Kimin parası kime?
Öztin Akgüç
Son Köşe Yazıları

Kimin parası kime?

11.02.2026 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Devletin geliri, kamu hizmetlerini görmek, kamusal malları üretmek için gerçek ve tüzel kişilerden yasa ile topladığı para, vergi ve vergi benzerleridir. Hangi kademede olursa olsun kamuda görev alanların -cumhurbaşkanı, bakanlar, vekiller dahil- maaş, aylık ücretleri vergi olarak toplanan paradan ödenir. Devletin, kamu gelirleri dışında özel bir geliri yoktur. Devlet, gelir yaratmaz, geliri yeniden dağıtır.

Ülkemizde vergi gelirlerinin büyük bölümü, mal ve hizmetlerden alınan çoğu kez fiyat içinde saklı dolaylı vergilerdir. Varlık ve gelir düzeyi ne olursa olsun, kişiler bu vergileri ödediğinden, dolaylı vergiler (KDV, ÖTV, satış vb.) adil olmayan vergileme olarak nitelendirilir.

Devletin adil olmayan vergilemenin sakıncalarını kamu hizmetleri, transfer ödemeleriyle dengelemesi beklenir.

AKP-MHP zımni, örtülü koalisyon döneminde, kamu harcamalarıyla dağıtım ve denge sağlamak yerine, gösteriş harcamaları, yandaş desteği, sermaye çıkarlarının kalkınma, özelleştirme ve KÖİ gibi uygulamalarda gelir dağılımı daha da sabit ve dar gelirliler aleyhine bozulmaktadır.

Çalışanlardan parafiskalite olarak tanımlanan gelirleri üzerinden zorunlu ve kesin olarak kesinti yapılmaktadır. Parafiskal vergiler, kamu harcamaları için alınmamaktadır. Sosyal güvenlik kurumlarına ödenen primler parafiskal vergidir. Kişinin emeklilik döneminde yapılacak ödemeleri karşılamak için zorunlu, kesin kesinti yapılmakta, kişinin emeklilik aylığı sigorta edilmekte, güvence altına alınmaktadır. SGK, aslında tasarrufçu, zorunlu tasarrufların biriktiği yatırımcı olması gereken kurumdur.

Toplanan primler değerlendirilememiş, biriktirilememiş ve aktüarya hesapları, sigorta matematikçiliği, sağlıklı yapılmamışsa bir kamu kurumu olan SGK’nin kusurudur. Kurum yükümlülüğünü yerine getirememekte, kişilerin birikimlerinden gereken tutarda geri ödeme yapamamakta, yapılan kısmi ödeme de inayet olarak nitelendirilerek şükredilmesi istenmektedir. Kişinin birikiminin hakkının ödenmemesi, madalyonun bir yüzüdür.

Madalyonun diğer yüzü; düşük emekli aylığı, düşük asgari ücret neden değil sonuçtur.

Ülkede 1980’li yılların başlarında neoliberal özelleştirme rüzgârları estirilirken sonuçları bugünler için ülkenin süreğen ekonomik sorunlarla karşılaşacağı öngörülerek yapılan uyarılar dinlenmedi, tepki verilmedi. Günlük özel çıkarlar gözetildi. Günümüzde yapılan, yapılmakta olan hataların sonuçları yaşanmaktadır.

Neoliberal politikalar, sendikasızlaşmayı, sermayenin tekelci gücüne karşı emeğin karşıt bir güç oluşturmasını engellemeyi hedefler. Ülkede neoliberal söylemler, sendikasızlaşmayı da başarmıştır.

DİSK Araştırma Merkezi’nin araştırmalarına göre Türkiye’de 19.5 milyon işçinin 2.4 milyonu, yüzde 12.3’ü sendikalı, yüzde 87.3’ü sendikasızdır. Sendikasız işçi oranı özel sektörde yüzde 95-96’ya değin yükseliyor. Sendikalaşma oranı da giderek neoliberal sentez amacına uygun geriliyor.

Bir yanda sendikal haklar, örgüt, örgütlü mücadele söylemi, diğer yanda sendikasızlaşma yaman çelişki. Söylemeylem tutarsızlığı.

Günümüze gelişin neden/nedenleri ortadan kalkmadan sonuç değişmez, sorunlar çözülemez. Albert Einstein özdeyişiyle “Aynı denemeleri yaparak farklı sonuçlar beklemek aptallıktır”.

Yazarın Son Yazıları

Kimin parası kime?

Devletin geliri, kamu hizmetlerini görmek, kamusal malları üretmek için gerçek ve tüzel kişilerden yasa ile topladığı para, vergi ve vergi benzerleridir.

Devamını Oku
11.02.2026
CHP ideoloji partisidir

İdeoloji, belirli amaç, görüş ve davranışların temelini oluşturan felsefi ve siyasal öğreti, fikirler sistemidir.

Devamını Oku
04.02.2026
Emperyalizm komplo teorisi değildir

Emperyalizm, kapitalist sistemin varlığını sürdürmesinin gereği, olmazsa olmaz koşuludur.

Devamını Oku
28.01.2026
Kalkınmada Hindistan örneği

Ekonomik kalkınma örnekleri olarak daha çok Çin, Güney Kore modelleri incelenirken Hindistan gündeme pek getirilmez.

Devamını Oku
21.01.2026
Uyuşturucu sorunu

Sorunlar, neden/nedenlerine doğru tanı konarak, nedenler ortadan kaldırılarak çözülür.

Devamını Oku
14.01.2026
Düğümlenen sorular

Teknik bilgim olmadığı için F-35, S-400’ler dahil ülkenin savunması ve dış politikasıyla ilgili sorular düğümleniyor.

Devamını Oku
07.01.2026
Belirsizliklerle yeni yıla giriş

Her yeni yıla girerken yılın mutlu, başarılı olması istenir, ümitle girilir.

Devamını Oku
31.12.2025
İlkesizlik tutarsızlık

İlke, bir alanda olayı tanımlayan temel kural, önerme, prensiptir.

Devamını Oku
24.12.2025
Yargı terörü

Terör, bir iktidarı, bir gücü zorla kabul ettirmek amacıyla sistemli şekilde şiddet kullanma, yıldırma, korkutma, tedhiştir.

Devamını Oku
17.12.2025
Sorun üretimsizlik, verimsizlik, kötü yönetim

Enflasyon, en yalın tanımıyla arztalep dengesizliği nedeniyle fiyatların yükselme sürecidir.

Devamını Oku
10.12.2025
Son kale CHP yıkılmamalıdır!

Kuvayı Milliye, Milli Mücadele, bağımsızlık savaşımıyla eşanlı din motifli dış destekli karşı hareket başlamıştır.

Devamını Oku
03.12.2025
Sosyal demokrasi

Sosyal demorasi, halkın katılımıyla sosyal refahı, gönenci ençoklama; halkın egemenliği, özgürleşmesi amaçlı siyasal düzendir.

Devamını Oku
26.11.2025
Örtülü kolonyalizm

Kolonyalizm, sömürgecilik bir devletin kendi sınırları dışındaki ülkeler üzerinde hegemonya, egemenlik kurarak ideolojik, kültürel, siyasal, ekonomik baskılarla siyasal, ekonomik çıkar sağlamasıdır.

Devamını Oku
19.11.2025
Cari denge net hata noksan

Ödemeler dengesinde “net hata noksan” kalemi...

Devamını Oku
12.11.2025
Birileri bizi kandırıyor

Başlık Halkın Haberi renkli sunucusu Ekrem Açıkel’den esinleme; ama fikir Montaigne “Halk doğru olan çok şeyi bilmemeli; yanlış olan çok şeye inanmalıdır”.

Devamını Oku
05.11.2025
Korku kültürü

Korku kültürü, bireyin; özgüvenini yitirmesine, söyleneni yapmasına, özgürce seçimini önlemeye, özsaygısından yoksunlaştırmaya, değersizleştirilmesine yöneliktir.

Devamını Oku
29.10.2025
Meşruiyet

Trump’ın büyükelçi Barrack’a “Erdoğan’a meşruiyet verelim” talimatı, meşruiyet tartışmasına yol açtı.

Devamını Oku
22.10.2025
Bilgilendirme

Bilgilendirmede amaç, kamuoyunu aydınlatma, bilgi eksikliğini, oluşan veya oluşturulmak istenen bilgi kirliliğini gidermektir.

Devamını Oku
15.10.2025
İttifak

İttifak, tek taraflı irade beyanı ile gerçekleşmez.

Devamını Oku
08.10.2025
Planlı kalkınma

Planlı kalkınma

Devamını Oku
01.10.2025
CHP ve koalisyon

Önerilerde bulunurken geçmişte yaşanan olaylardan, deneyimlerden ders alarak gelecekte olabilecek kötü gelişmelerden kaçınmak, uyarıda bulunmak gerekir.

Devamını Oku
24.09.2025
Sosyal dayanışma-sorumluluk

Planlanan, vaat edilen büyük işlerden, söylemlerdense yapılan ufak işler daha yararlıdır.

Devamını Oku
17.09.2025
Sorun-süreç-çözüm

Çözüm için soruna doğru tanı koymak, amacı belirlemek, süreci amaç doğrultusunda ilerletmek gerekir.

Devamını Oku
10.09.2025
Gelir artışı ve dağılım

Ekonomi politikasının ana amaçlarından biri de gelirin yeniden dağılımı, dağılımın eşitlikçi yöne evrilmesidir.

Devamını Oku
03.09.2025
İyinin dışlanması

Barışçıl, eşitlikçi, gönenç düzeyi yüksek, doğası, çevresi korunmuş bir kürede yaşamak olanaklı ve hedeflenmiş iken savaşların sürdüğü, yoksulluğun, açlığın yaygınlaştığı, haksızlığın arttığı çevrenin, doğanın sürekli kirletildiği, ortalama yaşam kalitesinin düştüğü bir kürede yaşıyoruz.

Devamını Oku
27.08.2025
Sıradanlığın başatlığı

Barışçıl, güvenli, insan kaynağı gelişmiş, eşitlikçi, çevre ve doğal kaynakları korunmuş bir dünya hedeflenirken iklim krizine girmiş, çevresi, doğası giderek kirlenen, açlığın, yoksulluğun yaygın olduğu, eşitsizliğin, şiddetin arttığı, kuralsız, düzensiz, güvenli olmayan bir dünyada yaşıyoruz.

Devamını Oku
20.08.2025
Kalkınma hedeflerimizin neresindeyiz?

Birleşmiş Milletler’e üye ülkeler, 2000 yılında yeni girilen döneme ilişkin sürdürülebilir kalkınma hedeflerini kabul ettiler.

Devamını Oku
13.08.2025
CHP’li olabilmek

CHP’li olabilmek, CHP etiketi taşımayı değil, etik değerlere, niteliklere sahip olmayı gerektirir.

Devamını Oku
06.08.2025
Ödün vermeye hazırlar

Ülkede barış, terörsüz Türkiye mottosu ile de bezenmiş bir BOP (GOP) kurgusu sahneleniyor.

Devamını Oku
30.07.2025
Komprador grup

Kolonyalizm, sömürgecilik döneminde kolonilerde başat sömürgeci güçlerle işbirliği yapan...

Devamını Oku
23.07.2025
Cumhur İttifakı’nın jokeri Kılıçdaroğlu

2018 cumhurbaşkanlığı seçiminde, yine parti örgütünün onayı olmadan, Muharrem İnce, Kılıçdaroğlu tarafından biraz da gayri ciddi şekilde kürsüye çağrılarak resen aday ilan edilmiş; İnce seçimde genel merkez tarafından desteklenmediği yakınmasıyla partiden ayrılmıştır.

Devamını Oku
16.07.2025
Başarısızlık kanıtı cari işlemler açığı

Ekonomi politikasının başarısı tartışmalarında başarısızlık kanıtı cari işlem açığı.

Devamını Oku
09.07.2025
Türkiye zaten ilk sıradaydı

ABD’nin BOP (GOP) kapsamında Irak ve Suriye’yi hallettikten sonra güncel olarak İran, ardından da sıranın Türkiye’ye geleceği yorumları yapılıyor.

Devamını Oku
02.07.2025
Kalkınma engelleri

Ekonomik kalkınma, büyüme konusuna odaklanıldığında ağırlıklı olarak yatırım, sermaye birikimi, finansman, teknoloji gündeme getirilir.

Devamını Oku
25.06.2025
Faiz ve tasarruf

Klasik iktisat öğretisinde faiz etkili araçtır...

Devamını Oku
18.06.2025
Ekonomik büyüme!

Bir ekonominin kalkınma aşamasına geçmeden önce gayri safi yurtiçi ve milli hasılasının (GDP-GNP) artması gerekir.

Devamını Oku
11.06.2025
Genel eğilim halkoylaması

PKK’nin karalama, itham, yol gösterme, övünme ile dolu bildirgesi veya memorandumu; devletin egemen karakteri, bağımsız üniter, ulusal yapısı, Türkiye devletini uluslararası olarak tanıyan Lozan Antlaşması konularında tartışmalara yol açtı.

Devamını Oku
04.06.2025
Merkez Bankası rezervi

TC Merkez Bankası’nın brüt, net rezervi arttı, eksildi bilgisinden çok, merkez bankaları niçin rezerv bulundururlar, rezerv yeterliliğinin ölçütleri nelerdir, rezerv nasıl değerlendirilmeli, kullanılmalıdır sorularının yanıtları bilgilendirmede yararlı olur.

Devamını Oku
28.05.2025
Sözcüklerin büyüsü

Sözcükler büyülüdür. Etki altına alır, belirli somut bir amaca yönlendirir, umuda kaptırır. “Barış” da büyülü bir sözcüktür.

Devamını Oku
21.05.2025
Bir dogma: Yabancı sermaye yatırımı

İktisatta irdelenmeyen, bulgularla da kanıtlanmayan bir inanç, has, dogma da yabancı sermaye yatırımıdır. Yabancı sermaye yatırımı bir “panacea”, her derde deva olarak önerilir. Yabancı sermaye gelecek, üretim, istihdam artacak, enflasyon hız kesecek, döviz, teknoloji, yönetim deneyimi girişi olarak kriz sonlanacak.

Devamını Oku
14.05.2025