Luvi bölgeleri: Devletleşmeye başlayan tarihi Karya, Likya, Pamfilya.
Hitit İmparatorluğu’nun son döneminde Luvice, Hititçeyi geçerek imparatorluğun baskın dili haline geldi. Dil, Hititlerin yıkılmasından sonra da Anadolu’da varlığını sürdürmüştür. Özellikle Ege ve Batı Akdeniz’de yer alan ve MÖ 9. yüzyılda devletleşmeye başlayan tarihi Karya, Likya, Pamfilya ve Side bölgeleri, Yunan etkileri ile bu dilleri konuşanların egemenliği altında kalmıştır. Pelasgların ve Truvalıların da bu dili konuştuğu düşünülmektedir. Bu bölgeler daha sonra Yunanca konuşanları egemenlik altına almışlardır.
YENİ ASUR İMPARATORLUĞU KİMMER VE İSKİT İSTİLALARI, GREK BÖLGELERİ
Diğer: Hititler, Luviler, Palalar, Kaşkalar, Arzavalılar, Urartular, Frigyalılar, Kimmerler, Kassitler, Kolhisliler, Karyalılar, Assuvalılar, Lidyalılar Misyalılar, Likyalılar, Kilikyalılar, Pamfilyalılar, Kapadokyalılar, Pelasglar, Keltler, Muşkiler, Fenikeliler, Ermeniler, Medler, Persler, Taballar, Antik Yunanlar, Asurlular, Yahudiler, Ahameniş İmparatorluğu.
Helenistik dönem: Selevkos, Asya Eyaleti, Lazika, Roma Yunanistanı, Galatya, Ermeni Krallığı, Britinya.
Ortaçağ: Roma İmparatorluğu, Doğu Roma İmparatorluğu (Bizans), Kilikya Ermeni Krallığı, Sasani İmparatorluğu, Bizans-Arap Savaşları, Selçuklu Hanedanı, Anadolu Selçuklu Devleti, Anadolu Beylikleri, Moğollar, İlhanlılar, Safeviler.
HAÇLI SEFERLERİ
Anadolu beylikleri (Beylikler döneminde Anadolu’da yerleşmiş devletler): Ahlatşahlar Beyliği, Alaiye, Artuklu Beyliği, Aydınoğlu Beyliği, Candaroğulları Beyliği, Çaka Bey, Çobanoğulları Beyliği, Danişmendliler, Dulkadiroğulları Beyliği, Eretna Beyliği, Eşrefoğulları Beyliği, Germiyanoğulları Beyliği, Hamidoğulları Beyliği, İnaloğulları Beyliği, Kadı Burhaneddin Ahmed Devleti, Karamanoğlu Beyliği, Karesi Beyliği, İnançoğulları Beyliği, Mengüçlü Beyliği, Menteşe Beyliği, Pervaneoğulları Beyliği, Ramazanoğulları Beyliği, Sahipataoğulları Beyliği, Saltuklu Beyliği, Saruhanoğulları Beyliği, Tekeoğulları Beyliği.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Anadolu dilleri: Anadolu’da MÖ 2. ve 1. binyıllarda kullanılan bir grup Hint-Avrupa diline Anadolu dilleri adı verilir. Bu diller arasında en önemlisi ve en iyi tanınanı, MÖ 1600- 1100 yılları arasında yazılı belge bırakmış olan Hititçedir (nesili). Hitit İmparatorluğu döneminde, Hititçe ile akraba diller olan Luvice (Luwili) ve Palaca da konuşulmuştur. Luvicenin yayılım alanı Güney ve Batı Anadolu, Palacanınki ise Kuzeybatı Anadolu’dur.
Erken antik çağda, Luviceden türemiş olduğu tahmin edilen Likya dili, Lisya dili, Karya dili, Pisidia dili, Side dili ve kökenleri yeterince bilinmeyen Paphlagonia dili ile Kappadokia dili kullanılmıştır. Bu dillerin tümü MÖ 1. yüzyıla doğru Yunancanın egemen dil olması üzerine tarih sahnesinden çekilmişlerdir.
21. yüzyılda ise AnadoluMezopotamya bölgesinde Ural-Altay dil ailesine bağlı Anadolu lehçesi kullanılır.
Günümüzde Anadolu: Anadolu’da çokuluslu yapı 20. yüzyıla kadar sürmüştür. 1923 yılında üzerinde Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla birlikte Anadolu topraklarının büyük bir kısmı Türkiye’nin denetimine girmiştir. Şu anda Türkiye halkının demografik yapısının büyük bir kesimini Türkler oluşturmaktadır.
Günümüzde Anadolu’da yaşayan halkın büyük bir kısmı Türkçe konuşmaktadır. Anadolu Türkçe ile 11. yüzyılda Selçuklu hanedanının fethi ile tanışmıştır. Buna rağmen çok kültürlü yapısını Selçuklular ve Osmanlılar döneminde devam ettirmiştir. Ayrıca Kuzeybatı Anadolu’da Manav, Kuzeydoğu Anadolu’da Laz, Gürcü ve Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da (Kuzey Mezopotamya’nın bir kısmı) Kürtlerin, Zazaların ve Arapların yanı sıra az sayıda Süryani de bulunur. Ayrıca özellikle 19. ve 20. yüzyılda çeşitli göç hareketleriyle gelerek Anadolu’ya yerleşen Çerkesler ve Boşnaklar da bulunmaktadır. Anadolu’nun çeşitli bölgelerine yayılmış Rumların çoğu Birinci Dünya Savaşı sonrasındaki mübadelede, Yunanistan’daki Müslüman olan halkla değiş tokuş edilmişlerdir. Bugün Anadolu’da yaşayan halkın çoğunluğu Müslümandır.
Not: Okuduğunuz üç yazı, Anadolu’nun sadece Türklerin yurdu olduğunu sananları uykularından uyandırmak amacıyla yazıldı. Anadolu ilk insandan milyarlarca yıl daha yaşlıdır!
