa ve TBMM İçtüzüğünde düzenlenmiş değil, yok! TBMM’de Komisyonlar üç yolla kurulur: 1. Sürekli komisyonlar (anayasa, adalet, sağlık vd., 17 tane) İçtüzüğe dayanır. 2. Geçici komisyonlar “TBMM kararıyla” kurulur (örn. araştırma komisyonları, AY m.105-6...). 3. Danışma veya özel süreç komisyonları; Meclis başkanının partilere danışarak oluşturduğu yapılar. Bu Komisyonun kuruluşu TBMM Genel Kurulu’nda onanmamış, resmi karar numarası ve tarihi olan bir TBMM kararı yayımlanmamıştır. Resmi bir “TBMM Genel Kurul kararı” yoktur. Bu nedenle, komisyonun hukuksal konumu sakattır. “Meclis kararıyla” kurulmuş değil, TBMM başkanı girişimiyle oluşturulan, yetkisiz, bir “fuzuli” kuruldur. Halk meclisi ya da Kurucu Meclis benzeri bir kurgu olabilirdi, ille de gereksinim duyuluyorsa. Bir tablo ile iyice netleştirelim:

Image

Özetle bu komisyonun yasa, TBMM İçtüzüğü, TBMM kararı gibi normatif dayanağı yoktur; meşru değildir!

***

Komisyonun meşruluğu, toplumsal ve siyasal aktörlerin katılımı, saydamlık ve kapsayıcılık ile de ölçülür. Bu açıdan, Komisyonun karar alma yöntemleri, toplantı düzeni ve katılımcı yapısı açıklandı. Ancak TBMM Genel Kurulu kararı olmadan kurulması, demokratik meşruluk açısından ciddi sorundur. Meclis Genel Kurul kararıyla geçici bir komisyon oluşturulabilir ya da sürekli komisyonlardan uygun birine görev verilebilirdi. Böylelikle, TBMM çatısı altında oluşum, çalışma, toplanma, karar alma kuralları bir tür başına buyruk kılınmış olmaz; yürürlükteki TBMM İçtüzüğüne bağlı kalırdı. Biçimsel hukuk dayanağı bakımdan bu komisyon, ölü doğmuş durumdadır, vurgulayalım. AYM ne yapar?

Bu komisyonun anayasa değişikliği önermeyeceği savlanmış, CHP buna izin vermeyeceğini belirtmiş olsa da silah bıraktığı-bırakacağı söylenen-beklenen yasadışı bölücü taşeron örgüt PKK -ve yurtdışı uzantıları- ile TBMM’deki temsilcisi DEM’in, Cumhur İttifakı ve eklerinin ısrarlı radikal isteklerinin köklü anayasa değişiklikleri olmadan gerçekleştirilemeyeceği açıktır. Şimdilik kamuoyu yumuşatılmakta. Yapılacak yasalar, anayasaya aykırı olmaya mahkûmdur! 

*** 

Sözde “terörsüz Türkiye” yapay gündeminde istemlerin çoğu yasal düzenleme gerektirirken, kimisi siyasal karar niteliğinde. Özellikle Öcalan’ın durumu ve infaz düzenlemesi hem kamuoyunda hem de hukuk çevrelerinde ciddi tartışmalara yol açtı. Bu sürecin meşruluğu salt hukuksal zemine değil, aynı zamanda toplumsal kabul, saydamlık ve kapsayıcılığa dayanmak zorundadır. Aksi takdirde, demokratik sistem içinde kalıcı bir çözüm üretmek olanaklı olmaz. AKP-MHP’nin içi kaynıyor. BOP, ABD büyükelçisi T. Barrack’ın küstah özel göreviyle ivmelenerek uygulamada!

Demokratik konfederalizm, Kürtçenin resmi dil olması ve yeni millet tanımı PKK-Öcalan-DEM’in temel istemleri.

Bunlar Türkiye Cumhuriyeti’nin tekil (üniter) yapısı ile temelden zıt. Anayasanın 3. maddesi (devletin ülkesi-ulusu ile bölünmez bütünlüğü) ile bağdaşmaz. “Yeni anayasa” zaten bu Meclisçe yapılamaz ancak ilk dört madde, 24, 42, 66, 174’üncü maddeler hedeftedir. İmamoğlu “Kürtçe” ve “eşit yurttaşlık” güzellemesi yapmakta bağışlanmaz gaflarla.

“Komisyon” hukuksal açıdan meşru değil iken “yapmaya odaklandıkları” bakımından da tarihsel-sosyolojik-felsefi-politik açıdan sorgulanmalıdır. Yüz yıldır yarattığımız ulus devlet kaynaşması, emperyal Batı’nın ikiyüzlülüğü ile parçalanmak istenmekte. Tapu ve tabumuz kurucu antlaşma Lozan dışlanmakta, Sevr makyajlanarak dayatılmakta. Kurucu parti CHP, bu komisyonda neye engel olacak ya da neyi halka duyuracak? Birkaç gizli oturum dışında toplantı tutanakları zaten halka açık olacak. İşte çok yönlü ağır meşruluk krizi öylesine belirgin ki CHP de suça ortak edilerek yaraya pansuman aranıyor. Oysa gerçek gündem dayanılmaz yoksulluk, yakıcı işsizlik, kokuşan yolsuzluklar, talan, Saray yargısı ve giderek ceberrutlaşan çağdışı, İslamo-faşist tek adam rejimidir! CHP devrimci-demokrat olmalıdır!

Yazarın Son Yazıları

Çok katmanlı bunalım

Türkiye neden eşzamanlı hukuk, siyaset, ekonomi, eğitim, güvenlik, çok katmanlı-çok ağır bir toplumsal güven bunalımı yaşıyor?

Devamını Oku
08.10.2026
Çürüme...

Turizm Bakanı Ersoy’a ait Maxx Royal Bodrum’daki ağaçlık bölgenin yok edilip otel yapılması...

Devamını Oku
24.09.2026
Ne pahasına olursa olsun, devlet gücüyle kalıcı iktidar!?

Türkiye çok kritik bir eşikte.

Devamını Oku
10.09.2026
Son AHİM kararı: Kavala’dan Ertürk’e... Hukuk devleti çökerken iktidar nereye?

AİHM Büyük Dairesi, önceki gün Osman Kavala hakkında bir kez daha konuştu.

Devamını Oku
27.08.2026
Tarihsel eşik ve ulus devletin egemenlik bunalımı

103 yaşındaki TC, çok ağır egemenlik bunalımıyla yüz yüze.

Devamını Oku
13.08.2026
‘Çerçeve yasa’ neyin çerçevesi?

Türkiye, tarihinin en kritik yönetselpolitik eşiklerinden birinde.

Devamını Oku
30.07.2026
Bağımsızlığın ipoteği: NATO’nun kanlı mirası ve Türkiye’nin egemenlik sınavı

Atatürk’ün dış politikadaki altın anahtarı çok nettir...

Devamını Oku
16.07.2026
Yapay zekâ ve sağlığımız: Bir umut mu, bir risk mi?

Yapay zekâ (YZ), tıp uygulamasını ve halk sağlığı yönetimini kökten değiştirme gücüne sahip, kuşkusuz en güçlü devrimsel ve çağcıl araçlardan biri.

Devamını Oku
02.07.2026
2026 yılı çok ‘sıcak’ olacak!…

Vurgulayalım: Artan sıcaklıklar salt doğa olayı değil, küresel sağlık krizi. Kişisel önlemlere ek, kamusal önlemler kritik. Bireysel önlemler (şapka, su, gölge...) koruyucu ama yetersiz. Kentleri soğutmaz, sağlık sistemini iklim krizine göre yapılandırmaz ve karbon salınımını azaltmazsak; tekil çabalar, yanan ormana bir bardak su dökmekten öteye geçmez!

Devamını Oku
18.06.2026
Cumhuriyetin 2. yüzyılında ‘merhametli monarşi’ reddiyesi

TC 2. yüzyılının eşiğinde, Cumhuriyet tarihinin en derin siyasal, ekonomik ve hukuksal fetret dönemini yaşıyor.

Devamını Oku
04.06.2026
Salgınlarla başımız dertte mi?

Ebola ve Hantavirüs gibi çevresel kökenli hastalıklar, artık salt klinik olgu değil, küresel iklim ve ekosistem çöküşünün (çevre kirliliği, tarım, orman yangınları...) birer belirtisi-sonucu!

Devamını Oku
21.05.2026
İktidarın nüfusu artırma saçmalığı

13 Şubat 2025’te bu köşede yazmıştık...

Devamını Oku
07.05.2026
21. yüzyılda ulusal egemenlik bitti mi?

Geçen yıl 24 Nisan’da “Ulusal egemenliğin gasbı...

Devamını Oku
23.04.2026
Anayasa tuzağı ve ara seçim kıskacı

Türkiye’nin içine itildiği yapay yeni anayasa tartışmalarının hukuksal gereklilikten öte, iktidarın ömür uzatma ve Cumhuriyeti dönüştürme girişimi olduğu çok açık. Zamanlama uygun (!). Ekonomik yıkım ve toplumsal bunalımın tepe yaptığı, her cepheden halkın yaşam alanlarına saldırılarak felç edildiği ve siyaset dışına itildiği kesitte, RTE rejiminin neden anayasa masasını tek çıkış yolu (!) dayattığı çok net.

Devamını Oku
09.04.2026
Ortadoğu cehennemi ve iktidarın teslimiyeti

Savaşın şiddeti azalmış görünse de siyasal belirsizlik ve karşılıklı misilleme döngüsü sürüyor.

Devamını Oku
26.03.2026
Küresel haydutluk ve yeni dünya eşiği

Dünya, 1648 Westphalia düzeninden bu yana (egemenliğe saygı ve içişlerine karışmama) görmediği bir kuralsızlık girdabının içinde sürükleniyor.

Devamını Oku
12.03.2026
Çocukluk rehin, geleceğimiz yitik

Hukuk devleti olmamıza karşın, çocuklarımız akıl sağlığı ve ülkenin geleceği için geri dönüşü güç pedagojik yıkımla yüz yüze.

Devamını Oku
26.02.2026
Eşit yurttaşlık mı, yurttaşların eşitliği mi?

Yurttaşların eşitliği, liberal-hukuksal konumu tanımlar.

Devamını Oku
12.02.2026
‘De-kapitasyon’ ve sürüleştirme

Tıbbi bir metafordan politik gerçekliğe...

Devamını Oku
29.01.2026
Genelge ile dayatılan teokrasi

Genelge ile dayatılan teokrasi

Devamını Oku
22.01.2026
Narsisizmin küresel yayılımı

İnsanlık, 21. yüzyılın ilk çeyreğini kapatırken tarihin en karanlık döngülerinden birine, Malign Narsisizm’in küresel iktidar sahnesini işgal ettiği bir cinnet dönemine tanıklık ediyor.

Devamını Oku
15.01.2026
Adaletin ve bilimin aynası: Bir saç telindeki gerçek

Türkiye son haftalarda, spor ve iş dünyasında tanınan bir kişinin madde kullanımı savıyla çalkalanıyor.

Devamını Oku
01.01.2026
Kendi Ağzından Abdullah Öcalan

H. Basri Özbey’in yazdığı “Kendi Ağzından Abdullah Öcalan” adlı kitapta (Kaynak Yay., 2. bs., 2014) günümüzde anımsanması gereken önemli ayrıntılar var.

Devamını Oku
18.12.2025
Kovite benzer yeni salgın tehlikesi var mı?

2020-23 Kovit-19 pandemisinden bu yana yeni salgınlara hazır mıyız?

Devamını Oku
04.12.2025
Gıda güvenliği ve acil önlemler

Artan gıda zehirlenmesi ölümleriyle yüz yüzeyiz.

Devamını Oku
20.11.2025
Türkiye siyasetinde yeni paradigma: “Terörsüz Türkiye” mavi boncuğu ve MHP’nin kökten dönüşüm kumarı

Türkiye bir yıldır, milliyetçi cephenin Kürt sorunu-terörle mücadele söyleminde kökten değişimle sarsılıyor

Devamını Oku
06.11.2025
Sofradaki çifte kriz: Gıda güvencesi ve gıda güvenliği tehdidi

Türkiye, tarımsal özgücü (potansiyeli) yüksek bir ülke olmasına karşın, gıda-toplum beslenmesi alanında giderek derinleşen, yaygınlaşan ve sürdürülemez kerteye ulaşan çift yönlü bunalımla karşı karşıya.

Devamını Oku
23.10.2025
Fener Rum Patrikhanesi neden ekümenik olamaz?!

İstanbul Fener’de yüzlerce yıldır varolan Fener Rum Patrikhanesi (FRP), ülkemizin kültürel-tarihsel varsıllığının önemli bir öğesi.

Devamını Oku
09.10.2025
Türkiye’de sağlık hizmetlerinin temel sorunları

2003’te başlatılan kökü dışarıda Sağlıkta Dönüşüm Programı, günümüzde yurttaşlar ve sağlık çalışanları için ciddi ve derinleşen sorunlar doğurdu.

Devamını Oku
25.09.2025
Şafak yakındır...

Ülkemiz, 3 Kasım 2002’de iktidara getirilen proje parti AKP eliyle çok yönlü ve derin bir karmaşaya adım adım sürüklendi.

Devamını Oku
11.09.2025
Susuzluğun eşiğinde: Türkiye ve dünyada su kıtlığı

Konya’da bir çiftçinin 80 yıllık kuyusunda su bitti!

Devamını Oku
28.08.2025
‘Komisyon’ meşru mu?!

TBMM’de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu (kısaca komisyon), anayasal-siyasal açıdan derinlikli değerlendirme gerektiriyor.

Devamını Oku
14.08.2025
AKP-MHP-DEM taşeron ittifakı ve uçurumun kıyısındaki Cumhuriyet

Ülke afetten afete sürükleniyor; bir karabasan gibi hatta ta kendisi yaşadıklarımız.

Devamını Oku
31.07.2025
AKP-MHP-DEM ortaklığı: Türkiye’den siyasal tarihe dersler...

“Terörsüz Türkiye süreci bir pazarlık süreci değil. İmralı’dan yapılan çağrıda da böyle bir pazarlığın olmadığı açıkça belli” diyen Bakan Tunç...

Devamını Oku
17.07.2025
Türkiye; 3 Temmuz 2025: Tarihin günlüğüne notlar...

“Bu toplumun yetiştirdiği 35 pırıl pırıl insan, saatler boyu süren bir süreç içinde devletin gözleri önünde, ilan ede ede yakılıyor.”

Devamını Oku
03.07.2025
İran’a emperyal saldırı: Sıra Türkiye’de!

1978’de İran’da şiddet gösterileri başladı...

Devamını Oku
19.06.2025
Laiklik... Neden vazgeçil(e)mez? Nasıl yitirdik, nasıl geri kazanmalı?

M. Luther’in Katolik Kilisesi kapısına 95 maddelik ültimatomunu çakmasıyla Protestanlık doğdu.

Devamını Oku
05.06.2025
Lozan Antlaşması’nın iptali için dava açılabilir mi?

Lozan Antlaşması (LA), 24 Temmuz 1923’te bağıtlanmış, Türkiye Cumhuriyeti’nin uluslararası toplumda siyasal ve hukuksal meşruluğunu belgeleyen, sınırlarını, egemenliğini tanımlayan kurucu antlaşmadır.

Devamını Oku
22.05.2025
AKP, şiddetin iktidarı: Toplumsal baskı ve sessiz yıkım

AKP, şiddetin iktidarı: Toplumsal baskı ve sessiz yıkım

Devamını Oku
08.05.2025
Ulusal egemenliğin gasbı: 105. yıl ‘Türkiye Cemahiriyesi!?’

Ulusal egemenliğin gasbı: 105. yıl ‘Türkiye Cemahiriyesi!?’

Devamını Oku
24.04.2025