Sosyalist hareketin yönü üzerine - Doğan Sevimbike
Olaylar Ve Görüşler
Son Köşe Yazıları

Sosyalist hareketin yönü üzerine - Doğan Sevimbike

22.10.2025 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Kemal Okuyan’ın soL’da yayımlanan “Sosyalist Hareket ve CHP’yi Desteklemek” başlıklı yazısı, sosyalist hareketin yönü üzerine önemli bir tartışma başlatıyor. Yazı, sosyalistlerin enerjisini düzen içi partilerin peşine takmak yerine, kendi bağımsız siyasal hattında örgütlenmesi gerektiğini vurguluyor. Bu uyarının, Türkiye’de solun tarihsel deneyimlerini hatırlatması bakımından değerli olduğu kuşkusuz.

Ancak burada bir ayrım yapmakta yarar var. CHP ile sosyalist hareket arasındaki ilişkiyi bütünüyle reddetmek, toplumun geniş kesimleriyle bağ kurma olasılığını da sınırlayabilir. Sosyalist hareketin bağımsızlığı elbette tartışmasız bir gereklilik; fakat bu bağımsızlığın, toplumdan yalıtılmış bir konuma dönüşmemesi de aynı ölçüde önemlidir.

Bu noktada Mehmet Ali Güller’in Cumhuriyet’te yayımlanan “Sosyalist Hareketin İnşası” başlıklı yazısı, dengeleyici bir perspektif sunuyor. Güller, sosyalist hareketin temelini kendi öz gücüyle inşa etmesi gerektiğini belirtirken, CHP ile ilişkide “eleştirerek destekleme” çizgisini öneriyor. Bu yaklaşım, hem ideolojik bağımsızlığı koruma hem de toplumsal etki alanını genişletme yönünden pratik bir denge gözetiyor.

Bugün Türkiye’de laiklik, antiemperyalizm ve kamuculuk gibi ilkeler etrafında oluşan duyarlılıklar, büyük ölçüde cumhuriyetçi bir tarihsel mirasın uzantısıdır. CHP bu mirası taşısa da zaman zaman bu ilkelerden uzaklaştığı da açıktır. Sosyalist hareketin görevi, bu alanı tümüyle terk etmek değil halkın bu tarihsel birikimiyle eleştirel bir bağ kurarak ilkeleri daha ileriye taşımaktır.

“Sola çekilemez” önermesi, kimi dönemlerde doğruluk payı taşıyabilir ancak siyaset, donmuş kategorilerle değil, toplumsal dinamiklerle ilerler. Halkın umut ve yönelimleri değiştikçe, bu alanlarda mücadele etme biçimleri de değişir. Sosyalist hareket, bu dinamikleri dışlamak yerine, onlara müdahale edebildiği ölçüde güçlenir.

Bu nedenle, CHP ile mesafeyi korumak kadar, o mesafenin ötesine geçip halkın geniş kesimlerine ulaşmak da önemlidir. Eleştirerek destekleme stratejisi, bir teslimiyet değil; aksine, ilkeleri merkeze alarak toplumsal mücadeleye katılmanın bir biçimidir.

Kemal Okuyan’ın uyarıları, sosyalistlerin bağımsızlık ilkesini hatırlatması açısından yerindedir. Ancak bağımsızlık, toplumla kopukluk anlamına gelmemelidir. Mehmet Ali Güller’in yaklaşımı ise bu bağımsızlığı, toplumsal bağlarla güçlendirme olanağı sunmaktadır. Belki de bugün en çok gereksinim duyduğumuz şey, bu iki yaklaşımı karşı karşıya koymak değil, aynı hedefe –yani güçlü bir sosyalist hareketin inşasına– katkı sunan tamamlayıcı unsurlar olarak değerlendirebilmektir.

 

DOĞAN SEVİMBİKE

YAZAR

 

Yazarın Son Yazıları

12 Eylül ve insanlık suçu - Kemal Akkurt

11 Eylül 1980 akşamına kadar her gün 10-15 kişinin öldürüldüğü olaylar, 12 Eylül 1980 günü bıçak gibi kesilmişti.

Devamını Oku
12.09.2026
Okul başlangıcı ve ayrılık kaygısı - Ece Başak Karakaş

Ayrılık, çok geçmişten getirdiğimiz ve yaşamımızın farklı dönemlerinde farklı biçimlerde tekrar tekrar karşılaştığımız bir durum.

Devamını Oku
11.09.2026
Nişasta bazlı şeker kansere yol açar mı? - Ülgen Zeki Ok

Ülkemizde “nişasta bazlı şeker (NBŞ)” olarak adlandırılan ürünün birçok firmanın yaptığı usulsüzlükler sonucunda, kotasının çok üzerinde piyasaya sürüldüğü geçen günlerde ortaya çıktı ve bu durum insan sağlığı açısından önemli bir tehdit oluşturuyor.

Devamını Oku
10.09.2026
‘Aslında kalandır terkeden’ - Yüksel Işık

Murathan Mungan’ın dizeleri, oldum olası ilgimi çeker; ne zaman karmaşık bir durumla karşılaşsam şu dizeleri mırıldanırım...

Devamını Oku
10.09.2026
Türk süvarileri İzmir’de! - Atilla Can Akarcalı

Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin ardından geri çekilen Yunan birliklerinin takibi, kuvvetlerin dağınık çekilmesi nedeniyle oldukça güçleşmişti.

Devamını Oku
09.09.2026
Değişim kuramı ve karizmatik lider Atatürk - Erhan Erbay

Weber toplumsal değişmeye klasik sosyologlardan farklı olarak tek bir nedenle, çizgisel olarak ilerleyen tarih anlayışı yerine çoklu etkenlerle şekillenen bir tarih görüşünü kabul eder.

Devamını Oku
09.09.2026
Geleceğin toprağında yeşermek - Abdullah Dörtlemez

Bir toplumun geleceği dışarıdan kurulabilir mi?

Devamını Oku
07.09.2026
Tarih tekerrür mü ediyor? - A. Refik Kutluer

Bugün dünyayı yeni bir büyük savaş tehlikesine sürükleyen sıcak çatışmaların arkasında kimler var?

Devamını Oku
05.09.2026
HPV aşısı, kadın sağlığı ve sağlık hakkı - Gamze Burcu Gül

HPV aşısının Türkiye’nin Ulusal Bağışıklama Programı’na dahil edilip edilmeyeceği yeniden tartışılıyor.

Devamını Oku
04.09.2026
Barış içinde yaşamak! - Mustafa Küpçü

Birkaç gün önce, “Dünya Barış Günü”ydü.

Devamını Oku
04.09.2026
Yanlış eksen Ortadoğu - Nejat Eslen

“Ne zaman savaşacağını, ne zaman savaşmayacağını bilen kazanacaktır.”

Devamını Oku
03.09.2026
Dumlupınar ve Yunan kaynaklar - Engin Berber

Mustafa Kemal Paşa komutasındaki Türk ordusunun, emperyalizmin Anadolu’ya gönderdiği Yunan ordusunun, 30 Ağustos 1922’de tırnaklarını söktüğü meydan savaşının üzerinden 104 yıl geçti.

Devamını Oku
03.09.2026
‘Yurttaşların eşitliği’ karşıdır ‘eşit yurttaşlığa’ - Çiğdem Bayraktar Ör

Terör örgütü PKK’ye özel çıkarılan ancak adına “af yasası” denmeyen yasanın imzalanmasının ardından yasaya taraf hemen herkes “eşit yurttaşlık”tan dem vurdu.

Devamını Oku
02.09.2026
Gazetecilikten işçi sağlığına uzanan bir tanıklık...

Şükran Soner’in gazetecilik çizgisinde işçi hakları, sendikal örgütlenme ve işçi sağlığı–iş güvenliği olağan bir uzmanlık alanının ötesinde, yaklaşık 60 yıllık mesleki tanıklığının temel dayanaklarıdır.

Devamını Oku
02.09.2026
Kemalist devrim ve mazlum milletler - Doğan Ergenç

Büyük tarihsel olaylar, yalnızca ortaya çıktıkları bölgeyle sınırlı kalmazlar; dalga dalga başka coğrafyalara yayılır, başka toplumların düşüncelerini ve siyasal hareketlerini etkilerler.

Devamını Oku
02.09.2026
Çerçeve yasanın jeopolitiği - Başar Yaltı

“Çerçeve yasa” olarak adlandırılan ve PKK/ KCK terör örgütüne belli koşullarla “af” getiren 7595 sayılı “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” 18.08.2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Devamını Oku
01.09.2026
Büyük Zafer’i anlamak - Cengiz Kuday

Sakarya Meydan Muharebesi ile Büyük Taarruz arasında neredeyse tam bir yıl vardır.

Devamını Oku
31.08.2026
Cezaevinde kalma rehberi

Geçen haftalarda bu sütunlarda yer alan “Avukat cüppesi nasıl katlanır?” başlıklı yazım üzerine çok kıymetli eleştiriler aldım.

Devamını Oku
31.08.2026
30 Ağustos’un destansı ruhu - İhsan Tayhani

Büyük Taarruz’un güncesi baş döndürücüdür!

Devamını Oku
30.08.2026
Kurtuluşun son noktası - Hüner Tuncer

Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde yapılan Ulusal Kurtuluş Savaşı, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde yer alan bir mucizenin adıdır.

Devamını Oku
29.08.2026
İşçi sendikaları nasıl güçlenir? - Engin Ünsal

İşçi sendikaları işçi-işveren ilişkilerinde güçsüzü ezmemesi ve emeğin sömürülmemesi, toplumsal yapı içinde de insanca ve hakça bir düzen kurulmasına katkıda bulunabilecek kurumlar olarak tanımlanabilir.

Devamını Oku
28.08.2026
Umudum Atatürkçü gençlerde - Erol Ertuğrul

Oktay Akbal’ın Akyaka’da bahçe içerisinde iki katlı bir evi vardı.

Devamını Oku
28.08.2026
Kallikles, Gılgamış ve ‘merhametli monarşi’ - Suat Dülger

MÖ beşinci yüzyılda yaşamış sofist filozof Kallikles, yasaların alt sınıfları, ezilenleri korumak için güçlülere karşı oluşturulduğunu savunur.

Devamını Oku
27.08.2026
Veteriner hekimlik ve iklim değişikliği - Gülay Ertürk

“Veteriner hekimlerin iklim değişikliğiyle ne ilgisi var?” İlk bakışta haklı bir soru gibi gelebilir.

Devamını Oku
27.08.2026
Bir Kocatepe sabahında... - Cumhur Utku

26 Ağustos 1922 sabahı Kocatepe’de başlayan yürüyüş, 9 Eylül sabahı İzmir’de bağımsızlığın bayrağına dönüştü.

Devamını Oku
26.08.2026
Savaş sonrası şehit ve gazilerin hakları - Çağatay Güler

Milli Mücadele’nin askeri olarak kazanılmasından sonra, özellikle 1922– 1930’lu yıllarda, yeni Türkiye devleti, ülkenin savaş sonrası ekonomik durumuna karşın şehitlerin aileleri, harp malulleri ve gaziler için çeşitli sosyal, ekonomik ve onurlandırıcı düzenlemeler yaptı.

Devamını Oku
26.08.2026
Çerçeveli solun ihaneti - Kaan Eroğuz

Neoliberal karşıdevrim süreciyle birlikte dünya solunun içine sürüklendiği sınıf-dışı, kimlik temelli siyaset arayışları, 1980’li yılların başından itibaren sistematik bir saldırıyla solun merkez siyaseti haline getirildi.

Devamını Oku
26.08.2026
Sonsuza dek payidar - Gani Aşık

Kadim Anadolu toprakları hem yeryüzü cenneti, hem de katmerli ihanet ve hainler cehennemi olmasının yanında, Osmanlı’da adam yerine konulmamış, çok partili yaşamda inançları siyasetin bit pazarına düşürülmüş halkın kara yazgısının bileşenidir.

Devamını Oku
25.08.2026
Halk, seçmen, üye - Fevzi Gümüş

YENİ Parti’nin kuruluş sürecinde program ve tüzük tartışmalarının dar ve sınırlı bir çevrede yürütülebilmesi eleştirilere neden oldu.

Devamını Oku
25.08.2026
Türkiye hangi şafağa bakacak?

Saat 05.30’du. 19 Mart sabahı, zifiri karanlıkta, sahur sofrasından kalkarak evimden alınıp Vatan Emniyet’e götürüldüm. Aradan aylar geçti.

Devamını Oku
24.08.2026
Siyaset ve yönetim etiği - Osman İnci

Ülkemizde eğitim-öğretim kurumlarında, kişi hak ve özgürlüklerinde, siyasi partilerde, sivil toplum örgütlerinde ciddi değişim ve dönüşümler yaşanmakta.

Devamını Oku
24.08.2026
Nolan, Homeros ve Mavi Anadoluculuk - Mahmut Aslan

Christopher Nolan’ın The Odyssey filmi dünyanın dört bir yanında büyük ilgi görüyor. Homeros yeniden keşfediliyor.

Devamını Oku
22.08.2026
İkinci Anafartalar Zaferi’nin 111. yılı - Atilla Can Akarcalı

Çanakkale Kara Muharebeleri’nin şüphesiz en kritik zamanları, ağustos ayında Anafartalar cephesinde yaşanan karşılıklı çatışmalar ve ağır sonuçlar doğuran taarruzlardır.

Devamını Oku
21.08.2026
‘Mikroplastik sarmalı’ ve insan sağlığı - Ülkü Sarıtaş

12 Ağustos 2026 tarihli Cumhuriyet gazetesinde yer alan haberin başlığı idi: “Mikroplastik Sarmalı”.

Devamını Oku
21.08.2026
'Kıbrıs'a dikkat ediniz' - Ahmet Göksan

Kıbrıs meselesi ilk gündeme geldiği günlerden itibaren bir “sorun” olarak tanımlandı.

Devamını Oku
20.08.2026
Türkiye nereye götürülüyor? - Doğan Soyaslan

Sevr Antlaşması’nın imzalanmasının 106. yıldönümüne rastlayan günlerde, PKK/KCK mensuplarına ilişkin yeni bir hukuki düzenleme kabul edildi.

Devamını Oku
20.08.2026
Denizdeki denge: Milli parklar ve Mavi Vatan - Göktürk Tüysüzoğlu

Ege ve Doğu Akdeniz’de son dönemde yaşanan gelişmeler, denizlerin artık yalnızca çevre politikası üzerinden değil, egemenlik ve uluslararası hukuk zemininde de yeniden tartışıldığını gösteriyor.

Devamını Oku
19.08.2026
Sandıktaki mühür kimin iradesidir? - Serpil Güleçyüz

Siyasetimizin en bitmeyen, her dönemde vicdanları yaralayan tartışmalarından biridir parti değiştiren milletvekilleri ve belediye başkanları...

Devamını Oku
19.08.2026
İrade mi, sürüklenme mi? - İbrahim Berksoy

Yaklaşık iki yıl önce “terörsüz Türkiye” denerek başlatılan ve koşullar olgunlaştığında “devlet projesi” olarak ilan edilen “çözüm süreci”nin “çerçeve yasa” teklifi 10 Ağustos 2026 tarihinde TBMM’de yapılan yoğun görüşmeler sonucunda -koşullu olarak- yasalaştı.

Devamını Oku
19.08.2026
Nereye gidiyoruz? - Abdullah Dörtlemez

Bu sorunun yanıtını yalnızca bugünün siyasal söylemlerinde aramak yeterli değil.

Devamını Oku
18.08.2026