Kanun teklifinin 20. maddesiyle 2026 yılı ocak ayı başı itibarıyla, mevcut durumda yüzde 20 (yüzde 9 sigortalı, yüzde 11 işveren payı) olarak uygulanan malullük, yaşlılık ve ölüm (MYÖ) sigortaları prim oranı işveren payının yüzde 1 artırılması sonucu yüzde 21’e yükseltilmiştir. Yine aynı maddede 2026 yılı ocak ayı başından itibaren dört puanlık sigorta prim teşvikinin, imalat sektörü hariç iki puana indirilmesi öngörülmüştür.
Kanun teklifi ile işverenin prim yükü;
- Teşviksiz yüzde 22.5’ten yüzde 23.5’e, toplamda ise 37.75’ten yüzde 38.75’e,
- Teşvikli yüzde 18.5’ten yüzde 21.5’e, toplamda ise yüzde 33.75’ten yüzde 36.75’e yükseltilmiştir.
İşveren prim oranının artırılıp teşvik oranının azaltılması nedeniyle çalışan başına maliyet doğrudan artacağından, bu durumun, işten çıkarmaları artırabileceği gibi kayıt dışı istihdamı artırıcı riski de bulunmaktadır.
MYÖ sigortaları prim oranının değiştirilmesiyle, prim ödeme yükümlüsü kendisi olan sigortalıların prim oranları artmıştır.
Kanun teklifinin 20. maddesiyle 2026 yılı ocak ayı başından itibaren malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranındaki işveren payının yüzde 11’den yüzde 12’ye yükseltilmesi sonucunda yüzde 21 olarak uygulanacak olan MYÖ sigortaları prim oranı, primlerini ödeme yükümlüsü kendisi olan bazı sigortalıların prim tutarlarını artırmıştır.
Kanun teklifinin 19. maddesiyle yine 2026 yılı ocak ayı başından geçerli olmak üzere;
- İsteğe bağlı sigortaya prim ödeyenlerin yüzde 32 olan prim oranı yüzde 33’e,
- Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanların yüzde 34.5 oranındaki prim oranı yüzde 35.5’e,
- Ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehiriçi toplu taşıma araçlarında çalışanlar ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan; film, tiyatro, sahne, gösteri, ses ve saz sanatçıları ile müzik, resim, heykel, dekoratif ve benzeri diğer uğraşları içine alan bütün güzel sanat kollarında çalışanlar ile düşünürler ve yazarlar, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılanların ve çalıştıkları kişi yanında ay içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 günden az olan ve primleri kendileri tarafından ödenenlerin yüzde 32.5 olan prim oranı yüzde 33.5’e,
- Ev hizmetlerinde 10 günden az çalışıp hizmetlerini 30 güne tamamlamak isteyenlerin yüzde 32.5’i oranında ödedikleri prim oranı yüzde 33.5’e yükseltilmiştir.
2025 yılı rakamlarıyla prim maliyet artışına bakıldığında;
İsteğe bağlı prim ödeyen sigortalının asgari kazanç üzerinden ödediği prim tutarı;
- Mevcut durumda, 866,85x30xyüzde 32=8.321,76 TL iken,
- Kanun teklifine göre 866,85x30xyüzde 33= 8.581,82 TL,
Tarım işlerinde süreksiz çalışan 4/a kapsamındaki sigortalının asgari kazanç üzerinden ödediği prim tutarı;
- Mevcut durumda, 866,85x30xyüzde 34.5=8.971,90 TL iken,
- Kanun teklifine göre 866,85x30xyüzde 35.5= 9.231,95 TL,
Yine şehiriçi toplu taşıma aracı işyerleri ile Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılanlardan işsizlik sigortası primi ödemeyenlerin asgari kazanç üzerinden ödediği prim tutarı,
- Mevcut durumda, 866,85 TLx30xyüzde 32.5=8.451,79 TL
- Kanun teklifine göre, 866,85 TLx30xyüzde 33.5=8.711,84 TL olup bu sigortalılar için aylık maliyet artışı 260,05 TL olmuştur.
Sosyal güvenlik primli sistem finansmanına devletin tam katılımının sağlanmayıp prim oranlarının artırılmasıyla işverenlerin ve primlerini kendileri ödeyen sigortalıların prim yükü artırılmış, mevcut durumda prim ödeme güçlüğü çeken ve primlerini ödeyemedikleri için emekli olamayan bu grupların daha da mağdur hale getirilmesine neden olunmuştur.
SORULARINIZ İÇİN
nergis.simsek@cumhuriyet.com.tr adresine e-posta yollayabilirsiniz.
