Sokak hayvanları konusunu yıllardır kangren haline getirenlerin cephesinden yeni bir karar duyuruldu. İstanbul Valiliği, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na ve 39 ilçe kaymakamlığına genelge göndererek “kamu güvenliği gerekçesiyle” tüm sokak hayvanlarının acil olarak toplatılmasını istedi.
Konuyu yakından bilmeyenler için özetleyeyim. 2004 tarihli 5199 sayılı yasanın 6. maddesi, sahipsiz hayvanların belediyelerce aşılatılıp kısırlaştırıldıktan sonra bulundukları yere bırakılmasını hükme bağlıyordu. Ancak AKP iktidarı, yaklaşık dört yıl boyunca tarikatların ve hayvan düşmanı çevrelerin de kışkırtmasıyla, bir toplum mühendisliği çalışması sürdürerek köpekleri halkın gözünde canavarlaştırdı. Sonunda 2 Ağustos 2024’te yürürlüğe giren ve hiçbir soruna çözüm getirmeyen 7527 sayılı düzenlemeyle 6. maddeyi değiştirdi.
Buna göre, büyükşehir ve il belediyeleri ile nüfusu 25 bini aşan belediyelerin 31.12.2028 tarihine kadar hayvan bakımevi kurup rehabilitasyon işlemlerini gerçekleştirmesi, sahipsiz hayvanları sahiplendirinceye kadar barındırması ve her yıl bütçelerinden bunun için ayırmaları gereken oranlar ile ilgili kararlar düzenlendi.
Fakat henüz 2025’in ortalarındayken, 21 Ağustos’ta İstanbul Valiliği, ilk paragrafta belirttiğim genelgeyi yayımladı! Bu açıkça yasaya aykırı bir talimattır. “2028’e kadar süre verildiğini” yazan bir yasa, yürürlüğe girdiği an uygulamaya konamaz!
KATLİAMLAR ARTACAK...
İstanbul’daki sokak hayvanlarının toplanması talimatını verenler, onların konacağı bakımevlerinde yeterli kapasite olmadığını bilmiyor mu? Hayvan bakımevi olmayan belediyeler topladığı hayvanları ne yapacak?! Ayrıca genelgede “sokak hayvanı” denerek kedilerin de kapsama alındığı endişesi yaratıldı.
“Yaşam alanı” denen ama padokları, rehabilitasyon alanları, gölgelikleri bile bulunmayan, hijyenden yoksun yerler, gerçekte yalnızca bir tecrit ve katliam alanıdır. Nitekim 2024’teki yasa değişikliği yürürlüğe girdikten sonra, yurdun dört bir yanındaki belediye hayvan bakımevlerinden vahşet videoları yayıldı. Şimdi valiliğin genelgesiyle birlikte hayvanların konacağı alanlar iyice yetersiz kalacağı için katliamlar iyice artacak!
Valiliğin genelgesinde “sahipsiz, saldırgan ve sağlıksız hayvanlara yönelik toplama faaliyetlerinin” yapılmasından söz ediliyor. Saldırganlığı uzmanlarca tespit edilenler ve sağlıksız olanlar sokakta kalsın diyen yok. Ancak bunların arasına mahallelinin yıllardır bakımını üstlendiği, insanla yaşamaya uyumlu “sahipsiz hayvanlar” da konarak toplumun algısı ile oynanıyor çünkü biliniyor ki “saldırgan ve sağlıksız” kelimeleri istedikleri olumsuz etkiyi yapacak.
Saldırgan ve sağlıksız hayvanların rehabilite edilmesi, zaten 5199 sayılı yasa değiştirilmeden önce de belediyelerin göreviydi ama hiçbirini yapmadılar.
ÇÖZÜMSÜZLÜĞÜN KAYNAĞI BEŞTEPE!
İstanbul Valiliği’nin 7527 sayılı yasanın tanıdığı süreyi görmezden gelen genelgesine tepkiler haklı olarak artarken valilik muhatap olarak alınıyor ama aslında talimatın kaynağı Beştepe’dir. Erdoğan’ın ilk olarak 23 Aralık 2021’de, henüz 5199 sayılı yasanın 6. maddesi yürürlükteyken, sokak hayvanlarının toplanması için belediyelere verdiği talimatın kanunlara uymamaya tahrik suçu teşkil ettiğini 26 Aralık 2021’de bu köşede yazmıştım.
Ardından geçen süreçte bu konuda çeşitli kurumlarca yayımlanan genelgelerle yasa her defasında çiğnendi ve yasa yönetmeliklerle değiştirilmeye çalışıldı. Şimdi yapılan da benzeridir. Anayasaya bile uyulmayan, tamamen keyfi bir yönetimin egemen olduğu bu sömürü düzeninde sokak hayvanları da çözümsüzlük üreten bilim karşıtı cehalete kurban ediliyor.
İnsanlarla yaşamaya alışmış, kısırlaştırılmış ve saldırganlığı olmayan köpekler toplandığında, bazı yaban hayvanlarının ve kemirgenlerin kentlere ineceğini, bunun kontrol edilemeyeceğini ve kuduz vakalarında artış yaşanacağını veterinerler ve uzmanlar yıllardır anlatıyor.
Kamu güvenliği sağlanmak yerine aslında bu şekilde daha fazla tehlikeye atılıyor!
