Soru: EYT’den emekli oldum. Çalışma hayatımda birkaç yerden sigorta primleri yatırıldı. (Kısmi süreli olarak birkaç firmaya hizmet verdiğim için.) Yatırılan bu primlerin emekli maaşıma yansıtılıp yansıtılmadığını merak ediyorum. Erdal S.
Hizmet akdiyle çalışanlar (SSK’li) hakkında 2008/Ekim öncesinde 506 sayılı kanun, 2008/Ekim sonrasında ise 5510 sayılı kanun hükümleri uygulanıyor. Gerek 506 gerekse 5510 sayılı kanunda, bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar SSK (4/a) kapsamında sigortalı sayılmış olup hükümden de anlaşılacağı üzere kişiler aynı anda birden fazla işyerinde hizmet akdiyle çalışabilmekteler. Yine 5510 sayılı kanunun 3. maddesine göre bu kanuna göre çalışmalarda bir ay 30 gün, yıl 360 gün olarak kabul edilmekte. Birden fazla işyerinde hizmet akdiyle çalışanların emeklilik işlemlerinde ve prim ödeme gün sayılarının tespitinde ay 30 günü, yıl 360 günü geçemiyor. Örneğin 2023/Ekim ayında iki işyerinden hizmet bildirimi yapılan bir sigortalının, her bir işyerinden 30 gün olarak bildirilen hizmetleri, toplamda 60 gün bildirildiği halde, ay 30 günden fazla olamayacağından aylık bağlama işlemlerinde 30 gün olarak dikkate alınıyor. Ancak sigortalıların birden fazla işyerinde geçen çalışmalarına ilişkin prime esas kazançları, her aya veya yıla ilişkin prime esas kazanç üst sınırını geçmemek şartıyla dikkate alınıyor. Birden fazla işyerinde çalışan sigortalıların, tüm işyerlerinde geçen prime esas kazançları (azami kazançları geçmemek kaydıyla) aylık bağlama işlemlerinde dikkate alındığından bu durum sigortalı için emekli aylığını artırıcı bir avantaj yaratıyor. Emeklilik işlemlerinizde hizmetlerinizin bu şekilde dikkate alındığını düşünüyorum.
OĞLUM NE ZAMANA KADAR SAĞLIK YARDIMLARINDAN YARARLANIR?
Soru: Oğlum 8/3/2005 doğumlu ve liseyi bu yıl haziran ayında bitirdi. Ancak üniversiteyi kazanamadı. Sağlıktan babası üzerinden yararlanıyor. Oğlum babasından daha ne kadar yararlanabilir? Oğluma sağlık primi borcu çıkarılır mı?
29/1/2016 tarihli ve 6663 sayılı kanun ile 5510 sayılı kanunun 60. maddesine eklenen fıkra gereği, 10/2/2016 tarihinden itibaren ana veya babası üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi sayılmayanlardan; lise ve dengi öğrenimden mezun olanlar 20 yaşını, yükseköğrenimden mezun olanlar ise 25 yaşını geçmemek ve bakmakla yükümlü olunan kişi ya da 60/1/g bendinde sayılanlar hariç genel sağlık sigortalısı olmamak şartıyla mezun oldukları tarihi izleyen günden itibaren iki yıl süreyle, gelir testi yapılmaksızın genel sağlık sigortalısı sayılmakta. Buna göre, oğlunuz 20 yaşını geçmemek kaydıyla liseden mezun olduğu tarihi izleyen günden itibaren iki yıl süreyle sağlık yardımlarından yararlanmaya devam eder.
DEVLET MEMURUYUM. ÇALIŞMAK İSTEMİYORUM. YAŞ KOŞULU DIŞINDA NE KADAR PRİM ÖDEMEM GEREKİYOR?
Soru: 10.12.1985 doğumluyum. İlk defa 7.8.2003’te sigortalı oldum ve aralıklı olarak çalıştım. 7.9.2010’da devlet memuru yani 4/C’ye tabi oldum ve çalışmaya devam ediyorum. Prim ödeme gün sayım e-Devlet’te 4bin 129 gün olarak görünüyor. İki çocuğum var ve onlara bakmak için işten ayrılmak istiyorum. 58 yaşında veya daha geç yaşta emekli maaşı hak edeceğimi biliyorum. Sorum şu: Yaş dışında diğer emeklilik şartlarını ne zaman yerine getiriyorum? Tülin A.
İlk defa sigortalı olduğunuz tarih SSK kapsamında 7/8/2003 olup, 7/9/2010 tarihi itibarıyla devlet memuru olduğunuzdan yaşlılık aylığına hak kazanma koşullarınız 5510 sayılı kanunun geçici 9. maddesinin üçüncü fıkrasına göre belirleniyor. Bahse konu fıkrada 8/9/1999 tarihinden 30/4/2008 tarihine kadar ilk defa sigortalı sayılan kadın sigortalıların 58 yaş 9 bin gün veya 61 yaş 5 bin 400 günle emekli olabilecekleri öngörülmüş. 4 bin 129 gününüz bulunduğundan ve çalışmak istemediğinizden sizin için en erken emeklilik 61 yaş ve 5 bin 400 gün koşullarının gerçekleşmesi durumunda mümkün görünüyor. Eksik prim gün sayınızı doğumlarınızdan sonra çalışmamış olmak şartıyla doğum borçlanması yoluyla tamamlayabilirsiniz.
ÇALIŞIRSAM YETİM AYLIĞIM KESİLİR Mİ?
Soru: 2013 Mart ayında vefat eden babamdan 2022 yılından itibaren Bağ-Kur yetim maaşı alıyorum. Sigortalı işe girersem aylığım kesilir mi?
Babanızın ölüm tarihi 2008/Ekim sonrası olduğundan hak sahiplerinin koşulları 5510 sayılı kanunun 34. maddesine göre belirlenmekte. Buna göre, ölen babadan dolayı hak sahibi kız çocuklarına bekâr, boşanmış ve dul olması, çalışmaması ve kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık almaması halinde ölüm aylığı bağlanmakta. Bu koşullar göz önüne alındığında çalışmaya başlamanız halinde tarafınıza bağlanan ölüm aylığı kesilir.
