Soru: 6/3/1978 doğumluyum ve 01/10/1998 SGK girişim var. Toplam 3870 gün SGK primim var. 2013 yılında BağKur’lu oldum ama iflas ettiğim için prim ödemesi yapamadım. SSK ile Bağ-Kur hizmetlerimde çakışmalar var. SGK’ye gittim eksik sürelerimi 5510/Ek 5. madde kapsamında ödeyerek SSK kapsamında emekli olabileceğimi söylediler. Ancak bu kapsamdaki sigortalılıkla ilgili tereddütlerim var. Tarım işlerinde çalışmam ve başvuru belgesini 3 yere onaylatmam gerekiyormuş. Açıkçası böyle bir iş ben yapamam. Primi ödenmemiş BağKur hizmetlerimden bir kısmını alıp ödeyip diğer eksik kısmı isteğe bağlı ödeyip emekli olabilir miyim? Cem D.
Sigortalılık başlangıç tarihinizin 1/10/1998 olması nedeniyle EYT kapsamındasınız. Yani emeklilikte yaş haddi aranmaksızın, SSK kapsamında 5900 günle, Bağ-Kur kapsamında ise 9000 günle emekli olursunuz. Hem SSK hem de BağKur kapsamında hizmetleriniz bulunduğundan, hangi statüde emekli olacağınızı; son primi ödenmiş 2520 gün içinde en fazla prim ödediğiniz sigortalılık durumu belirleyecektir.
2013 yılından itibaren Bağ-Kur kapsamında olduğunuzu ancak iflas etmeniz nedeniyle bu kapsamdan çıktığınızı belirtmektesiniz. En son 5510 sayılı kanuna eklenen geçici 84. madde ile 30/4/2021 tarihi itibarıyla Bağ-Kur kapsamındaki hizmetlerine ilişkin prim borcu bulunanların, bu süreleri ödememeleri halinde, sigortalılık süreleri durdurulmuş ve bu tarih itibarıyla Bağ-Kur kapsamında olanların sigortalılıkları devam ettirilmiştir.
Buna göre; Bağ-Kur hizmetlerinizle ilgili olarak şunu söyleyebiliriz. Bağ-Kur sigortalılığınız 2013 tarihinde başlamış ve 30/4/2021 tarihinden;
- Önce sona ermiş ise bu sürelerde ödemediğiniz Bağ-Kur prim borçları silinmiştir. Ancak silinen bu süreleri ihya ederek yeniden canlandırabilirsiniz. İhya işlemi “ya hep ya hiç” mantığıyla yapılmakta, yani kısmi ihya işlemi bulunmadığından, bu sürelerin tamamının primlerinin ödenmesi gerekmektedir. İhya işleminde ihya talep tarihinde, asgari ve azami kazanç arasında tercih edeceğiniz kazancın yüzde 34.5 üzerinden hesaplanacak prim tutarını, tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içinde ödemeniz gerekmektedir. İhya işlemini her zaman, yani sigortalı çalışırken veya boşta iken yapabilirsiniz.
- Sonra sona ermiş ise 30/4/2021 tarihinden önce Bağ-Kur prim borçları silindiğinden, bunları ihya etmeniz tercihinize bağlı bulunmaktadır. Ancak bu tarih itibarıyla Bağ-Kur sigortalılığınız devam ediyor ise zorunlu olarak bu primleri ödemek zorundasınız.
Bağ-Kur sigortalılığınız devam ederken aynı zamanda SSK kapsamında sigortalı olursanız, SSK sigortalılığının önceliği bulunduğundan, Bağ-Kur sigortalılığınız askıya alınmakta ve SSK kapsamındaki hizmetleriniz geçerli sayılmaktadır.
Diğer taraftan, 5510 sayılı kanunun ek 5. maddesi kapsamında sigortalı olmak isteyenlerin tarım veya orman işlerinde 30 günü geçmeyecek şekilde süreksiz olarak çalışmaları gerekmektedir. Sigortalılık kişinin isteğine bağlı olup, zorunluluk esasına dayanmamaktadır. Tarım ve orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar, örneği Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından hazırlanan ve SGK’ce belirlenen ilgili muhtarlık, birlik, kuruluş, il veya ilçe tarım müdürlükleri tarafından usulüne uygun olarak düzenlenip onaylanmış belgeleri ile talepte bulundukları tarihten itibaren sigortalı sayılmaktadırlar. Bu maddeye göre sigortalı olanların ödedikleri primler SSK kapsamında hizmet olarak değerlendirilmektedir. Tarım sigortalıları; 5510 sayılı kanunun 82. maddesine göre belirlenen prime esas kazancın alt ve üst sınırı arasında olmak kaydıyla kendileri tarafından belirlenen günlük kazancın otuz katının yüzde 34.5’i oranında prim ödemektedirler.
Tüm bu bilgilendirmeler neticesinde emeklilik durumunuza bakıldığında; EYT kapsamında olduğunuzdan SSK statüsünde emekli olmanız, hem prim ödeme gün sayısı hem de bağlanacak aylığın miktarı yönünden daha avantajlı olmaktadır. Ancak SSK kapsamında emekli olmanız için emeklilik tarihinizden önce son 2 bin 520 gün içinde en az 1260 gün SSK kapsamında prim ödemenizin bulunması gerekmektedir. Ek 5 kapsamında tarım sigortasına prim ödemeniz bu hizmetlerin SSK kapsamında olması anlamına gelmektedir. İsteğe bağlı sigortaya prim ödemeniz halinde ise bu primler Bağ-Kur kapsamında hizmet olarak sayılmaktadır. SSK kapsamında emekli olmanız için aranan 5 bin 900 günü tamamlamanız için son 1260 gün kalana kadar isteğe bağlı sigortaya prim ödeyip, son 3.5 yılı yani 1260 günü SSK kapsamında çalışarak veya 5510/Ek 5 kapsamında tarım işlerinde çalışıp primlerinizi ödeyerek tamamlayabilirsiniz.
