Erdoğan, Erdoğan anayasasına karşı!
Mustafa Balbay
Son Köşe Yazıları

Erdoğan, Erdoğan anayasasına karşı!

07.10.2021 06:00
Güncellenme:
Takip Et:

TBMM’nin yeni yasama yılı, Erdoğan’ın düşük profilli konuşması, sistem tartışması ve anayasa değişikliği karmaşası ile başladı.

Önce şunun altını çizelim: İktidar ve medyası sürekli Millet İttifakı’nın güçlendirilmiş parlamenter sistem önerisini hedef tahtasına koyuyor. Bunda amaç, toplumun bu tür istemlerden bıkmasını ve Millet İttifakı’nın erozyona uğramasını sağlamak. Ne var ki bu tartışmalar bir gerçeği ortaya koyuyor:

Sistem yürümüyor!

Bunu iktidar da görüyor. Örneğin Millet İttifakı, üçlü, dörtlü, altılı bir araya gelip parlamenter sistemi gündeme getirdiğinde şu karşılığı veremiyor:

Ne parlamenter sistemi! Bakın işte cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi tıkır tıkır işliyor... Ekonomi rayında... Söz verdiğimiz gibi dünyanın ilk 10 ekonomisi içindeyiz...”

Bunun yerine şunu söylüyorlar:

Milletimiz sistem kararını vermiştir...”

Hani utanmasalar, “Bu sistemi millet getirdi, biz de uyguluyoruz” deyip topu üstlerinden atacaklar...

***

Altını çizmek istediğimiz ikinci gerçek şu:

Anayasa değişikliği gündeme gelince iktidar çevreleri, “12 Eylül 1980 Anayasası’ndan kurtulmalıyız” diyor. Bu, gerçek değil. Yürürlükteki anayasa, Erdoğan anayasasıdır!

AKP iktidarından önce de anayasada değişiklikler yapıldı. Bunlar makyaj denebilecek, özünde yasakları bir nebze azaltan değişikliklerdi. 12 Eylül anayasanın başı Evren’in görev süresinin dolmasından hemen sonra usul usul değişiklikler başladı. Hakkını teslim edelim, en köklüsü Hüsamettin Cindoruk’un Meclis Başkanlığı döneminde oldu. Çalışmalar, küçük-büyük bütün partilerin eşit katılımı ile olmuştu.

Özetle, AKP’den önceki anayasa değişiklikleri gıdım gıdım yasakların gevşemesi şeklinde oldu. AKP döneminde ise 12 Eylül 1980 ruhunun perçinlenmesi ile sonuçlanan değişiklikler yapıldı.

Türkiye’nin ikinci 12 Eylül’ü, 2010 referandumunda yargı darmadağın edildi. Bu, darbe anayasasından başka bir şey değildi. Zaten öyle sonuçlandı.

Nasıl kanı kanla yıkamak mümkün değilse, darbeyi de darbe ile ortadan kaldırmak mümkün değildir. 2017 referandumu da fiilen yeni bir darbe anayasasını getirdi. Üstelik bunu halkı aldatarak, yargıyı yok sayarak yaptılar. 

Erdoğan’ın şahsım devletine geçişiyle birlikte her alanda geriledik. En somut örneğini ise ekonomide görüyoruz. Vergi uzmanı Ozan Bingöl’ün resmi verileri titizlikle inceleyerek yaptığı araştırmalara göre, İkinci Dünya Savaşı süreci dahil, Cumhuriyet döneminde hiç bu kadar art arda küçülmemiştik!

Ekonomik küçülmeyle devletin küçük düşürülmesini tartıya koysak?

Koymayalım...

Ortada “şahsım” ve “şahsımdaşları” dışında tartıya konacak bir şey kalmadı!

***

Altını çizdiğimiz iki saptamayı ayrıntılarıyla sütuna yatırmamızın nedeni şu:

Yeni bir “turp” geliyor!

Erdoğan, Meclis konuşmasında bütün partileri içine alacak bir anayasa önerdi.

Muhalefet buna gerekli yanıtı verdi.

Ancak iş bu noktada kalmayacak gibi görünüyor.

Tanıdığımız Erdoğan, eğer millet katında başbakanlık sistemine dönüş eğiliminin güçlü olduğunu görürse, o değişimin de başına geçmek isteyebilir!

Olmaz olmaz demeyin, Türkiye’de olmaz olmaz diye bir şey yok!

Bu nedenle tartışmanın zeminini iyi saptamak gerekir.

O da şudur:

AKP dönemi değişiklikleriyle 12 Eylül Anayasası’nın ruhu perçinlenmiş ve bu zeminde başkalaşım olmuştur. Erdoğan, yeni bir anayasa yapalım derken Erdoğan anayasasını hedef almaktadır!

Kenan Evren, ete kemiğe bürünüp yeni bir anayasa yapalım dediğinde ortaya ne koyabilecekse Erdoğan da onu koyabilir!

Yazarın Son Yazıları

Silivri’den arınma beklemek!

Çarşamba günü Silivri’deydik.

Devamını Oku
27.06.2026
NATO sıkıyönetimi!

Ankara’da 7-8 Temmuz’da düzenlenecek NATO zirvesi fiilen 28 Haziran’da başlayıp 10 Temmuz’da bitecek!

Devamını Oku
25.06.2026
İmamoğlu'nun tutukluluğu için ne dedi?

Dün öğleden sonra cep telefonumuzdaki arayanlar hanesinde şu bildirimi görünce şaşırmadık dersek yalan olur: Kemal Kılıçdaroğlu-2!

Devamını Oku
24.06.2026
Kaza kırım raporu!

Butlan başlangıcının birinci ayı doldu.

Devamını Oku
23.06.2026
BOP’un ilk yenilgisi!

ABD’nin İran’a bir yıl içinde iki kez saldırıp ardından anlaşma yapma noktasına gelmesi, 21. yüzyıla damgasını vuran Büyük Ortadoğu Projesi’nin (BOP) ilk büyük yenilgisi olarak değerlendirilebilir.

Devamını Oku
20.06.2026
Rota yeniden oluşturuldu!

Türkçesini “yönbul” ya da “yön bulucu” diye söyleyebileceğimiz, dilimize “navigasyon” olarak yerleşen uygulama önemli bir olanak.

Devamını Oku
18.06.2026
Kemal Bey ne yaptığının farkında!

Seçilmiş genel başkan Özgür Özel’in liderliğinde CHP, 2024 yerel seçimlerinin ardından yaşanan dalgalanmaya, devamında 19 Mart darbesine karşın birinci parti olmayı koruyup iktidara yürürken...

Devamını Oku
17.06.2026
İsrail’e rağmen ABD-İran barışı!

28 Şubat’ta ABD’nin İran’a ikinci kez saldırısıyla başlayan savaşın, 107 gün sonra gelen antlaşma haberiyle sonuçlanma olasılığı belirdi.

Devamını Oku
16.06.2026
Yeni siyasi iklim!

24 Mayıs’taki “kara pazarın” hemen ertesinde ulaştığımız tüm bilgilerin doğru çıktığını görüyoruz.

Devamını Oku
13.06.2026
ABD’nin bitmeyen hayali!

Bugün CHP’nin içinden dışına çıkalım! Hatta Türkiye’nin de dışına çıkıp sonra içeri girelim.

Devamını Oku
11.06.2026
Kopuşa doğru mu? Aman!

Dün CHP için çok kritik bir gündü. Yarın CHP için hayli kritik bir gün olacak!

Devamını Oku
10.06.2026
Bu öfke iz bırakır!

Siyasette iki kere iki her zaman dört etmez. Gün olur üç eder, gün olur sekiz!

Devamını Oku
09.06.2026
Devlet h-aklı!

AKP, iktidarının ilk yıllarında içeride ve dışarıda meşruiyetini sağlamlaştırmak, devlet kurumları içindeki etkinliğini artırmak için değişiklik yasalarını şu cümleyle getiriyordu: AB böyle istiyor!

Devamını Oku
06.06.2026
Silivri’de hasta olmak!

Dün Silivri’de İBB davasının 44. duruşmasını izledik.

Devamını Oku
04.06.2026
Demokraside birlik!

CHP’nin TBMM grup toplantı salonu tarihinin en yoğun günlerinden birine tanıklık etti!

Devamını Oku
03.06.2026
Kurultay... Kurultay!

Kemal Kılıçdaroğlu’nun CHP’nin başına atanmasının ağırlıklı olarak CHP boyutu öne çıkıyor.

Devamını Oku
02.06.2026
Hangi hu-kukla?

Demokrasiye yönelik en büyük saldırılardan biri olan 21 Mayıs operasyonunun sonuçları henüz ortaya çıkmadı.

Devamını Oku
30.05.2026
Kılıçdaroğlu’nun 3. hamlesi!

CHP gündeminin bir ayağı seçilmiş genel başkan Özgür Özel’in milletle buluşmaları, bir ayağı atanmış genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun dönüş hamleleri.

Devamını Oku
28.05.2026
Öfke büyüyor!

CHP’nin seçilmiş genel başkanı Özgür Özel’in 24 Mayıs’ta Eskişehir Yolu-TBMM önünde yaptığı başlangıcın ardından ilk durağı İzmir’di.

Devamını Oku
27.05.2026
Soma’dan TOMA’ya!

23 Mayıs Cumartesi günü bu köşenin başlığı şöyleydi...

Devamını Oku
26.05.2026
Özgür Özel'in dördüncü sınavı!

Fırtına gibi bir üç yıl geçti. 14-28 Mayıs 2023 Cumhurbaşkanlığı seçiminin ardından CHP’de değişim tartışması başladı

Devamını Oku
23.05.2026
CHP'den öte... Türkiye sorunu

Dün akşam saatlerinde bölge adliye mahkemesinin (BAM) 36. hukuk dairesi Türkiye demokrasisi için çok vahim bir karara imza attı.

Devamını Oku
22.05.2026
ABD-Çin-Rusya: B-uzlaşma!

Çin Devlet Başkanı Şi, ABD Başkanı Trump’tan sonra Rusya Devlet Başkanı Putin’i ağırladı.

Devamını Oku
21.05.2026
Yolun sonu görünüyor!

Darbeleri, olağanüstü dönemleri, iç savaşın eşiğinden dönmeleri atlatan Türkiye, öncekilerden daha farklı ama özü değişmeyen bir süreçle karşı karşıya!

Devamını Oku
20.05.2026
Göçün 65. yılı!

Cumartesi günü Almanya’nın Köln kentinde Sosyal Demokrat Halk Dernekleri Federasyonu’nun (HDF) düzenlediği “Göçün 65. yılı” konulu sempozyumda konuşmacıydık.

Devamını Oku
19.05.2026
Çin: Siper güç!

Trump’ın Çin seferi yakın gelecekte yaşanacak güç dengesi değişikliğinin habercisi oldu.

Devamını Oku
16.05.2026
Nereden buldunsa buldun!

Siyasetin tariflerinden biri şudur: Ekonominin paylaşımı!

Devamını Oku
14.05.2026
Bir Goebbels davası!

Silivri davalarının sonuç değil, süreç odaklı olduğunu ortaya koyan olguların başında casusluk davası geliyor.

Devamını Oku
13.05.2026
Rozetle kelepçe arasında!

İçinden geçtiğimiz döneme damgasını vuracak pek çok tanım var.

Devamını Oku
12.05.2026
Ahmet Hakan’a kitap önerileri!

Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmaya sevk edildiği 22 Mart gecesinde, medyaya da yansıyan 120 sayfalık sorgu tutanağını bitirdiğimde şöyle mırıldandım...

Devamını Oku
09.05.2026
CUMOK kitabı!

Cumhuriyet gazetesi 102 yaşına girdi.

Devamını Oku
07.05.2026
Deniz’lerin davasından bugüne...

Bugün Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan’ın idamının 54. yılı.

Devamını Oku
06.05.2026
Vahap Seçer ittifakı!

Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer’in Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Başkanlığı’na seçilmesi hem CHP hem Seçer için sıradan bir başarı değil.

Devamını Oku
05.05.2026
Tandoğan’a madenciler damga vurdu

Başkentte toplumsal buluşmanın ana adresi Tandoğan Meydanı dün özlemini çektiğimiz bir bayram buluşmasına tanık oldu.

Devamını Oku
02.05.2026
Trump’ın (kendine) operasyonu!

ABD’nin 28 Şubat’ta İran’a saldırısıyla başlayan savaş ikinci ayını doldurdu.

Devamını Oku
30.04.2026
Madenci zaferi

Türkiye 12 Nisan’dan bu yana Eskişehir’den Ankara’ya uzanan madenci eylemini konuşuyor.

Devamını Oku
29.04.2026
Ana hedef: CHP’yi ‘çatlatmak’!

Siyaset yaza girerken kıştan çok farklı bir sıcaklık içine giriyor.

Devamını Oku
28.04.2026
‘Başkanımızı çaldılar!’

Geçen hafta sonu Bursa Kitap Fuarı’ndaydık.Geçen hafta sonu Bursa Kitap Fuarı’ndaydık.

Devamını Oku
25.04.2026
Bayramların ruhu!

Cumhuriyeti kuranlar, onu koruyacak, güçlendirecek, ruh katacak, o ruhu sonraki kuşaklara aktaracak sembol günler oluşturdular.

Devamını Oku
23.04.2026
Ekonomide şimşekler çakıyor!

Önce gazetenin manşetini paylaşalım...

Devamını Oku
22.04.2026