Savaş, doğa yıkımı, çevre kirliliği, siyasal ve finansal krizler, savurganlık; iktisadın ussallığı, akılcı davranışıyla bağdaşacak olaylar değildir. Ancak bu olaylar sürekli yaşandığına göre nedenini/nedenlerini de araştırmak gerekir.
Akıl, öğrenme, yargılama, irdeleme, sağduyulu, ilkeli davranma yetisidir. Aptallık, akılcı davranma yetisinden yoksunluktur. Aptallığın ortak ayırtkanlığı, karakteristik davranışları vardır.
- Sağduyulu davranıştan yoksunluk
Sağlıklı karar alma, yargılama, olabilecekleri önceden öngörebilme yetisi zayıftır.
- Bencillik, egoizm
Toplumun çıkarlarını değil kişinin kendi çıkarlarını kollaması, kişisel çıkarlara öncelik vermesidir.
- Bencillik, narsistlik
Kişiliğini yüksek görme, övünme, başarıyı kendine mal etme, kendini tek sayma, başkalarını önemsememektir.
- Kurallara uymama
Kurallara uymama, uyanık olma duygusuna kapılarak sağduyu eksikliğinin, bencilliğin sonucudur.
- Tutarsızlık
Bencillik, bencilik; söylem-eylem ve zaman içinde eylem ve söylem çelişkisine yol açar.
- Takiyye
Olduğundan farklı görüntü verilerek ünvan düşkünlüğüyle gerçeklikle gizlenir; verilen görüntüye, söyleme uygun davranılmaz.
- Tamahkârlık
Yetinmeme, gerekenden daha fazla isteme; aşırı bencil istekli davranılır.
- Lotarya, havadan inme kâr düşkünlüğü
Şans oyunlarına, emekle değer yaratarak değil, borsada, kripto parada, bahiste kazanç düşkünlüğüyle kazananlar varken kayba uğranılmasıdır.
- Etkilenme, yönlendirilme
Reklamın, şarlatanlığın etkisi altında, istenilen yöne yönlendirilir.
- Şiddet uygulama
İkna yerine yoğun, sert, çoğu kez yıkıcı güç kullanılarak baskı ile görüşleri kabul ettirilerek çıkarlar kollanılır.
- Gösteriş düşkünlüğü
Gösteriş harcamaları, pahalı marka kullanım ile kişisel prestij sağlama, güç gösterisi yapılır.
Demokrasiyle yönetildiği söylenen dünyanın halen en büyük ekonomisi ABD’de, mazisi karmaşık, kişisel başarısı olmayan bir emlak spekülatörü, ABD’yi tekrar büyük yapma, göçmenleri sınır dışına çıkarma vaadi ve gösterisiyle oy alarak başkan oluyor. Trump, vaadini yerine getirmek, kendini kanıtlamak üzere saldırıya geçiyor. Kanada’yı eyalet yapma, Grönland’ı satın alma, Panama Kanalı’na el koyma, Venezuela’yı yönetimi altına alma girişimlerinde bulunuyor. Bununla da yetinmiyor, BOP (GOP) projesi uygulaması kapsamında, belki de lobilerin etkisi ve desteğiyle İran’a “nükleer silaha sahip olmayacak” bahanesiyle saldırıyor. Yıkmakla, tahrip etmekle, öldürmekle, bombalamakla zafer kazandığını savunuyor, övünüyor. Açıklamalarıyla borsalarda trilyon USD dalgalanmalara yol açıyor.
Gezegenimiz, sürdürülebilirlik şarlatanlığı altında kirletiliyor, yıkılıyor, ikim ve ekolojik krizler yaşanıyor, aşırı ısınıyor. Yaşam kalitesi her açıdan düşüyor. İnsanlık suçu işleniyor.
Aptallık, çevreye zarar verdiği gibi, uzun vadede zamanla kendisi de etkileniyor. Aptalca davranış ile dijital teknoloji, akıllı telefon, yapay zekâ, TV dizileri arasında illiyet bağı var mı? Psikologların, sosyologların çözebileceği bir soru. Gezegeni, aptallığın zarar vermesinden kurtarmak; feylesof, psikolog, sosyologların görevidir.
