Uğur Mumcu’nun Türkiye’de bugüne kadar sonuç almış en güçlü iki örgütün Kuvayı Milliye ve Köy Enstitüleri olduğu saptaması ışığında, bir köylü çocuğunun Köy Enstitüsünde özgürleşmesi, bunun verdiği bilinç ve duyarlıkta yeşeren bir filizin aydınlık çınarına dönüşmesi gerçeği deyince, aklıma Fakir Baykurt gelir.
11 Ekim 1999 günü aramızdan ayrılan, 70 yıllık yaşamına yarım yüzyılı aşan yazın emekçiliğine, toplumsal, siyasal, kültürel savaşımına saygı ile eğildiğimiz, geleneği geleceğe aktaran Anadolu bilgeliğinin Nâzım Hikmet, Sabahattin Ali, Orhan Kemal, Aziz Nesin, Yaşar Kemal gibi çağdaş bir ustasıdır Fakir Baykurt.
ANADOLU UYANIŞI
Fakir Baykurt’u geleceğe taşımak, “Yorulmadım hiçbir zaman/ O yoksul, sevgili dağ başlarında/ Karda kalmış, darda kalmış yolcular için/ Yazmaktan...” diyen bir büyük yazarı, Adnan Binyazar’ın “İnsanımızın yüreğini yansıtıyor” dediği Anadolu uyanışının yazarını selamlamaktır.
Bilincini ve duyarlığını yoğunlaştırarak yaşamın sanatlaştırılması, sanatın yaşamlaştırılmasını gerçekleştirmek için “Engelleri aşmak ve hayatı değiştirmek sanatın görevidir” diyerek yazan Fakir Baykurt’u geleceğe taşımak, onun yapıtlarını yaşatmaktır:
Yılanların Öcü, Onuncu Köy, Irazca’nın Dirliği, Kaplumbağalar, Amerikan Sargısı, Tırpan, Köygöçüren, Keklik, Yayla, Kara Ahmet Destanı, Yüksek Fırınlar, Koca Ren, Yarım Ekmek, Çilli, Efendilik Savaşı, Karın Ağrısı, Cüce, Anadolu Garajı, On Binlerce Kağnı, Can Parası, İçerdeki Oğul, Sınırdaki Ölü, Kalekale, Barış Çöreği, Gece Vardiyası, Duisburg Treni, Bizim İnce Kızlar, Ateş Dikenleri, Anamla Yıllar, Rur Havzasında Anadolu Bahçeleri, Telli Yol, Bir Uzun Yol…
TÖS EFSANESİ
Köy Enstitüsünde özgürleşen bir öğretmenin, yaşamın çağdaşlaştırılmasında örgütlü savaşımın zorunluluğu bilinciyle Türkiye Öğretmenler Sendikası’nın (TÖS) kurucusu-genel başkanı olarak devrimci öğretmen örgütlülüğünün öncüsü olan Fakir Baykurt’u geleceğe taşımak, öğretmenliğin saygınlığını ve mücadelesini örnek alma fırsatıdır.
Öğretmenin Uyandırma Görevi, Unutulmaz Köy Enstitüleri, İfade: TÖS Savunması adlı kitaplarıyla da savaşan Fakir Baykurt’u geleceğe taşımak, onun tanıklığı olan Özyaşam’ını (Özüm Çocuktur, Köy Enstitülü Delikanlı, Kavacık Köyünün Öğretmeni, Köşe Bucak Anadolu, Bir TÖS Vardı, Genç Emekli, Sıladan Uzakta, Dost Yüzleri), bugünümüzü anlama anahtarı olarak öğrenmektir.
ROMAN ÖDÜLÜ
10 Ekim günü TELE1’de yayımlanan programla ikincisi verilen Fakir Baykurt Roman Ödülü için Çiğli Belediyesi’ne, başkanına, yöneticilerine, kültür müdürlüğüne ve emekçilerine Fakir Baykurt’u bir kez daha Anadolu’yla buluşturduğu, geleceğe taşıdığı için teşekkür ediyorum.
Önseçici kurul ve seçici kurul üyelerine, ödüle katılan yazarlarımıza teşekkür ederken geçen yıl Amasanga adlı romanıyla kazanan (Zalalı ve Yolgeçen Hanı Öyküleri yazarı) Turan Ali Çağlar’ı anımsatarak sözü bu yılın ödülüne getiriyorum.
BALKIZ: BÜYÜMEK İSTEDİM
Bu yıl ödülü, toplumsal edebiyatın, edebiyat geleneğimizin halkalarının zayıflatıldığı, damarın damara bağlanmasının engellendiği koşullarda edebiyatımızın umut çoğaltan bir yazarı Ali Balkız, Büyümek İstedim adlı romanıyla kazandı.
Güller Kitaplara, Dolmuşta Bir Kadın, Karadeniz Dağ Kartalı, Karın Altı Kardelen, Yaşam Bir An’lar Toplamıdır, Bütün Ülke Yeşil Vadi, Dil Bağı, Yüzüstü Düşler, Giz Üstü Mektup adlı öykü kitaplarına; Sivas’tan Sydney’e Pir Sultan, Pir Sultan’da Birlik Mücadelesi, Kent Koşullarında Sosyolojik Olgu Olarak Alevilik adlı araştırmalara da imza atan Ali Balkız’ı kutluyorum.
