Soru: Sigorta başlangıç tarihim 13/11/2010, prim günüm 4198, engellilik derecem yüzde 84, 2024 yılında SGK sağlık kurulu malul olduğuma karar verdi. Engelli emeklilik 7538 sayılı kanunla kaldırıldı. Benim maluliyet kararım bu tarihten önce alınmıştı. Engellilik nedeniyle yaşlılık aylığı hakkımın korunmasını ve bu hakka göre emekli olmak istiyorum. Benim durumumda, 13/11/2025’te malullük için yaptığım başvuruyu geri çekip 6/8/2024 tarihli maluliyet kararımı dayanak göstererek engelli kapsamında yaşlılık aylığı başvurusunda bulunabilir miyim? Musa P.
Öncelikle şunu belirtmeliyim: Malullük ve yaşlılık sigortasında hak taleple başlamaktadır. Kanunda öngörülen diğer koşullar yerine gelmiş olmak kaydıyla aylık talebinde bulunmadan bu sigorta kollarından tarafınıza aylık bağlanmaz.
Diğer taraftan, 506 ve 5510 sayılı kanunlarda yer alan düzenlemelerle, engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlananlara, kanunlarda öngörülen koşullarda yaşlılık aylığı bağlanmaktaydı. 7538 sayılı kanunla engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlananlara yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkin 506 sayılı kanunun geçici 87. maddesi ile 5510 sayılı kanunun geçici 10. maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırıldığından, 15/1/2025 (dahil) tarihinden sonra bu kapsamda talepte bulunanlara aylık bağlanmamaktadır. Zaten bu uygulama sadece sigortalılık başlangıç tarihi 2008/Ekim öncesi olan SSK kapsamındaki sigortalılar için geçerli bir emeklilik durumuydu.
Sigortalılık başlangıç tarihinizin 13/11/2010 olması nedeniyle zaten sizin bu haktan yararlanmanıza imkân bulunmamaktadır.
İlk defa 2008/Ekim ayından sonra sigortalı olanların hastanelerden aldıkları engellilik derecelerini gösterir sağlık kurulu raporları, SGK tarafından 5510/28. maddenin beşinci fıkrası kapsamında değerlendirilmektedir. SGK sağlık kurulu çalışma gücü kaybı değerlendirmesini maluliyet ve çalışma gücü kaybı tespiti işlemleri yönetmeliğine göre yapmaktadır. Yönetmelikte çalışma gücünün en az;
- Yüzde 60’ının kaybedilmesi-Ağır düzeyde çalışma gücü kaybı,
- Yüzde 50-59 arasında kaybedilmesi-Orta düzeyde çalışma gücü kaybı,
- Yüzde 40-49 arasında kaybedilmesi
- Hafif düzeyde çalışma gücü kaybı,
Şeklinde derecelendirilmiştir.
SGK sağlık kurulunun mail’iniz ekinde gönderdiğiniz kararında, ağır düzeyde çalışma gücü kaybınızın olduğu yani “malul olduğunuza”, “bakıma muhtaç olmadığınıza” ve “kontrol muayenesinin gerekmediğine” karar verildiği anlaşılmıştır.
Malullük ile yaşlılık sigortası farklı sigorta kolları olup bu sigorta kollarından sağlanan yardımlara hak kazanma koşulları da farklıdır.
Malullük sigortasından aylık bağlanması için sigortalının;
- Malul sayılması,
- En az on yıldan beri sigortalı bulunup toplam olarak 1800 prim gününün bulunması gerekmektedir. Mevcut durumda bu koşulları yerine getirdiğiniz görülmektedir.
Sigortalılık başlangıç tarihinizin 13/11/2010 olması nedeniyle yaşlılık sigortasından aylık bağlanması için genel koşullar;
- 60 yaş 7200 gün veya
- 63 yaş 4800 gündür. (2010 giriş-kademeli geçişe göre)
Doğum tarihinizin 1992 olması nedeniyle yaşlılık sigortasında aranan yaş ve gün koşullarını yerine getirmediğiniz görülmektedir.
Ancak, talebiniz engellilik nedeniyle tarafınıza yaşlılık aylığı bağlanması olmakla birlikte, 2010 sigortalılık başlangıç tarihinize göre engellilik durumunuz 5510 sayılı kanunun 28. maddesinin beşinci fıkrası kapsamında değerlendirilmiş ve malul olduğunuza karar verilmiştir. Eğer SGK sağlık kurulu tarafından, engellilik durumunuza göre hafif (çalışma gücü kaybı yüzde 40-49 arası) veya orta düzeyde (yüzde 50-59 arası) çalışma gücü kaybı kararı verilseydi o zaman tarafınıza kanunda belirtilen sigortalılık süresi ve prim gün sayısı koşullarını da yerine getirmeniz kaydıyla yaşlılık sigortasından aylık bağlanacaktı. Ancak SGK sağlık kurulunun sizin hakkınızdaki kararının “ağır düzeyde çalışma gücü kaybı”-malul (çalışma gücü kaybı yüzde 60 ve üzeri) olması nedeniyle tarafınıza bu kapsamda yaşlılık aylığı bağlanmasına imkân bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, 5510/54. madde gereği sigortalıların hem yaşlılık hem de malullük aylığına hak kazanması halinde, yüksek olan aylık, eşit olması halinde ise yaşlılık aylığı bağlanmaktadır.
Kanunda belirtilen yaşlılık aylığına hak kazanma koşullarını yerine getirerek hem yaşlılık hem de malullük aylığına hak kazanmış olsaydınız hakkınızda 54. madde uygulanacaktı. Ancak mevcut durumda yaşlılık aylığına hak kazanamadığınızdan tarafınıza talebiniz hali
