TBMM Genel Kurulu’nun 16 Nisan 2025 tarihi TBMM Başkanvekili CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca’nın başkanlığında açılan 77. birleşiminde 15 Nisan Salı günü bir kalp rahatsızlığı geçiren ve ameliyat edilen TBMM Başkanvekili DEM Parti İstanbul Milletvekili Sırrı Süreyya Önder için siyasi partiler temsilcilerinin geçmiş olsun dileklerini ifade eden konuşmalarından sonra; başkanvekili Karaca, kâtip üye CHP Trabzon Milletvekili Sibel Suiçmez’e, TİP Hatay Milletvekili Şerafettin Can Atalay’a verilen ceza hakkındaki Yargıtay 3. Ceza Dairesi Başkanlığı yazısının 30 Ocak 2024 günü TBMM Genel Kurulu’nda okutulması suretiyle milletvekilliğinin düşmesinin “yok hükmünde” olduğuna ilişkin 22.2.2024 tarihli Anayasa Mahkemesi kararının “Hüküm” fıkrasını okuttu.
TBMM başkanı, AKP İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş, birleşimin açılmasından önce yapılan “Danışma Kurulu” toplantısında Önder’in sağlık durumu hakkında grup başkanvekillerince yapılacak geçmiş olsun konuşmalarıyla sınırlı bir gündem üzerinde ortak irade oluştuğunu, buna aykırı uygulamanın “yetki aşımı” ve “hukuken yok hükmünde” olduğunu söyledi; görevlerini kötüye kullanan başkanvekili Karaca ile kâtip üye Suiçmez’i kınadı, haklarında anayasa ve içtüzükten kaynaklanan yetkilerini kullanacağını “beyan” etti.
CAN ATALAY KARARI
Anayasa Mahkemesi’nin 1 Ağustos 2024 tarih ve 32619 sayılı TC Resmi Gazete’de yayımlanan 22/2/2024 tarih ve E. 2024/43, K. 2024/65 sayılı kararının 16 Nisan 2035 günü TBMM Genel Kurulu’nda okunan “Hüküm” fıkrası şöyledir:
“Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nun 30/1/2024 tarihli 54. birleşiminde Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin 3/1/2024 tarihli ve E. 2023/12611, değişik iş. 2024/1 sayılı kararının ekte gönderildiğine dair anılan daire başkanlığı yazısının okunması suretiyle Hatay Milletvekili Şerafettin Can Atalay’ın milletvekilliğinin düşmesinin yok hükmünde olduğunun tespitine ve anayasanın 85. maddesi uyarınca iptaline karar verilmesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına… oyçokluğuyla 22/2/2024 tarihinde karar verildi.”
TBMM BAŞKANININ YETKİ VE GÖREVLERİ
TBMM Başkanı Kurtulmuş, TBMM Genel Kurulu’nda bu kararı okutturan başkanvekili Karaca ile kararı okuyan kâtip üye Suiçmez hakkında anayasa ve içtüzükten kaynakladığını söylediği yetkilerini kullanmak istiyor. Fakat TBMM başkanının başkanvekilleri ve kâtip üyeler hakkında yaptırım olarak kullanabileceği bir yetkisi yoktur. TBMM İçtüzüğü’nün “Başkanvekillerinin görevleri” kenar başlıklı 15. maddesinde sadece “Başkanvekillerinin hangi birleşim veya oturumları yöneteceklerine başkan karar verir” hükmü yer almaktadır. Başkanvekilleri ile ilgili olarak içtüzükte öngörülen tek yetkisi budur. “Kâtip üyelerin görevleri” kenar başlıklı 16. maddede ise kâtip üyelerin görevleri, başkanla herhangi bir bağlantı kurulmaksızın sıralanmıştır. Bunlar arasında “Genel Kurul’da evrak okumak” da vardır.
YAPILMASI GEREKEN
TBMM Başkanı Kurtulmuş’un başkanvekili Karaca ile kâtip üye Suiçmez hakkında anayasa ve içtüzükten kaynaklandığını söylediği yetkilerini kullanmadan önce yapması gereken, TBMM Genel Kurulu’nda Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin hukuka aykırı bir kararla Atalay’a verilen ceza hakkındaki yazısının okutulması suretiyle milletvekilliğinin düşmesinin “yok hükmünde” olduğunu tespit eden 22/2/2024 tarih ve E. 2024/43, K. 2024/65 sayılı Anayasa Mahkemesi kararının gereğini yerine getirmek için tutukluluğuna son verilmesini ve anayasanın 81.maddesine göre TBMM önünde ant içerek göreve başlamasını sağlamaktır.
Anayasa Mahkemesi’nin anılan kararı 1 Ağustos 2024 tarihli TC Resmi Gazete’de yayımlandığına göre 10 aya yaklaşan bir süreden beri ihmal edilen bu görevin en kısa zamanda yerine getirilmesi gerekir. TBMM Başkanı Kurtulmuş’un anayasadan kaynaklanan öncelikli görevi budur. Çünkü anayasanın 153. maddesinin I ve VI. fıkralarına göre; “Anayasa Mahkemesi’nin kararları kesindir; ... Resmi Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.”
PROF. DR. HİKMET SAMİ TÜRK
