Trump tehlikesine teyakkuz
Öztin Akgüç
Son Köşe Yazıları

Trump tehlikesine teyakkuz

11.12.2024 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Trump, yalnız kişisel nitelikleriyle değil, vaatleri, sloganları, destekçilerinin beklentileriyle de tehlikeli bir figür. 

Trump, atak, saldırgan, yüksekten bakan, büyüklenen, küçümseyen, kendisinde bazı yetenekler olduğu sanısına kapılmış, özsever, narsist bir tip. Yaşam felsefesi de “Quid pro quo” karşılıklı yararlanma temeline dayandığından tehlike oluşturuyor. Trump yönetimine karşı dikkatli, uyanık olmak, önlem almak gerekiyor. 

“Make America great again” Amerika’yı yeniden büyük yapma, egemen güç olma sloganı, vaadi, beklentisidir. 1950’lerde dünyanın egemen gücü olan ABD’nin, giderek konumunu yitirdiğini gören sıradan bir ABD vatandaşı için gurur okşayıcı bir slogandır. Bu sebeple Trump’ın seçim kazanmasında önemli bir etken “Make America great again” sloganı olmuştur. 

II’nci Dünya Savaşı sonrası ABD, tek nükleer güç, dünya üretiminin yarıdan fazlasını yapan USD’nin rezerv para uluslararası ödemelerde tek araç olduğu dönemdir. Savaş sonrası ABD’nin hegemonya kurmasının ana etkeni “Bretton Woods sistemi”nde USD, rezerv, anahtar para işlevini görüyor, ülkelerin ulusal paralarının değeri, paritesi USD olarak belirleniyor. ABD böylece tüm dünya için para basma (senyoraj) hakkını elde ediyor; USD ABD’nin en kârlı ihraç ürünü haline geliyordu. ABD, güven sağlamak üzere dolar-altın konvertibilitesini, değişim olanağını tanıyor. Yabancı merkez bankalarına 35 dolar karşılığı bir ons altın değişimini taahhüt ediyordu. ABD’nin dış açıklarının büyümesi nedeniyle Alman, Fransız, Japon merkez bankaları ellerinde biriken dolarları altına çevirmek istediklerinde ABD önce USD’yi devalüe ediyor, devalüasyona karşın altına çevirme taleplerinin durmaması üzerine Başkan Nixon, 15 Ağustos 1971 tarihinde altın penceresini kapatarak USD-altın konvertibilitesini sonlandırıyordu. ABD, taahhüdünü yerine getirmeyerek, yanlış bilgilendirerek dünyayı dolandırmış oldu. 

ABD’nin siyasal üstünlüğü de giderek azaldı. 1969-73 Vietnam Savaşı’ndan sonra resmen 55 bin kayıpla Güneydoğu Asya’dan çekilmek zorunda kaldı. Arka bahçesi olarak gördüğü Güney Amerika üzerinde hegemonyası zayıfladı. Halen ABD, II’nci Dünya Savaşı sonrası Başkan Truman tarafından belirlenen “contoiment” Rusya’yı çevreleme politikasını NATO’yu genişleterek Ukrayna’yı destekleyerek sürdürüyor; rakip gördüğü Çin’i engellemeye çalışıyor; BOP (GOP) projesi ile de Kuzey Afrika Atlantik kıyılarından Hazar’a kadar olan bölgede hegemonya kurmayı hedefliyor. 

Koşullar, ABD açısından II’nci Dünya Savaşı sonrası gibi elverişli değil. Doların egemenliği zayıflamış, küresel siyasette güçlü rakipler oluşmuş, ABD Vietnam başta bölgesel savaşlarda belirgin üstünlük sağlayamamıştır. Bu koşullarda ABD’yi tekrar büyük yapmak iddialı oluyor. 

ABD, lider, güçlü ülke imajını yüksekten atarak, övünerek, yaptırım uygulama tehdidiyle sürdürmeye çalışacaktır. Bu nedenle asker çekmesi, ekonomik açıdan içine kapanması beklenmemelidir. Ortadoğu’dan çekilme, üstünlüğü tümüyle rakiplere kaptırmak olur. Trump’ın davranışlarını, bazı güç ve yeteneklere sahip olduğu sanısını uyandıran söylemlerini, tehditlerini temkinli değerlendirmek gerekir. 

Siyasal şarlatan olarak nitelendirilebilecek Trump, yanına teknoloji şarlatanı Elon Musk’ı aldığından üstünlük sağlayacak teknolojik atılımlar beklenecektir. Sanal bir varlık olan “Bitcoin”i uluslararası ödeme aracına dönüştürme, merkez bankaları rezervleri arasına katma girişimi, Bretton Woods’tan sonra bir dolandırıcılık girişimi olabilir. 

ABD’yi “büyük Amerika” yapma sloganı, vaadi ile iktidara gelen Trump’ın beklentilere uygun olarak siyasal ve ekonomik girişimlerinin olması belirsizlik yaratmaktadır. 

Belirsizliğin olduğu ortamda, yön belirlemeden tarafsız kalmak, olabildiğince önlem almak, teyakkuz, akılcı davranış olur.

Yazarın Son Yazıları

Amaç-sonuç?

Süreci başlatan Erdoğan-Bahçeli Cumhur İttifakı’nın amacı açık, Erdoğan’ın seçimi kazanmasıyla süreci sonlandırmak.

Devamını Oku
01.07.2026
Kurulu, yerleşik düzene başkaldırı

Kurulu, yerleşik düzenin, “müesses nizam”ın CHP’nin başına Kılıçdaroğlu’nu monte etmesiyle devlet aklı, devlet aklı politikası, derin devlet tartışılmaya başlandı.

Devamını Oku
24.06.2026
Süreci okumak yönetmek

Çözüm için olaya doğru yaklaşıp süreci öngörmek, yönetmek gerekir.

Devamını Oku
17.06.2026
Ekonomide hasatlık belirtileri

Ekonomide araz olarak nitelendirilebilecek tüm olgular, makroekonomik dengesizlikler, işsizlik, üretimsizlik, verim düşüklüğü, gelir dağılımı bozukluğu yaşanıyor

Devamını Oku
10.06.2026
Atatürk’ün CHP’sini sürdürmek

Geçenlerde kadim CHP’li bir arkadaşla karşılaştığımda gülerek “‘Yıllar sonra çalışkan, enerjik bir başkan bulduk” diyerek sevinç gösterisi yaptı.

Devamını Oku
03.06.2026
Karakter, onur

Karakter, bireyin kişiliğini oluşturan, ortaya koyan nitelikleridir.

Devamını Oku
27.05.2026
CHP’den beklentiler

Kurultay davası, yine beklentilere uygun ertelendi.

Devamını Oku
20.05.2026
Okura ilişkin gözlemler

Okura, okumaya ilişkin gözlemler, tekil, bölümsel, kısmi de olsa genelleştiğinde yaşanan sorunların ana nedenlerinden biri olabilir.

Devamını Oku
13.05.2026
İttifakların zafiyeti

Kişilerin, değer yargıları, bakış açıları yaklaşımları, olayları değerlendirmesinde, yorumunda etkili olur.

Devamını Oku
06.05.2026
Emperyalizm-boğazların kontrolü

NATO’ya ilişkin yeni düzenlemelerin yapılacağı, İstanbul’da deniz unsur komutanlığından söz edildiği günümüzde, emperyalizmin boğazların kontrolü konusunda plan, niyet ve emellerinin gözden kaçmaması gerekir.

Devamını Oku
22.04.2026
CHP’ye uyarılar

Anket yönteminde; denek seçimi, anketör ve deneklerin ürkmesi, beklentileri veya çıkarlarını koruma güdüsüyle gerçek düşünce ve görüşlerinden farklı yanıtlar vermeleri gibi sorunlarla karşılaşılabilir.

Devamını Oku
15.04.2026
Aptallıktan sakınma

Savaş, doğa yıkımı, çevre kirliliği, siyasal ve finansal krizler, savurganlık; iktisadın ussallığı, akılcı davranışıyla bağdaşacak olaylar değildir.

Devamını Oku
08.04.2026
Laiklik dine saygı gösterir

Laiklik, siyasal ve toplumsal sistemin din ve devlet ayrılığı ilkesi, anlayışıdır.

Devamını Oku
01.04.2026
Kalkınmacı devlet

Kalkınma yalnız bireylerin gelirlerinin artması değil eğitim, sağlık, çevresel olarak yaşam kalitesinin yükselmesidir.

Devamını Oku
25.03.2026
Çin kalkınması

Çin, yarı kolonyal, yarı feodal ülke olarak 2. Dünya Savaşı’nın ardından iç savaş da geçirdikten sonra 1 Ekim 1949’da Mao Zedong önderliğinde halk cumhuriyeti kurulmasıyla kalkınma sürecine girmiştir.

Devamını Oku
18.03.2026
Terörsüz Türkiye mizanseni

Mizansen, yarar sağlamak, kişi/ kişileri yanıltmak amacıyla önceden hazırlanan yapmacık düzen, tiyatro olarak tanımlanır.

Devamını Oku
11.03.2026
Yargıya güven/ güvensizlik

Yargı, hukuk düzeninin sağlanması amacıyla devletin mahkemeler aracılığıyla yerine getirdiği işlevdir.

Devamını Oku
04.03.2026
Ekonomide kısır döngü

Ekonomide oluşan kısır döngüyü, çözümsüz süreci, “ekonomiye giriş” el kitaplarında yer alan bilgileri aktararak nedenleriyle açıklamaya çalışacağım.

Devamını Oku
25.02.2026
BRICS

Devletlerarası ekonomik ve politik amaçlı bir organizasyon olan BRICS, 1998 yılında Rusya Dışişleri Bakanı Yevgeni Primakov’un Rusya, Hindistan, Çin arasında diyalog grupları, forum toplantıları düzenlemesiyle, kısaltma adıyla “RIC” olarak kurulmuştur.

Devamını Oku
18.02.2026
Kimin parası kime?

Devletin geliri, kamu hizmetlerini görmek, kamusal malları üretmek için gerçek ve tüzel kişilerden yasa ile topladığı para, vergi ve vergi benzerleridir.

Devamını Oku
11.02.2026
CHP ideoloji partisidir

İdeoloji, belirli amaç, görüş ve davranışların temelini oluşturan felsefi ve siyasal öğreti, fikirler sistemidir.

Devamını Oku
04.02.2026
Emperyalizm komplo teorisi değildir

Emperyalizm, kapitalist sistemin varlığını sürdürmesinin gereği, olmazsa olmaz koşuludur.

Devamını Oku
28.01.2026
Kalkınmada Hindistan örneği

Ekonomik kalkınma örnekleri olarak daha çok Çin, Güney Kore modelleri incelenirken Hindistan gündeme pek getirilmez.

Devamını Oku
21.01.2026
Uyuşturucu sorunu

Sorunlar, neden/nedenlerine doğru tanı konarak, nedenler ortadan kaldırılarak çözülür.

Devamını Oku
14.01.2026
Düğümlenen sorular

Teknik bilgim olmadığı için F-35, S-400’ler dahil ülkenin savunması ve dış politikasıyla ilgili sorular düğümleniyor.

Devamını Oku
07.01.2026
Belirsizliklerle yeni yıla giriş

Her yeni yıla girerken yılın mutlu, başarılı olması istenir, ümitle girilir.

Devamını Oku
31.12.2025
İlkesizlik tutarsızlık

İlke, bir alanda olayı tanımlayan temel kural, önerme, prensiptir.

Devamını Oku
24.12.2025
Yargı terörü

Terör, bir iktidarı, bir gücü zorla kabul ettirmek amacıyla sistemli şekilde şiddet kullanma, yıldırma, korkutma, tedhiştir.

Devamını Oku
17.12.2025
Sorun üretimsizlik, verimsizlik, kötü yönetim

Enflasyon, en yalın tanımıyla arztalep dengesizliği nedeniyle fiyatların yükselme sürecidir.

Devamını Oku
10.12.2025
Son kale CHP yıkılmamalıdır!

Kuvayı Milliye, Milli Mücadele, bağımsızlık savaşımıyla eşanlı din motifli dış destekli karşı hareket başlamıştır.

Devamını Oku
03.12.2025
Sosyal demokrasi

Sosyal demorasi, halkın katılımıyla sosyal refahı, gönenci ençoklama; halkın egemenliği, özgürleşmesi amaçlı siyasal düzendir.

Devamını Oku
26.11.2025
Örtülü kolonyalizm

Kolonyalizm, sömürgecilik bir devletin kendi sınırları dışındaki ülkeler üzerinde hegemonya, egemenlik kurarak ideolojik, kültürel, siyasal, ekonomik baskılarla siyasal, ekonomik çıkar sağlamasıdır.

Devamını Oku
19.11.2025
Cari denge net hata noksan

Ödemeler dengesinde “net hata noksan” kalemi...

Devamını Oku
12.11.2025
Birileri bizi kandırıyor

Başlık Halkın Haberi renkli sunucusu Ekrem Açıkel’den esinleme; ama fikir Montaigne “Halk doğru olan çok şeyi bilmemeli; yanlış olan çok şeye inanmalıdır”.

Devamını Oku
05.11.2025
Korku kültürü

Korku kültürü, bireyin; özgüvenini yitirmesine, söyleneni yapmasına, özgürce seçimini önlemeye, özsaygısından yoksunlaştırmaya, değersizleştirilmesine yöneliktir.

Devamını Oku
29.10.2025
Meşruiyet

Trump’ın büyükelçi Barrack’a “Erdoğan’a meşruiyet verelim” talimatı, meşruiyet tartışmasına yol açtı.

Devamını Oku
22.10.2025
Bilgilendirme

Bilgilendirmede amaç, kamuoyunu aydınlatma, bilgi eksikliğini, oluşan veya oluşturulmak istenen bilgi kirliliğini gidermektir.

Devamını Oku
15.10.2025
İttifak

İttifak, tek taraflı irade beyanı ile gerçekleşmez.

Devamını Oku
08.10.2025
Planlı kalkınma

Planlı kalkınma

Devamını Oku
01.10.2025
CHP ve koalisyon

Önerilerde bulunurken geçmişte yaşanan olaylardan, deneyimlerden ders alarak gelecekte olabilecek kötü gelişmelerden kaçınmak, uyarıda bulunmak gerekir.

Devamını Oku
24.09.2025