Bilim ve teknoloji mi? Siyasi icazet mi?
Özlem Yüzak
Son Köşe Yazıları

Bilim ve teknoloji mi? Siyasi icazet mi?

14.10.2022 05:00
Güncellenme:
Takip Et:

“Geliştirdiğimiz cihaz sutyenlere takılıyor ve tümör en küçük gelişiminde fark ediliyor. Buna göre önlemler alınıyor ve tedavi başlıyor. Meme kanserinin başlangıcını teşhis ederek milyonlarca kadının hayatını kurtaracak teknoloji neredeyse üretim aşamasına geldi. Arkadaşlarımızla birlikte kurduğumuz şirkette bu teknolojinin çok ucuza üretimi için ilk adımları attık. Teknolojinin en önemli iki noktası, çok ucuza yani birkaç dolara mal olması, ikincisi ise mamografi için gerekli olan tüm pahalı sistemleri gereksiz hale getirmesi...” Dr. Canan Dağdeviren, fizik mühendisi, malzeme bilimcisi ABD Boston Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde geliştirdi bu ürünü... 

Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil, ABD Harvard Üniversitesi’nde kronik metabolik hastalıkların temel mekanizmalarını anlamaya yönelik ufuk açıcı çalışmaları var. Prof. Dr. Mehmet Toner biyomedikal mühendisi. Kanserli hücreleri üç saniyede teşhis eden bir sisteme imzasını attı. Geliştirdiği teknik sayesinde yalnızca birkaç saniye içinde 300 milyon hücre taranıyor.

Ve diğerleri örneğin ALS hastalığının tedavisinde önemli bir buluşa imza atan Northwestern Üniversitesi’nden Doç. Dr. Hande Özdinler, hesaplamalı Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi’nin (NAS) 157 yıllık tarihinde üyeliğe seçilen ilk Türk bilim kadını, hesaplamalı biyolojinin öncü isimlerinden Prof. Dr. İvet Bahar... Tabii Nobel Ödüllü bilim insanımız Prof. Dr. Aziz Sancar.. Ve diğerleri onlarca değil yüzlerce bilim insanı... Dünya çapında başarılara imza atan bu insanların hepsi Türkiye’nin okullarından çıktı, bu ülke topraklarında yetişti. İyi ki de gittiler...

Şimdi bir durup düşünelim. Türkiye bu değerli beyinlerin özgürce araştırmalarını yapacakları ortam ve tüm olanakları buldukları bir ülke olsaydı eğer? Yeni teknolojilerin geliştirildiği ve geliştirilen bu teknolojilerin diğer ülkeler tarafından satın alındığı? İlaçtan, tıbbi malzemeye, gözlükten, akıllı giysilere...

İşte CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun “siyasi icazet arayışlarından” arınmış sadece bilime, teknolojiye, eğitime odaklı ABD gezisi o yüzden önemli. Verdiği mesajlar özlediğimiz, hayal ettiğimiz mesajlar. Türkiye’nin ikinci yüzyılının yolunu çizen, bu ülkenin geleceğinin bilim ve teknoloji üretiminde olduğunu iyi bilen ve taşlarını doğru döşemeye çalışan... Bugün artık durdurulamayan bir beyin göçü ile karşı karşıyayız. Bunun siyasetin ana gündem maddesi olması gerekmiyor mu? 

Peki CHP liderinin ABD çıkarması bilim insanları ile yaptığı görüşmeler Türkiye’de ne kadar ses getiriyor? 

Rantı merkezine oturtarak yapılan siyasetten nemalanan bir kitle. Ve ona biat eden koyun kümesi varken “ses getirmesi mümkün mü”?

Bakıyoruz yandaş medyaya: “Kılıçdaroğlu’nun icazet turu fiyaskoya dönüştü. Siyasilerle görüşmek bir yana randevu bile alamayan CHP meseleyi teknoloji ziyareti olarak perdelemek isterken sosyal medyada dalga konusu oldu. Kılıçdaroğlu meme kanserini tespit eden sutyeni incelemeye mi gitti?” 

Bu ve benzeri söylemler...

Ah şunu bir bilseler: Bilim ve teknolojiyi üretirsen “siyasi icazete” de ihtiyacın olmaz

***

Adı Güzel. Türkmenistan’dan gelmiş beş yıl önce çalışmaya. Yaşlı bakıyor, ev işleri yapıyor. İki çocuğunu orada bırakmış. Eğitimli. 28 yıl bir anaokulunda öğretmen olarak çalışmış. 

Anlatıyor: “Aldığım maaşla iki çocuğumu yetiştirmem mümkün değildi. Türkmenistan doğagaz zengini, dünyanın en zengin beşinci ülkesi; ama bu zenginlik sadece 3-4 aileye gidiyor. Geriye kalan herkes yoksulluğun pençesinde. Yasaklar ve baskı rejimi ile yönetiliyor..”

***

İşte Türkiye tam bu yol ayırımında. Önümüzdeki seçimler belirleyici: Ya Türkmenistan olacağız ya da demokratik, özgür, bilimi odağına almış bir ülke.

Yazarın Son Yazıları

Yıkımların gölgesinde yeni dünya düzeni

ABD’nin en güçlü rakibi. Enerji sevkıyatının durmasının önemli etkileri olacak. Çünkü küresel enerji ticaretinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı doğrudan risk altında.

Devamını Oku
06.03.2026
‘Dindar Nesil Yetiştirme Projesi’

Eğitim, bir toplumun geleceğini yalnızca bilgiyle değil, değer tercihleriyle de biçimlendirir. Bu nedenle mesele bir ideolojik tartışmadan ibaret değildir; anayasal düzenin, laikliğin ve kamusal alanın sınırlarının nasıl tanımlandığı meselesidir.

Devamını Oku
27.02.2026
Akıl, bilim ve üniversite neden hedefte?

Bu hafta, akademisyenlerin Boğaziçi Üniversitesi’nde tuttukları nöbet 1261. gününe girdi. Ve bu nöbete CHP Genel Başkanı Özgür Özel de katıldı. Geçen hafta ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Boğaziçi Üniversitesi’ne gelişi sırasında üniversite yaşamının fiilen felç edilmesi öğrencilerin, akademisyenlerin, mezunların kampüs dışına itil- mesi tarihe, üniversite fikri açısından kara bir sayfa olarak geçmişti.

Devamını Oku
20.02.2026
Yıkım çağına girerken... Münih Konferansı...

Akın Gürlek’in adalet bakanı olarak göreve başlaması, Bilal Erdoğan’ın AKP genel başkanlığına hazırlanacağına dair güçlü iddialar... Muhalefetin bastırıldığı, iktidarın içeride elini daha güçlendirmek için her yolu denediği bu süreçte gözden kaçırdığımız daha büyük bir mesele var: Dünya düzeni çökerken biz nereye bakıyoruz?

Devamını Oku
13.02.2026
Orada kimse var mı?

17 Ağustos depremi yaşanalı henüz birkaç gün olmuştu.

Devamını Oku
06.02.2026
Yeni Dünya Düzeni: Avrupa-Hindistan Hattı... Türkiye nereye?

Gelelim Türkiye’ye... Türkiye açısından AB-Hindistan anlaşması bir “uzak coğrafya haberi” değil. Çünkü Türkiye’nin dış ticaret omurgası AB pazarı ve Türkiye’nin rekabet gücü de büyük ölçüde AB tedarik zincirleri üzerinden şekilleniyor. Hindistan’ın AB’ye daha avantajlı erişimi, Türkiye’nin bazı sektörlerdeki konumunu doğrudan zorlayabilir.

Devamını Oku
30.01.2026
Davos’ta yeni dünya düzeni: Kim masada, kim mönüde?

Batı Avrupa ülkeleri temkinliydi. Batı için mesele Gazze değildi, sistemdi. Fransa ve Almanya’nın sorduğu soru basitti: “Bu yapı Birleşmiş Milletler’in yerini mi alacak?”

Devamını Oku
23.01.2026
‘Yardımsever Trump’ ve yeni emperyalizm

Donald Trump iki halka birden “yardım” vaat ediyor.

Devamını Oku
16.01.2026
Dünya neden artık kurallarla yönetilmeyecek?

“Dünya kurallardan uzaklaşıp güce dayalı bir düzene geçiyor”...

Devamını Oku
09.01.2026
Kama muta…

Yılın son günü.

Devamını Oku
02.01.2026
Postneoliberal uzlaşı... Ve asgari ücret kıskacında Türkiye

Ve bu arayış yalnızca ABD’ye özgü değil... Küresel bir yön değişimi bugün aynı konular Avrupa Birliği’nden Hindistan’a, Japonya’dan IMF ve OECD gibi uluslararası kurumlara kadar geniş bir alanda tartışılıyor. Tam da bu noktada, BirGün gazetesinde Güldem Atabay’ın aralık ayı başından bu yana bir seri halinde ele aldığı ve benim de özellikle önemli bulduğum bir kavrama değinmek istiyorum: London Consensus.

Devamını Oku
26.12.2025
Demokrasinin 12 kırmızı alarmı... ABD... Türkiye...

ABD’nin saygın gazetelerinden New York Times’ın editör kurulu önceki gün ülkelerinin otokratik bir rejime savrulduğunu söyleyerek “demokratik erozyonun 12 kırmızı alarmını” yayımladı.

Devamını Oku
12.12.2025
Bir bilim insanının uzun yolculuğu: Ufuk Akçiğit

Koç Üniversitesi’nin onuncu kez verdiği Rahmi M. Koç Bilim Madalyası bu yıl Prof. Dr. Ufuk Akçiğit’e verildi.

Devamını Oku
28.11.2025
COP30... 46 yıl sonra hâlâ bir arpa boyu yol

Brezilya’nın tropik sıcaklığı altında toplanan COP30, dünya siyasetinin iklim krizine nasıl baktığını -daha doğrusu bakmadığını- tek karede özetleyen bir zirve oldu.

Devamını Oku
21.11.2025
Distopik dönemler...

“Az sayıda insanın yaşadığı küçücük bir ada...

Devamını Oku
14.11.2025
Mamdani, İmamoğlu... Küresel solun yeni sınavı

New York’un yeni belediye başkanı Zohran Mamdani, yalnızca Amerika’daki Demokratlar için değil, tüm dünya için bir mesaj verdi: “Değişim hâlâ mümkün.”

Devamını Oku
07.11.2025
103. yıl...

Buruk, öfkeli ama öte yandan coşkulu..

Devamını Oku
31.10.2025
Savaş uçakları yetmez: Türkiye’nin teknoloji egemenliği sınavı

Türkiye ara çözümlere sıkışırken dünya “neoprime” savunma çağına giriyor.

Devamını Oku
24.10.2025
Dünyanın yeni satranç tahtası: Nadir elementler

Nadir elementler konusu Türkiye’de kamuoyunun gündemine CHP tarafından Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Trump görüşmesinden hemen önce “Pazarlık konusu yapılacak” diye getirildi.

Devamını Oku
17.10.2025
Gazze... Küresel vicdanların da savaş

“Eğer ateşkes kalıcı bir barışa evrilemezse, bu savaş yalnızca Gazze’yi değil, Batı ittifakının meşruiyetini ve küresel düzeni de sarsmaya devam edecek...”

Devamını Oku
10.10.2025
Çare: Alışmamayı öğrenmek…

Şu son bir yıl içinde yaşadıklarımızı diyelim beş yıl önce yaşasaydık herhalde “Olağanüstü günlerden geçiyoruz” derdik.

Devamını Oku
03.10.2025
Kullanışlı piyon mu olacağız? Stratejik ortak mı? Beylikova...

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump’ın New York’ta yaptığı görüşme, sadece ikili ilişkiler bağlamında değil, küresel dengeler açısından da kritik.

Devamını Oku
26.09.2025
Sıfır noktası...

Bir süredir gözüm Nepal’deki gelişmelerde...

Devamını Oku
19.09.2025
Kaç Türkiye? Kimin gündemi?

Moda Caddesi’nden Kadıköy Rıhtım’a doğru yürüyorum.

Devamını Oku
12.09.2025
Demokrasiler neden çöküyor (2)

Erdoğan AKP’si; karşısındaki tek önemli muhalefeti yani CHP’yi işlevsizleştirmek için elindeki tüm yetki ve yargı güçlerini kullanıyor.

Devamını Oku
05.09.2025
Demokrasiler nasıl çökertiliyor (1)

Önce şunu görmeliyiz...

Devamını Oku
29.08.2025
CHP’nin yükü, hepimizin yükü

"CHP’nin üzerindeki yük öyle ağır ki özgür; laik, demokratik bir ülke olma mücadelesini tek başına omuzladı."

Devamını Oku
22.08.2025
24 yıl...

Neredeyse çeyrek asır...

Devamını Oku
15.08.2025
Çürüme... Çözülme... Sahteliğin anatomisi

Sahte diplomalar, sahte ehliyetler, sahte sağlık raporları...

Devamını Oku
08.08.2025
Gazze... Açlık, sessizlik ve ahlaki felç

Seyrediyoruz. Kimi insanlığın geldiği noktadan utanarak, kimi umarsızca sanki bir film seyreder gibi...

Devamını Oku
01.08.2025
Yangın... Kuraklık... Rant: Türkiye’nin iklimle sınavı

Tam bitti derken yeniden başlıyor. Rüzgârın hızına göre şiddetleniyor; ortalığı yakıp kavuruyor.

Devamını Oku
25.07.2025
Şu zeytin ile derdiniz ne?

Şaşırdık mı? Hayır...

Devamını Oku
18.07.2025
TRT’den CHP duruşmaları mı?

CHP’li belediyelere yapılan operasyonların sonu gelmiyor. Belli ki yaz böyle geçecek.

Devamını Oku
11.07.2025
Toplumu germek, muhalefeti susturmak: AKP’nin elindeki yegâne kozu

Çünkü çözüm üretemiyor. Çünkü halkın sorunlarına yanıt veremiyor.

Devamını Oku
04.07.2025
Zeytin... Bir talanın jeopolitiği

“At izinin it izine karıştığı” günlerden geçiyoruz yine.

Devamını Oku
27.06.2025
İran’a saldırı hazırlığı mı? Neden?

Daha sular durulmadan Ortadoğu yeniden karıştırılmaya çalışılıyor...

Devamını Oku
13.06.2025
Bu bayram...

“Bizim bayram görecek halimiz yok arkadaşlar” dedi ve ekledi CHP lideri Özgür Özel...

Devamını Oku
06.06.2025
Nasıl bir eğitim?

Sadece anayasal hakkı olan barışçıl protesto hakkını kullandıkları için hapiste tutulan üniversite öğrencileri olan bir ülke...

Devamını Oku
30.05.2025
Sosyalist Enternasyonal İstanbul’da... Dünya solu ne yapmalı?

O kadar fazla sistematik saldırı altındayız ki... Kimi zaman büyük resmi görebilmek için yaşananları alt alta sıralamak önemli...

Devamını Oku
23.05.2025
‘Çözüm süreci’ ve sonrası

Barışı uzak bir hayal olmaktan çıkarmak hiç kolay değildir, en azından bizim coğrafyada.

Devamını Oku
16.05.2025