Dehşet çanları ve yapay zekâ ve insanlığın kontrolü
Orhan Bursalı
Son Köşe Yazıları

Dehşet çanları ve yapay zekâ ve insanlığın kontrolü

15.02.2026 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Herkes küçük işleriyle yapay zekâ uygulamalarının tadını çıkarıyor. Arama taramalarda web sitelerini artık tek merkez yapabiliyorsun. Metin yazdırabiliyorsun. Dahası bilimsel makale bile... Konunla ilgili tonlarca araştırmayı birkaç saniyede tarayıp onlardan daha iyi bir metin üretip önüne koyuyor. Akıllıysan, bu metni kendi bilgin ve deneyim ve bulgularınla kaynaştırıyorsun. Yoksa yakalanıyorsun.

Yöneticilik kolaylaştı. Sorun çözmede inanılmaz bir yardımcın var.

Öyle böyle değil. Sana yol gösteriyor. Sen onu yeni sorularla derinleştiriyor ve yönetebiliyorsun. Matematik, geometri, fizik soruları... Kuantum ile ilgili her şey... İnsanla müthiş uyumlu. Aklına gelmeyen sorularla şaşırıyorsun.

Zekâ, akıl ve pek çok şey... Melodram, dram, eğlenceli yanıtlar, komiklikler...

Ortalama kullanım ve fazla bir beklentisi olmayanlar için her şey normal ama kazın ayağı öyle değil ve bir süper yapay zekâ dünyasına girdik ve sorunlar çok büyük.

Birkaç yazı ile bu konu üzerinde duracağım.

DR. YAPAY ZEKÂ

Pek çok konuda doktoru geride bırakıyor. Tedavi merkezlerinde hastanelerde baş koltukta uzman Dr. Yapay Zekâ oturacak. Önümdeki metinde uzmanlar konuşuyor: YZ’nin varlığı, bazı doktorlar için “varoluşsal bir tehdit” haline geldi. “Kimliğimizi ve amacımızı tehdit ediyor” diyor Stanford’dan Dr. Chen. Yale’den kardiyolog Dr. Harlan Krumholz: “AI’ın akıl yürütme ve tanı koyma yeteneği, artık birçok hekimin yaptığından daha iyi seviyede.”

Şüphesiz YZ varlığı tıbbı daha da mükemmelleştirecek. Bu kesin. Hızlandıracak. Teşhiş ve tedaviyi iyileştirecek.

Diyor ki uzman doktorlar: “Doktorların bildiği şeylerin toplamı artık o kadar çok ki tek bir insanın hepsini bilmesi ve her hastaya uygulaması imkânsız hale geldi. Ama Dr. YZ’ler devreye girerse rutin bakımın büyük kısmını onlar yapabilir. Altı yıldır kendi ilaçlarını YZ ile reçete ettiren doktorlar var.” Kısacası: Doktorluk bitmiyor ama “doktor olmak” eskisi gibi de kalmıyor.

Konu salt bir doktor uygulamasından çıkacak. Akıllı hastane ve tıp fakülteleri, doktor ve yöneticiler, şimdiden çeşitli alanlarda artık uzman niteliği kazanmış YZ programlarını sistemlerine, merkezlerine entegre etmek zorunda kalacaklar. Bunu henüz ülkemizde de düşünen yok. Bunu başaran mükemmeliyet merkezine dönüştürecek.

‘GEZEGENİ KİM KONTROL EDECEK?’

Bunlar iyi güzel de YZ çok farklı. Microsoft Yapay Zekâ CEO’su Mustafa Süleyman (namı almış yürümüş bir YP program dâhisi) diyor ki: Beyaz yakalı işlerin çoğu, önümüzdeki en geç 18 ay içinde yapay zekâ tarafından tamamen otomatikleştirilecek.

Amerikalı Demokratların sol kanadında etkili siyasetçi, kongre üyesi Bernie Sanders, Mustafa Süleyman’ın bu mesajından yola çıkarak “Ekonomik bir deprem yaşayacağız” diyor.

2 Aralık’ta Guardian’da yayımlanan ve kendi sitesinde de yer verdiği makalesinde çok şey söylüyor:

“Yapay zekâ ve robotik dünyayı dönüştürecek. Ekonomimize, politikamıza, savaşa, duygusal sağlığımıza, çevremize ve çocuklarımızı nasıl eğittiğimize ve yetiştirdiğimize hayal edilemez değişiklikler getirecek. Dahası, çok uzak olmayan bir gelecekte, süper zeki bir yapay zekânın gezegeni kontrol etmede insanların yerini alabileceğine dair çok gerçek bir korku var.”

İNSANLIĞIN GELECEĞİNİ ŞEKİLLENDİRENLER

Bence korkunun ötesine geçmiş bir durum söz konusu.

Sanders konuyu büyütüyor: “Yapay zekâ dünyasına dönüşümün sorumlusu kim olmalı? Şu anda, dünyanın en zengin insanlarından bir avuç insan -Elon Musk, Jeff Bezos, Bill Gates, Mark Zuckerberg, Peter Thiel ve diğerleri- yapay zekâ ve robotik geliştirme ve uygulamasına yüz milyarlarca dolar yatırım yapıyor. Bu son derece güçlü adamların, demokratik bir katılım veya denetim olmaksızın insanlığın geleceğini şekillendirmesini görmek bizi rahatsız mı ediyor? Yapay zekâ devriminin amacı sadece çok zenginleri daha da zengin ve güçlü kılmak mı, yoksa bu devrim niteliğindeki teknoloji tüm insanlığın yararına mı kullanılacak?”

Yarın, Sanders’in derin endişeleri...

Yazarın Son Yazıları

Tek değişmeyecek savaşlardır Ortadoğu’da... Barış mı, 150 yıl önce uçtu

Petrol ve para: Ortadoğu’da yangınların ana nedeni olduğunu herkes bilir.

Devamını Oku
31.03.2026
CHP’de bilim ve yenilik yok mu?

Herkese Bilim Teknoloji dergisinde, bilim ve teknoloji politikaları köşesinde yıllarca yurtsever yazılar yazan, şüphesiz bilim ve yenilikçilik (inovasyon) olmadan Türkiye ekonomisinin bağımlılıktan, borç almaktan, faiz ödemekten, cari açık vermekten kurtulma şansının olmadığı konusunda fikir birliği içinde olduğumuz teknoloji danışmanı Müfit Akyos bir not gönderdi, geçen ay açıklanan CHP’nin çalışma kurulları üzerine.

Devamını Oku
30.03.2026
‘Yargı silahı’nı kullanmada uluslararası başarı

Özgür Özel bir konuşmasında Brezilya’da Lula’nın rakiplerince siyaseten mahkûm edildiğini ve sonraki seçimlerde yeniden başkan seçildiğini anımsattı, ayrıntıya girmedi.

Devamını Oku
29.03.2026
Hürmüz’ü İran kapatmadı! Petrol krizi dünyayı dağıttı...

Petrolün dünya ekonomisi ve ülkeler için ne kadar önemli olduğu, Hürmüz Boğazı’nı İran’ın güvenlik alanı olarak ilan etmesiyle yeniden ortaya çıktı.

Devamını Oku
26.03.2026
Mahkemelerden ellerinizi çekin...

Mahkemelerden ellerinizi çekin...

Devamını Oku
22.03.2026
Tapu meselesi ve adalet bakanı

HP başkanının 11 tapu artı kanıtlanmamış bir duyum, 2 mülk satımı ve toplamda 452 milyon liralık bir varlıkla ilgili açıklamalarını dinleyince tabii ki insanın bu kadar mal mülk iddiaları karşısında dudakları uçuklar dedim. Büyüklüğü tartışılır ama bir siyasi kıyamet kopartacak bir durumla karşı karşıya olduğumuz açık seçik.

Devamını Oku
19.03.2026