Çin’in başarısının sırrı: Yüz binlerce genç mühendis
Orhan Bursalı
Son Köşe Yazıları

Çin’in başarısının sırrı: Yüz binlerce genç mühendis

25.12.2025 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Anımsıyorum, 6-7 yıl önce Amerikan üniversitelerini bitiren fen alanlarında mühendislerin sayısı muhtemelen 400 bin kadar olduğuna ilişkin bir istatistiğe hayret etmiştim. Hayretimi çeken bu mühendislerin yarısından çoğunun Çinli olmasıydı. O haberi bulamadım, yanlışlıklar olabilir. Doğru olan Çinlilerin fazla olduğu ve Amerikalıların fen/mühendisliğe ilgilerinin çok azaldığı ve ABD’yi zor zamanların beklediğine ilişkin Amerikan bilim akademilerinin yorumuydu.

Bugünkü Çin’i bir bilim ve teknoloji devi yaratanlar mühendislere yapılan müthiş yatırımlardır. Şimdi şu istatistiklere bakın: (Kaynak: NSF / Survey of Earned Doctorates (SED) (ncses.nsf.gov): Son 10 yılda geçici vize ile Amerikan üniversitelerinden fen alanında doktora alan Çinlilerin sayısı. NSF SED’in “Top 10 countries ... 2013-23” tablosundan alındı). “Top 10 ülkeden gelen geçici vize sahiplerinin ABD araştırma doktoraları”nı yıllık olarak veriyor. Bu Çinlilere ait sayılar.

2013 - 4.796

2014 - 4.982

2015 - 5.374

2016 - 5.527

2017 - 5.552

2018 - 6.188

2019 - 6.316

2020 - 6.335

2021 - 6.198

2022 - 6.661

2023 - 6.652

Toplam: 64 bin 581

Bu sayı son 10 yıla ait. Çinlilerin ABD’de kitlesel halde doktora yapmalarının tarihi çok daha eskiye gidiyor.

2013-2023 döneminde Çinli (veya HK dahil Çin/Hong Kong) öğrencilerin ABD’de S&E doktorası sayısı yaklaşık yüzde 35-50 artış göstermiş görünüyor (4.443 - 5.981).

Bu, Çin’in ABD’ye gönderdiği yüksek lisans/doktora öğrencilerinin sayısının -özellikle S&E alanlarında- zaman içinde önemli şekilde arttığını gösteriyor; dolayısıyla ABD’de yükseköğrenim/ araştırma için Çin’den gelen bilim insanlarının sayısı artma eğiliminde.

2011-2013 arasına gidersek:

2011-2023- doğrudan SED tablo (kesin yıllık Science&Engineering) sayıları):

2011 - 3.652 (S&E).

2012 - 3.906 (S&E).

2013 - 4.443 (S&E).

2014 - 4.653 (S&E)

2015 - 4.971 (S&E)

2016 - 5.141 (S&E)

2017 - 5.147 (S&E).

2018 - 5.692 (S&E).

2019 - 5.755 (S&E).

2020 - 5.730 (S&E).

2021 - 5.605 (S&E).

2022 - 6.029 (S&E).

2023 - 5.981 (S&E).

Toplam: 63 bin 418

Bu seriyi geriye doğru sürdürürseniz, yüz binlerce mühendise ulaşırsınız. Bu salt ABD üniversitelerinden alınan doktora sayıları. Bunun Avrupa’sı var. Tabii ki Çin’i de var!

ÇİN’DE DOKTORA ÜRETİMİ/ DOKTORA ÖĞRENCİSİ SAYISI

Çin’deki doktora eğitimi de hızla genişledi: 2023’te “yeni doktora mezunları” ile ilgili resmi rakamlar ~75.200 (People.cn / Çin Eğitim Bakanlığı açıklamaları) ve kayıtlı doktora öğrencisi sayısı yaklaşık 612.500 (Times Higher Education raporu; 2023). Ayrıca Çin’in yıllık doktora mezun sayısının on binler düzeyinde olduğu ve son yıllarda 50–80 bin aralığında arttığı çeşitli kaynaklarda yer alıyor. People’s Daily+1

Çin’in yüksek teknoloji ve bilim başarılarının arkasında nedenlerle ilişkili olarak bu sayılar bir fikir veriyor. (Bundan önce Çin üzerine iki yazımla birlikte okuyunuz lütfen)

Daha yazacak birkaç yazı daha var. Belki ara veririm.

İlgili Konular: #ABD #Çin

Yazarın Son Yazıları

Tek değişmeyecek savaşlardır Ortadoğu’da... Barış mı, 150 yıl önce uçtu

Petrol ve para: Ortadoğu’da yangınların ana nedeni olduğunu herkes bilir.

Devamını Oku
31.03.2026
CHP’de bilim ve yenilik yok mu?

Herkese Bilim Teknoloji dergisinde, bilim ve teknoloji politikaları köşesinde yıllarca yurtsever yazılar yazan, şüphesiz bilim ve yenilikçilik (inovasyon) olmadan Türkiye ekonomisinin bağımlılıktan, borç almaktan, faiz ödemekten, cari açık vermekten kurtulma şansının olmadığı konusunda fikir birliği içinde olduğumuz teknoloji danışmanı Müfit Akyos bir not gönderdi, geçen ay açıklanan CHP’nin çalışma kurulları üzerine.

Devamını Oku
30.03.2026
‘Yargı silahı’nı kullanmada uluslararası başarı

Özgür Özel bir konuşmasında Brezilya’da Lula’nın rakiplerince siyaseten mahkûm edildiğini ve sonraki seçimlerde yeniden başkan seçildiğini anımsattı, ayrıntıya girmedi.

Devamını Oku
29.03.2026
Hürmüz’ü İran kapatmadı! Petrol krizi dünyayı dağıttı...

Petrolün dünya ekonomisi ve ülkeler için ne kadar önemli olduğu, Hürmüz Boğazı’nı İran’ın güvenlik alanı olarak ilan etmesiyle yeniden ortaya çıktı.

Devamını Oku
26.03.2026
Mahkemelerden ellerinizi çekin...

Mahkemelerden ellerinizi çekin...

Devamını Oku
22.03.2026
Tapu meselesi ve adalet bakanı

HP başkanının 11 tapu artı kanıtlanmamış bir duyum, 2 mülk satımı ve toplamda 452 milyon liralık bir varlıkla ilgili açıklamalarını dinleyince tabii ki insanın bu kadar mal mülk iddiaları karşısında dudakları uçuklar dedim. Büyüklüğü tartışılır ama bir siyasi kıyamet kopartacak bir durumla karşı karşıya olduğumuz açık seçik.

Devamını Oku
19.03.2026