Soru: Emeklilikte yaş şartı dışında diğer koşulları yerine getirerek işten ayrılan sigortalılara kıdem tazminatı hangi koşullarla ödenir? Ali B.
SSK sigortalıları 1475 sayılı kanunun yürürlükte bırakılan 14. maddesinde belirtilen koşulları yerine getirmeleri halinde kıdem tazminatına hak kazanmakta olup, maddenin birinci fıkrasına 4447 sayılı kanunla eklenen (5) numaralı bendinde; “506 sayılı kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı kanunun geçici 81. maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle...” kıdem tazminatı ödeneceği öngörülmüştür. Düzenlemenin amacı, 4447 sayılı kanunla emeklilikte yaş koşulu olmaksızın emekli olma imkânının ortadan kaldırılması ve emeklilik sürelerinin uzaması nedeniyle, yaş dışındaki koşulları yerine getirenlere kıdem tazminatını alma imkânının verilmesidir. Yaşlılık sigortasından aylığa hak kazanma koşulları, sigortalılarının ilk sigortalılık başlangıç tarihine göre değişmektedir. Dolayısıyla kıdem tazminatı ödenmesinde sigortalının sigortalılık başlangıç tarihine göre emeklilikte yaş dışındaki diğer koşulların yerine gelip gelmediğine bakılmaktadır. Buna göre sigortalılık başlangıç tarihi;
- 8/9/1999 ve öncesi olanlara en az 15 yıldan beri sigortalı olup en az 3600 gün,
- 9/9/1999-30/4/2008 arası olanlara ise 7000 gün veya 25 yıldan beri sigortalı olup en az 4500 gün,
Koşullarının yerine gelmesi kaydıyla kıdem tazminatı ödenmektedir.
İlk defa 1/5/2008 ve sonrasında sigortalı olanlara kıdem tazminatı ödenmesinde, 5510 sayılı kanunda en erken emekliliğe imkân veren yaş dışındaki 5400 gün koşuluna bakılmakla birlikte, kanunun geçici 6. maddesinde 5400 gün koşulu, ilk defa 2008 ve sonraki yıllarda sigortalı olanlar için kademelendirilmiştir. 5400 gün; ilk defa 2008 yılında sigortalı olanlar için 4600 gün ve sonraki her yıl 100 gün ilave edilmek suretiyle 2016 yılında 5400 güne tamamlanmaktadır. Örneğin ilk defa 2009 yılında sigortalı olan 4700, 2011 yılında sigortalı olanlar için ise 4900 gün koşuluyla kıdem tazminatı ödenmektedir.
CENAZE YARDIMI ALABİLİR Mİ?
Soru: Ölen SSK yani 4A emeklisi yakını cenaze yardımı alabiliyor mu? Rıza M.
5510 sayılı kanunun cenaze ödeneği verilmesine ilişkin 37’nci maddesi gereğince, sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı almakta iken ölen sigortalının hak sahiplerine cenaze ödeneği verilmektedir.
Cenaze ödeneği sigortalının sırasıyla eşine, yoksa çocuklarına, o da yoksa ana babasına, o da yoksa kardeşlerine verilmektedir. Cenaze ödeneğinin eş dışında çocuklarına, ana babasına veya kardeşlerine ödenmesinde, bunlardan herhangi birinin müracaatı yeterli kabul edilerek cenaze ödeneği çocuklarına, çocuklarının olmaması halinde ana/ babasına, bunların da olmaması halinde kardeşlerine eşit olarak paylaştırılarak ödenmektedir. Ödeneğin sayılan kişilere ödenememesi halinde cenazenin bu kişiler dışında gerçek veya tüzel kişiler tarafından kaldırıldığının belgelenmesi durumunda, cenaze ödeneği tutarını geçmemek üzere belgelere dayanan tutar, masrafı yapan gerçek veya tüzel kişilere ödenmektedir. Cenaze ödeneği için hak sahiplerinin talepte bulunması gerekmekte olup ölüm tarihi nüfus kütüğüne kaydedilmemiş olanlar için ölüm tarihini belirten ilgili makamlarca usulüne göre düzenlenen bir belgenin (defin ruhsatı, ölüm tutanağı vs.) talep belgesine eklenmesi gerekmektedir.
2026/OCAK AYINDA MEMURLARIN İLAVE ÖDEMESİ NE KADAR OLDU?
Soru: Çalışan memurlara aylıklarıyla birlikte ödenen ilave ödeme 2026 yılı ocak ayında ne kadar oldu? Serpil A.
2023/Temmuz dönemine kadar memur ve memur emeklisinin aylık artışlarında herhangi bir farklılık bulunmuyordu. Ancak anılan dönem itibarıyla sadece çalışan memurlara, kıdem tazminatı, emekli aylıkları ve diğer özlük haklarına yansıtılmayacak şekilde bir ödeme yapılmaya başlandı. “İlave ödeme” olarak adlandırılan bu ödeme; 15965 gösterge rakamının, memur maaş katsayısı ile çarpımı sonucu hesaplanan miktardan, binde 759 damga vergisi düşülmesiyle tespit edilmektedir. 2026 yılı birinci dönemde memur maaş katsayısının 1,387871 olarak belirlenmesiyle 2026/Ocak-Haziran döneminde çalışan memurlara verilecek ilave ödeme: 15965x1,387871=22.15, 36x0,00759=168,17= 22.157,36- 168,17=21.989,19 TL olmuştur.
***
SORULARINIZ İÇİN nergis.simsek@cumhuriyet.com.tr adresine e-posta yollayabilirsiniz.
