Toplumsal özeleştiri
Adnan Binyazar
Son Köşe Yazıları

Toplumsal özeleştiri

30.05.2025 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Özeleştiri, kişinin, kendi özünü özgürce değerlendirebildiği en kestirme anlatı yoludur. Kişi, gereksinim duyulduğunda yıllarca birlikte aynı çatı altında görev yaptığı topluluk adına özeleştiride bulunabilir.

AKP’nin kurucularından eski Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik, Sözcü TV’de katıldığı bir programda 1998’de Recep Tayyip Erdoğan’ın başından geçen haksızlıkları anımsatarak günümüzde daha ağır bir duruma düşürülen İBB başkanı, CHP’nin cumhurbaşkanlığına aday gösterdiği, çocuğundan en yaşlısına toplumun inanç beslediği Ekrem İmamoğlu’na yapılanları öne sürerek toplum adına konuşuyor.

NEDENLER

Çelik, en başta halkın iradesine karşı yapılanların yanlış olduğunu, ona karşı çıkanlara hak kısıtlanmasının kabul edilemeyeceğini dile getiriyor ki bunda haklıdır.

Ayrıca CHP Başkanı Özgür Özel’in, İmamoğlu’nun diplomasının iptal edilip, kendisinin de hapse atılmasına itiraz etmelerini öne sürerek gösteriler düzenlemesini de demokratik sayıyor.

Çelik, bu savunmaların ışığında, yapılan haksızlıkların bir gün başkalarına da uygulanabileceğini düşünerek bunun ileride Türkiye’yi kötü bir duruma düşüreceğini ileri sürüyor.

DAHASI DA VAR...

İmamoğlu’nu hapse atıp eylemsiz kılmakla durulmuyor, hemen her gün, birtakım kişiler, İmamoğlu’nun adını daha büyük yolsuzluklarda geçirerek uydurma, İmamoğlu’na ters düşecek öyküler kurguluyorlar.

Ne acıdır ki bugüne değin, bir yargıç ya da savcı, yetkin bir kişi ortaya çıkıp, bunların düzmece olaylar olduğunu açıklama gereği duyup onları sorguya çekme ihtiyacı duymadı. Oysa bir suçta adalet susar, ortalık vicdan yoksunu laf ebelerine bırakılırsa o ülkenin geleceği karanlıktır.

Çelik’in, “Ortamın yumuşatılmasında sayın cumhurbaşkanına daha fazla görev düşüyor” demesi, toplumun güvencini kazanan İmamoğlu sorununun ileride toplumsal sarsıntılara yol açacağının uyarılarıdır.

DOSTÇA UYARI...

Çelik’in, toplum adına özeleştirisi, Erdoğan’a dostça bir uyarıdır:

“Ekrem İmamoğlu’nu veya o 28 kişiyi cezalandırmakla, bence vahim bir hata yapıyorsunuz. Mesela diyorlar ya, ‘Sayın Ekrem İmamoğlu cumhurbaşkanı adayı olmasaydı bunlar olmayacaktı’. Elbette olmayacaktı. Bunları gördükçe ben de diyorum ki bu yapılan doğru değil. Bunu benim mensup olduğum parti de yapsa doğru değil! Geçmişte genç kızların üniversitelerden atıldığı zamanları hatırlayın, ikna odalarının kurulduğu, başörtüsü yüzünden gözyaşlarıyla üniversitelerden uzaklaştırıldıkları günlerde de biz bunun zulüm, ayrımcılık olduğunu söyledik. Bugün de olmaz böyle bir şey. Bu sizin inandırıcılığınızı, insanlar nezdindeki sevginizi, sempatinizi, hakkaniyetinizi yok eder.”

İçinde yaşadığımız toplumda olduğu gibi kavram kargaşası yaratarak, sorunları örtbas etmenin egemen olduğu bir ortamda özeleştiri kişinin kendi yorumu olmayı aşar.

Hüseyin Çelik’in açıklamalarında görüldüğü gibi sorunlar bireysel varsayımlarla değil, toplumsal gerçeklerin ışığında eleştiriden geçirilirse gerçekçi sonuçlara varılır. 

Yazarın Son Yazıları

Atatürk’ten görüşler

Bir ülkenin kültürel yönden gelişiminin kaynağı eğitimdir. Atatürk de bir ülkenin çağdaşlaşmasını kültüre bağlar.

Devamını Oku
19.06.2026
Düşünceye sığınmak

Eski politikacılardan biri, mutlak butlan deyip ortalarda bir ülke işgal etmişlerin sevinciyle dolaşmaya başlayınca seslisi sessizi siyasete uzaktan bulaşanlar bile herkes yürekten vurulmuşa döndü.

Devamını Oku
12.06.2026
Atatürk’ün Bursa Nutku

Atatürk bütün konuşmalarında, üstünden yüzyıllar da geçse belleğe kazınan unutulmaz sözler bırakmıştır.

Devamını Oku
05.06.2026
Gençlerin eğitimi

Gençler, onlara özgür ortamlar yaratıldığında eğitime kendileri koşar.

Devamını Oku
29.05.2026
Düşünceden düşünceye

Daraldığım anlarda kendimi kitapların dünyasına atıp düşünceden düşünceye, duyarlıktan duyarlığa atarak içimde yeni bir dünya yaratıyorum.

Devamını Oku
22.05.2026
Uyur iken uyarılmak

Kimi zaman ozanların deyişleri, yazarların sözleri birden canlanıverir belleğimde.

Devamını Oku
15.05.2026
Gençliğe güven

Bir toplumda anaların babaların güven kaynağı olan gençlerin arasından öğretmenlerini, arkadaşlarını tabancalarla öldürenler çıkmışsa o ülkenin geleceği karanlıktır.

Devamını Oku
08.05.2026
Çizgiler-renkler

Yazı bulunmadan önce, onun yerini birtakım görüntüler alıyordu.

Devamını Oku
01.05.2026
Yazar-okur dayanışması

17.04.26 günlü “Miguel de Cervantes” başlıklı yazımda “Komşunuzun çatısı camdansa ona taş atmayın” sözünün tümünü yansıtan İsmail Sefa İpşir’den uyarıcı bir ileti aldım.

Devamını Oku
24.04.2026
Miguel de Cervantes

Sıkıntılar içinde bunalıp kaldığımda, Miguel de Cervantes’in Don Kişot adlı kitabının sayfaları arasına sığınırım.

Devamını Oku
17.04.2026
Aklın iç kalesi

Üzerinden 30 yıl geçti.

Devamını Oku
10.04.2026
Bir atılım daha!

Buca Belediyesi gene önemli bir atılımda bulunuyor.

Devamını Oku
03.04.2026
Sevda şiirleri

Daha üzerinden gün geçmedi, adam cebinden çıkardığı tabancayı yılların eşine çevirip tetiğe bastı.

Devamını Oku
27.03.2026
Sanat barış yoludur

Yeryüzünde insan çoğaldıkça ortaya daha azgın savaşlar çıktı.

Devamını Oku
20.03.2026
Buca’nın üzüm bağları

Gelişme atılımla olur. Atılımın ilk adımını İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu atmıştı. Yuvalar, öğrencilerin sığınacağı yapılar kurmasının yanında, Mustafa Kemal, İstanbul, Köy Enstitüleriyle ilgili yaratıcı kaynakları kültür dünyasına kazandırmıştı.

Devamını Oku
13.03.2026
Mavi gözlü sarı saçlı çocuk

Bir öyküsü de Japonya’da lise ders kitaplarına alındı. Oxford University Press’in 1992 yılından beri ortaöğretimde okutulan bir antolojisinde ve iki kitabında öyküleriyle yer aldı.

Devamını Oku
06.03.2026
Ağaçların sesi

“Ayna” köşemdeki yazılarıma yönelik görüş bildirenler oluyor. Yazdıklarımın arasında onlardan gelenlere de yer verdiğim oluyor. Kimi yazılarımı da onların uyarılarıyla oluştururum. Bugünkü yazım da düşüncelerini kültürle donatan Yusuf Gezgör’ün ürünüdür.

Devamını Oku
27.02.2026
Eskileri yenilemek

Sanatsal anlatı, Shakespeare’de olduğu gibi, insanın ölümsüz ürünler ortaya koyması, yaratıcı yeteneğin içinde belirir. Öyle bir gelişmeyi de ancak eğitimden geçenler duyumsar.

Devamını Oku
20.02.2026
Öğrenciye yönelik eğitim

Çocukların maruz kaldığı ihmal, istismar, şiddet, yoksulluk ve sosyal risklerin çoğu zaman ilk görünür olduğu yerin okullar olduğunu vurgulayan uzmanlar, çocuk koruma sisteminin güçlendirilmesi için okul sosyal hizmetinin kurumsal olarak yaygınlaştırılması gerektiğini belirtiyor. Nirengi Derneği de zaten bu amaçla kurulmuş.

Devamını Oku
13.02.2026
Atatürk’ün Cumhuriyeti

(Bu yazının tümüne notlarımın arasında rastladım...)

Devamını Oku
06.02.2026
Önemli kültür kaynakları

Dünyada neler olup bittiğini öğrenmek, insanda bilgi alanını daha da genişletmek amacıyla klasik kitapların Türkçeye çevrilmesi için Tercüme Bürosu’nun kurulmasını önermiştir.

Devamını Oku
30.01.2026
Atatürk gençliği

Devlet dediğimiz oluşum, temelinde her kesimden insanı birbiriyle kaynaştıran bir adalet anlayışıyla ayakta tutar. O nedenle topluma yönelik bir konuda karar verirken, ilgili kişi, düşüncelerini süzgeçten geçirerek kamuya açmalıdır. O durumdaki kişilerin saplantısı olmamalıdır.

Devamını Oku
23.01.2026
Masaldan romana geçiş

Kars’ta dünyaya gelen Yücel Feyzioğlu Cilavuz İlköğretmen Okulu’nu bitirdikten sonra Almanya’da Goethe Enstitüsü’nde dil eğitimi gördü.

Devamını Oku
16.01.2026
Eğitilmek

Senaca yüzyıllar önce soruyor, sorduğunun yanıtını da gene kendisi veriyor...

Devamını Oku
09.01.2026
Kitapla yaratılan dünyalar

2025 yılının son günlerini her an özlemini çektiğim İstanbul’da yaşadım.

Devamını Oku
02.01.2026
Geçmişi güncel kılmak

Can Yayınları Sait Faik Abasıyanık’ın öykü kitaplarını yeniden yayımlamaya başladı.

Devamını Oku
05.12.2025
Hayvan koruyucu

Tanımadığım kişilerden de kitap aldığım oluyor.

Devamını Oku
28.11.2025
Erken yaşta okur yetiştirmek

Okuma kültürünün yetkin kişilerinden Prof. Dr. Sedat Sever, 13 Kasım 2025 günkü Cumhuriyet’teki “Erken yaşta okur yetiştirmek” başlıklı yazısına şu görüşle başlıyor...

Devamını Oku
21.11.2025
Sonsuzluğa açılan pencere

Atatürk’ün Dolmabahçe Sarayı’nda yattığı odanın pencereleri boğaza bakıyor.

Devamını Oku
14.11.2025
Cumhuriyet okuru

Cumhuriyet okuru, gazeteyi okumakla kalmaz, edindiği izlenimleri yazarlara da aktarır.

Devamını Oku
07.11.2025
29 Ekim 1923: 102 yıllık Cumhuriyet

Cumhuriyet, dört yandan saldırılarak parçalanmak istenen Türk varlığının yeniden doğuşudur.

Devamını Oku
31.10.2025
Einstein’dan 5 öneri

Hemen her çağda toplumların vicdanında yerini bulan devlet adamları, bilgeler, sanatçılar olmuştur.

Devamını Oku
24.10.2025
Yaşam yolculuğum

Yaşam, oradan oraya koşuşturduğumuz uzun mu uzun bir yolculuktur.

Devamını Oku
17.10.2025
Düşünsel oluşum

İnsan olmanın ölçüsü düşünebilmektir, duyumsama güdüsüdür.

Devamını Oku
10.10.2025
Seçim yakındır

Son aylarda İstanbul’dan başlayıp en küçük yerlerin belediye çalışanlarının tutuklanıp hapse atılması, seçime gitmenin yakın olduğunu akla getiriyor. Şu ana dek günlerini hapishanelerde geçirenlerin hiçbirinde somut bir suç bulunamayışı da kamuoyunda şaşkınlık yaratıyor.

Devamını Oku
03.10.2025
Einstein’ın kızına mektubu

Albert Einstein, kızına, toplum onun söylediklerini anlayacak duruma gelene kadar yayımlamamasını istediği bir mektup yazar.

Devamını Oku
26.09.2025
Hak yerini bulur

13.06.25 günlü “Kızlar okusun diye” başlıklı yazımda İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’ndan şu alıntıyı yapmıştım...

Devamını Oku
19.09.2025
Mutlu Yaşam Köyü

Köyde, ilçede ya da mahallede, nerede olursa olsun yeter ki yönetenlerle yönetilenler arasında dayanışmayla etkinlikler yaratılsın.

Devamını Oku
12.09.2025
Göğüne Sığmayan Bulut

Her yıl eylülün ilk haftasında, Emin Özdemir’in son günlerinde, öğrencisi Hatice Aydoğdu’nun sorularına verdiği yanıtları içeren Göğüne Sığmayan Bulut (Arkadaş Yayınları, 2016) adlı kitabını okurum.

Devamını Oku
05.09.2025
Ağaç yazışmaları

Her fırsatta kurtuluşu kentlerden kaçıp canını yeşillikler arasına atan arkadaşım Yusuf Gezgör’ün yıllar önce gönderdiği ağaçlarla ilgili bir mektubu geçti elime.

Devamını Oku
01.08.2025