Övgü, söz
inceliği gerektirse de öylesine az rastlanır. Söz bağırtkanlarını dinlemeyin.
Övgüsü yergisinden beter olanlardan sakının. Süslü sözcük üretenlerin tuzağına
düşmeyin. Laf geveleyenler, ancak kafa karıştırır. Kendini övmeye kalkan
olursa, Spencer’in şu sözünü anımsayıp onu yanınızdan uzaklaştırın:
“Başkalarını yermek, kendimizi övmenin dürüst olmayan şeklidir.”
Övgücülerin
en tehlikelisi, kötülüklerini sevgi maskesi takarak gizleyenlerdir. Ondan da
tehlikelisi, ağzının ayarı bozuk olanlardır. Aisopos, yüzyıllar
öncesinde uyarmış: “Kötülerden çekinmeli, onların yapay sözlerine
kapılmamalı!”
Toplumda söz
getirip götürenler türeyince, dilimiz; deyim, atasözü, betimlemedeki gücünü
halkın yarattığı argoda da göstererek, dalkavuk, arabozucu, dedikoducu, boşboğaz, ikiyüzlü, sırnaşık, arsız anlamlarına
gelen yalaka sözcüğünü yaratmıştır.
Boş bulunup
onlardan birini semtinize yaklaştırmayın!
Aşağılayıcı sıfatlar
En üst
düzeydeki kişiler bile tartışırken birbirine “Şerefsiz!” diye
haykırmaktan kendilerini alamıyor. Oysa şeref sözcüğü, insan olmanın bütün
niteliklerini kapsar: Onur, erdem, cesaret, ün, doğruluk dürüstlük...
Buna şerefli, şeref sözü vermek, şeref konuğu olmak, şeref
yeri adlandırmaları da katılmalı.
İşin kötü
yanı, birbirlerine şerefsiz diyenler, havanın yumuşamasından sonra, yüz yüze
gelme bir yana, çıkarları uğruna aynı çatı altında bile toplanabiliyor...
Söz saldırganlarının çoğu, ruhsal dengesizliklerinin kurbanıdır. Karşılarındakini aşağılayanlar, öfkelerini dizginleyemeyince kendilerini onlardan da aşağılık durumlara sokabiliyor.
Karşılaştırmalı yergi
AKP’li vekil Ahmet Hamdi Çamlı, bir TV
programında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile İBB
Başkanı Ekrem İmamoğlu’nu birbiriyle kıyaslayarak “Tayyip
Erdoğan’ın 1970’lerden beri bir background’u var adamın. Ama bu öyle değil ki.
Harolop şarolop, pattadanak önümüze çıktı. Nereden ve nasıl atıldığı belli olan
biri.”
Harolop şarolop ne demek diye sorulduğunda da “Stratejik
bir şehir olan İstanbul’un milli bir zihniyetten alınıp harolop şorolop bir
zihniyete teslim edilmesi demek” diyor
Kendi buluşu
“harolop şarolop zihniyet”in ne olduğunu da, “günübirlik adam,
yevmiyeci yani, günlük adam, derinliği olmayan adam, ilerisi olmayan,
background’u olmayan, basit, kâr için her şeyi yapabilecek adam”
nitelendirmeleriyle İmamoğlu'nu aşağıladığını sanıyor.
Harolop şarolop
Övgüde de yergide de dile kilit vurulmaz. Ölçüsü
tutturulursa, yergi, değerliyi değersizden ayırmanın aracı da olabiliyor.
Öveyim derken övdüğünü yerin dibine batıran da vardır. Çamlı, “harolop
şarolop” söyleminin yaratıcısı olduğunu açıklamaya kalkarken sözü laf
kalabalığına boğuyor. Onunla da yetinmiyor, Türkçede olmayan pattadanak diyerek
bilgisizliğini sergiliyor.
Öven,
yerenden daha çok hata yapar. Çamcı, yaranmaya çalıştığı Cumhurbaşkanı’nı adam diye
anarak hatayı saygısızlığa vardırıyor. Bu, sözünü yerinde kullanmayı
bilemeyişinden doğuyor. Ekrem İmamoğlu’nu “harolop şarolop” diyerek
yetersiz kılmaya kalkarken, bilgisizliği doruklara varıyor. Sözünü bilmemesi,
İmamoğlu’yla sınırlı kalmıyor, 800 bin oyçokluğuyla İBB başkanlığına getiren
halka saygısızlık ediyor. Çamlı “harolop şarolop” sözüyle özgün bir
buluş yaptığını ima ederken, ayrımına varmadan, kendini gülünç durumlara
düşürüyor.
Yergisinin hedefi, bindiği makam arabasının benzin parasını kendi cebinden ödeyen Ekrem İmamoğlu ise bilmeli ki, leke, o erdeme ermiş olanların üstünde bahar gülüne dönüşür!
