Çöküş... Ve Cumhuriyetin 2. yüzyılına hedefsiz girmek
Özlem Yüzak
Son Köşe Yazıları

Çöküş... Ve Cumhuriyetin 2. yüzyılına hedefsiz girmek

21.07.2023 03:00
Güncellenme:
Takip Et:

Daha ötesi var mı bilmiyorum... “Var” diyorlar: Daha da beter olacak. Tüm toplumu esir alan yüksek enflasyonun dizginlenme olasılığı ufukta görünmüyor. Beyin göçü hiç olmadığı kadar arttı. İyi eğitimliler, çocuklarını daha iyi şartlarda okutup insanca bir ortamda gelecek sağlamak isteyen herkes bir yol bulma arayışında. İşin daha da kötüsü tüm bunların ülkeyi yönetenlerin asla umurunda olmaması. Daha da acı vereni bu ülkenin Cumhuriyetin 100. yılını büyük umutsuzluk ve yılgınlık ile bitirirken Cumhuriyetin 2. yüzyılına hedefsiz giriyor olması... Tüm bunların tek bir sözcükle özeti şu: Çöküş. 

Her anlamıyla çöküş. Toplumsal, ekonomik, demokratik, siyasi, kültürel...

Hal böyle olunca gerisi de kolay geliyor: Ekonomik plansızlık, kurumsal yozlaşma, eğitim yozlaşması, sistematik soygun, yabancı yatırımcıyı çekmek yerine ülkenin değerli kaynaklarını yabancıya satarak günü kurtarmaya çalışmak...

Cehalete dayalı toplumsal aymazlığın sürdüğü ve buna göre yönetildiği ülkeler kervanından bu şekilde çıkmanın imkânı var mı?

Batı’nın tam da istediği gibi 85 milyonluk dev bir tüketici pazarız... Arabalar, gökdelenler, AVM’ler üçgenindeki tüketim curcunası içinde insanca ve uygar bir yaşam sürmekten giderek uzaklaşıyoruz...

Bundan bir ay önce Nobel Ödüllü tek bilim insanımız Prof. Dr. Aziz Sancar, Semerkant’ta Türk Üniversiteler Birliği Rektörler Özel Toplantısı’nda yaptığı konuşmada önemli mesajlar verdi: “Eğer yabancılar tarafından yönetilmek istemiyorsak bilimde kuvvetli olmalıyız. Teknoloji önemli fakat temel bilim olmadan teknoloji olmaz. Avrupa’dan, Amerika’dan makine alıp ben teknoloji yapıyorum, ben patent aldım ile ne Türkiye ne Türk dünyası yükselir. Unutmamalıyız ki biz çalıştığımız, ürettiğimiz sürece üstün olacağız.” (...) “Bilim, adaletin, özgür düşüncenin ve sorgulamanın olduğu ortamlarda yeşerir. Bunu unutmamak ve çocuklarımızı bu ruhla, bu alışkanlıkla büyütmemiz lazım, onlara bu ortamı sağlamamız lazım. Bilimde özgür düşünce çok önemli...”

Cumhuriyetin 2. yüzyılı için bu sözleri tek başına bir hedefe dönüştürmek bile çok şey değiştirir. 

HİNDİSTAN VE UZAY MİSYONU

1980’lere kadar Türkiye ve Güney Kore’nin ekonomileri de gelişmişlik düzeyleri ile hemen hemen aynıydı. 80’lerin sonlarına doğru Güney Kore, “bilim ve eğitimi” ön plana alarak bir hedef koydu. Bugün dünyanın en gelişmiş ülkeleri arasında. Yetişme imkânımız yok. Çin 2000’li yılların başına kadar gelişmekte olan bir ekonomi, Batı’nın ucuz imalat üssüydü. Şimdi ABD ve Avrupa’ya yüksek teknolojide meydan okuyan bir dev. Yetişmemize imkân yok. Hindistan... Onca yoksulluğuna, devasa nüfusuna rağmen bilim ve teknolojiyi önüne kattı o da... Bundan bir hafta kadar önce 14 Temmuz’da Ay’ın su zengini güney kutbunu keşfetmek için insansız uzay aracı Chandrayaan-3’ü fırlattı. 2020 yılında Chandrayaan-2’yi başarılı bir şekilde yörüngeye yerleştirmesine rağmen Ay’a iniş yapması beklenen modül ve insansız araç yere çakılarak parçalanmıştı. Misyonun başarıyla sonuçlanması halinde ABD, Rusya ve Çin’den sonra Ay’a kontrollü iniş gerçekleştiren dördüncü ülke olacak. Burada dikkat çekmek istediğim önemli bir husus var: Hindistan’ın uzay programı bütçesi 1.5 milyar dolar. Ve uzay misyonları için temel ilke, yeniden kullanılabilirlik ve bileşenleri yerel olarak tedarik etmek. Bunun için hedefini koydu ve emin adımlarla ilerliyor...

Yazarın Son Yazıları

‘Yardımsever Trump’ ve yeni emperyalizm

Donald Trump iki halka birden “yardım” vaat ediyor.

Devamını Oku
16.01.2026
Dünya neden artık kurallarla yönetilmeyecek?

“Dünya kurallardan uzaklaşıp güce dayalı bir düzene geçiyor”...

Devamını Oku
09.01.2026
Kama muta…

Yılın son günü.

Devamını Oku
02.01.2026
Postneoliberal uzlaşı... Ve asgari ücret kıskacında Türkiye

Ve bu arayış yalnızca ABD’ye özgü değil... Küresel bir yön değişimi bugün aynı konular Avrupa Birliği’nden Hindistan’a, Japonya’dan IMF ve OECD gibi uluslararası kurumlara kadar geniş bir alanda tartışılıyor. Tam da bu noktada, BirGün gazetesinde Güldem Atabay’ın aralık ayı başından bu yana bir seri halinde ele aldığı ve benim de özellikle önemli bulduğum bir kavrama değinmek istiyorum: London Consensus.

Devamını Oku
26.12.2025
Demokrasinin 12 kırmızı alarmı... ABD... Türkiye...

ABD’nin saygın gazetelerinden New York Times’ın editör kurulu önceki gün ülkelerinin otokratik bir rejime savrulduğunu söyleyerek “demokratik erozyonun 12 kırmızı alarmını” yayımladı.

Devamını Oku
12.12.2025
Bir bilim insanının uzun yolculuğu: Ufuk Akçiğit

Koç Üniversitesi’nin onuncu kez verdiği Rahmi M. Koç Bilim Madalyası bu yıl Prof. Dr. Ufuk Akçiğit’e verildi.

Devamını Oku
28.11.2025
COP30... 46 yıl sonra hâlâ bir arpa boyu yol

Brezilya’nın tropik sıcaklığı altında toplanan COP30, dünya siyasetinin iklim krizine nasıl baktığını -daha doğrusu bakmadığını- tek karede özetleyen bir zirve oldu.

Devamını Oku
21.11.2025
Distopik dönemler...

“Az sayıda insanın yaşadığı küçücük bir ada...

Devamını Oku
14.11.2025
Mamdani, İmamoğlu... Küresel solun yeni sınavı

New York’un yeni belediye başkanı Zohran Mamdani, yalnızca Amerika’daki Demokratlar için değil, tüm dünya için bir mesaj verdi: “Değişim hâlâ mümkün.”

Devamını Oku
07.11.2025
103. yıl...

Buruk, öfkeli ama öte yandan coşkulu..

Devamını Oku
31.10.2025
Savaş uçakları yetmez: Türkiye’nin teknoloji egemenliği sınavı

Türkiye ara çözümlere sıkışırken dünya “neoprime” savunma çağına giriyor.

Devamını Oku
24.10.2025
Dünyanın yeni satranç tahtası: Nadir elementler

Nadir elementler konusu Türkiye’de kamuoyunun gündemine CHP tarafından Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Trump görüşmesinden hemen önce “Pazarlık konusu yapılacak” diye getirildi.

Devamını Oku
17.10.2025
Gazze... Küresel vicdanların da savaş

“Eğer ateşkes kalıcı bir barışa evrilemezse, bu savaş yalnızca Gazze’yi değil, Batı ittifakının meşruiyetini ve küresel düzeni de sarsmaya devam edecek...”

Devamını Oku
10.10.2025
Çare: Alışmamayı öğrenmek…

Şu son bir yıl içinde yaşadıklarımızı diyelim beş yıl önce yaşasaydık herhalde “Olağanüstü günlerden geçiyoruz” derdik.

Devamını Oku
03.10.2025
Kullanışlı piyon mu olacağız? Stratejik ortak mı? Beylikova...

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump’ın New York’ta yaptığı görüşme, sadece ikili ilişkiler bağlamında değil, küresel dengeler açısından da kritik.

Devamını Oku
26.09.2025
Sıfır noktası...

Bir süredir gözüm Nepal’deki gelişmelerde...

Devamını Oku
19.09.2025
Kaç Türkiye? Kimin gündemi?

Moda Caddesi’nden Kadıköy Rıhtım’a doğru yürüyorum.

Devamını Oku
12.09.2025
Demokrasiler neden çöküyor (2)

Erdoğan AKP’si; karşısındaki tek önemli muhalefeti yani CHP’yi işlevsizleştirmek için elindeki tüm yetki ve yargı güçlerini kullanıyor.

Devamını Oku
05.09.2025
Demokrasiler nasıl çökertiliyor (1)

Önce şunu görmeliyiz...

Devamını Oku
29.08.2025
CHP’nin yükü, hepimizin yükü

"CHP’nin üzerindeki yük öyle ağır ki özgür; laik, demokratik bir ülke olma mücadelesini tek başına omuzladı."

Devamını Oku
22.08.2025
24 yıl...

Neredeyse çeyrek asır...

Devamını Oku
15.08.2025
Çürüme... Çözülme... Sahteliğin anatomisi

Sahte diplomalar, sahte ehliyetler, sahte sağlık raporları...

Devamını Oku
08.08.2025
Gazze... Açlık, sessizlik ve ahlaki felç

Seyrediyoruz. Kimi insanlığın geldiği noktadan utanarak, kimi umarsızca sanki bir film seyreder gibi...

Devamını Oku
01.08.2025
Yangın... Kuraklık... Rant: Türkiye’nin iklimle sınavı

Tam bitti derken yeniden başlıyor. Rüzgârın hızına göre şiddetleniyor; ortalığı yakıp kavuruyor.

Devamını Oku
25.07.2025
Şu zeytin ile derdiniz ne?

Şaşırdık mı? Hayır...

Devamını Oku
18.07.2025
TRT’den CHP duruşmaları mı?

CHP’li belediyelere yapılan operasyonların sonu gelmiyor. Belli ki yaz böyle geçecek.

Devamını Oku
11.07.2025
Toplumu germek, muhalefeti susturmak: AKP’nin elindeki yegâne kozu

Çünkü çözüm üretemiyor. Çünkü halkın sorunlarına yanıt veremiyor.

Devamını Oku
04.07.2025
Zeytin... Bir talanın jeopolitiği

“At izinin it izine karıştığı” günlerden geçiyoruz yine.

Devamını Oku
27.06.2025
İran’a saldırı hazırlığı mı? Neden?

Daha sular durulmadan Ortadoğu yeniden karıştırılmaya çalışılıyor...

Devamını Oku
13.06.2025
Bu bayram...

“Bizim bayram görecek halimiz yok arkadaşlar” dedi ve ekledi CHP lideri Özgür Özel...

Devamını Oku
06.06.2025
Nasıl bir eğitim?

Sadece anayasal hakkı olan barışçıl protesto hakkını kullandıkları için hapiste tutulan üniversite öğrencileri olan bir ülke...

Devamını Oku
30.05.2025
Sosyalist Enternasyonal İstanbul’da... Dünya solu ne yapmalı?

O kadar fazla sistematik saldırı altındayız ki... Kimi zaman büyük resmi görebilmek için yaşananları alt alta sıralamak önemli...

Devamını Oku
23.05.2025
‘Çözüm süreci’ ve sonrası

Barışı uzak bir hayal olmaktan çıkarmak hiç kolay değildir, en azından bizim coğrafyada.

Devamını Oku
16.05.2025
Karartma... Otokratik rejimde sıradan bir gün

Karartma... Otokratik rejimde sıradan bir gün

Devamını Oku
09.05.2025
Siz gidene kadar...

Siz gidene kadar...

Devamını Oku
02.05.2025
Deprem ensemizde: 40 milyar dolarlık sessizlik

Deprem ensemizde: 40 milyar A dolarlık sessizlik

Devamını Oku
25.04.2025
Yüzde 3.5 kuralı: Değişim kaç kişiyle başlar?

Yüzde 3.5 kuralı: Değişim kaç kişiyle başlar?

Devamını Oku
18.04.2025
Tarife savaşının şifreleri

Tarife savaşının şifreleri

Devamını Oku
11.04.2025
Uyanış...

Uyanış...

Devamını Oku
04.04.2025
Yeni bir siyaset... Ama nasıl?

Yeni bir siyaset... Ama nasıl?

Devamını Oku
28.03.2025