Davranış güdüleri
Öztin Akgüç
Son Köşe Yazıları

Davranış güdüleri

24.11.2021 05:00
Güncellenme:
Takip Et:

Ülkemizde siyasal olayları, davranışları açıklamaları, kişisel güdüler ve ABD’nin BOP’unu (GOP) dikkate alarak çözümlemek gerekir.

Bireyin davranışına ilişkin en yaygın görüş; bireyin, akılcı davranarak kişisel çıkarını ençoklama güdüsüdür (Homo economicus). Bu bağlamda düşünürlerin, yol göstericilerin, birey davranışına ilişkin görüşleri de aydınlatıcıdır.

İhtiras, feyiz ve kemalin en büyük düşmanıdır. (Hazreti Ali)

İnsan, bir şeye karşı ihtiras bağlayınca; ihtiras, gözünü kör, kulağını da sağır eder; Böylece şeytana aradığı fırsat verilmiş olur. (İmam Gazali)  

İhtiraslara boyun eğmekten daha büyük bir yanılgı olamaz; yeterli derece bilmemekten de daha büyük felaket olmaz. (Lao Tzu) 

 En bayağı, kaba ve göz karartan ihtiras, iktidar hırsıdır. (William Pitt)

İdare edilemeyen tutkuların başka bir adı çılgınlıktır. (Thomas Hobbes)

 İnsan dilinin altında saklıdır. (Hazreti Ali)

Ne kadar çok bilgi / O kadar küçük ego; / Ne kadar az bilgi / O kadar büyük ego. (Albert Einstein)

 İnsan ne kadar az düşünürse o kadar çok konuşur. (Montesquieu)

 Tanrı iradesini hâkim kılmak için yeryüzünde iyi insanları kullanır; yeryüzündeki kötü insanlar ise kendi iradelerini kullanmak için Allah  adını kullanırlar. (Giordino Bruno)

Bir millet kendi içindeki aptal ve muhteris olanlarla baş edebilir; fakat içerisindeki satılmış veya hainlerle yaşayabilmesi imkânsızdır. Sınırları zorlayan düşman, silahlarını ve bayraklarını açıkta taşıdığından daha az tehlikelidir. Hain, hain gibi görünmez, kurbanları ile aynı dilde konuşur; onların çehresine bürünür ve onları kullanarak milletin politik yapısına nüfuz eder; bütün kapılardan serbestçe geçerek sesini en yüksek düzeye götürmek koridorlarında duyurur, milletin ruhunu çürütür. (Marcus Jullius Cicero)

Başarıya ulaş ama kibirli olmadan / Başarıya ulaş ama saldırgan olmadan / Başarıya ulaş ama kazanç peşinde olmadan / Başarıya ulaş ama zorlamadan. (Leo Tzu)

 Mevlana’nın  dillere persenk “Ya olduğun gibi görün ya da göründüğün gibi ol ol” etik kuralı

uygulamada olduğun gibi görünme, göründüğün gibi olma kuralına dönüşmüştür. Takıyye yaygın davranış biçimidir. Halka hizmet, kamu yararı, milli menfaat, egemenlik, bağımsızlık, adalet, demokrasi, insan hakları gibi kutsanacak sözcükler sık dillendirilmekte; ancak eylemle, duruşla desteklenmemektedir. Söylem-eylem-duruş tutarsızlığı, kutsanan sözcüklerin ardında da kişisel çıkar güdüsünün ağır bastığının kanıtıdır. Siyasal davranışları, söylemleri, ardındaki kişisel güdülerden arındırarak kişisel etmenleri göz ardı ederek yorumlamak eksik kalabileceğinden, çözümlemede, değerlendirmede siyaset bilimcileriyle birlikte psikologların katkısı da aranmalıdır.

 24 Ocak Ekonomik Kararları, ne salt ortodoks istikrar programı ne de 12 Eylül sıradan bir askeri darbedir. ABD’nin BOP’unda (GOP)  bölge ülkeleri için model olarak seçilen Türkiye’yi hedeflendiği biçimde ekonomik ve siyasal açılardan yeniden yapılandırma girişimleridir. Proje, sağcı partiler tarafından yerli işbirlikçilerinin desteğiyle Yeni Türkiye sloganı altında gerçekleştirilmiştir.

Siyasal olaylar, beyanlar, duruşlar, girişimler yorumlanırken ardındaki kişisel güdüler, beklentiler dikkate alınmalıdır.  

Yazarın Son Yazıları

Yargıya güven/ güvensizlik

Yargı, hukuk düzeninin sağlanması amacıyla devletin mahkemeler aracılığıyla yerine getirdiği işlevdir.

Devamını Oku
04.03.2026
Ekonomide kısır döngü

Ekonomide oluşan kısır döngüyü, çözümsüz süreci, “ekonomiye giriş” el kitaplarında yer alan bilgileri aktararak nedenleriyle açıklamaya çalışacağım.

Devamını Oku
25.02.2026
BRICS

Devletlerarası ekonomik ve politik amaçlı bir organizasyon olan BRICS, 1998 yılında Rusya Dışişleri Bakanı Yevgeni Primakov’un Rusya, Hindistan, Çin arasında diyalog grupları, forum toplantıları düzenlemesiyle, kısaltma adıyla “RIC” olarak kurulmuştur.

Devamını Oku
18.02.2026
Kimin parası kime?

Devletin geliri, kamu hizmetlerini görmek, kamusal malları üretmek için gerçek ve tüzel kişilerden yasa ile topladığı para, vergi ve vergi benzerleridir.

Devamını Oku
11.02.2026
CHP ideoloji partisidir

İdeoloji, belirli amaç, görüş ve davranışların temelini oluşturan felsefi ve siyasal öğreti, fikirler sistemidir.

Devamını Oku
04.02.2026
Emperyalizm komplo teorisi değildir

Emperyalizm, kapitalist sistemin varlığını sürdürmesinin gereği, olmazsa olmaz koşuludur.

Devamını Oku
28.01.2026
Kalkınmada Hindistan örneği

Ekonomik kalkınma örnekleri olarak daha çok Çin, Güney Kore modelleri incelenirken Hindistan gündeme pek getirilmez.

Devamını Oku
21.01.2026
Uyuşturucu sorunu

Sorunlar, neden/nedenlerine doğru tanı konarak, nedenler ortadan kaldırılarak çözülür.

Devamını Oku
14.01.2026
Düğümlenen sorular

Teknik bilgim olmadığı için F-35, S-400’ler dahil ülkenin savunması ve dış politikasıyla ilgili sorular düğümleniyor.

Devamını Oku
07.01.2026
Belirsizliklerle yeni yıla giriş

Her yeni yıla girerken yılın mutlu, başarılı olması istenir, ümitle girilir.

Devamını Oku
31.12.2025
İlkesizlik tutarsızlık

İlke, bir alanda olayı tanımlayan temel kural, önerme, prensiptir.

Devamını Oku
24.12.2025
Yargı terörü

Terör, bir iktidarı, bir gücü zorla kabul ettirmek amacıyla sistemli şekilde şiddet kullanma, yıldırma, korkutma, tedhiştir.

Devamını Oku
17.12.2025
Sorun üretimsizlik, verimsizlik, kötü yönetim

Enflasyon, en yalın tanımıyla arztalep dengesizliği nedeniyle fiyatların yükselme sürecidir.

Devamını Oku
10.12.2025
Son kale CHP yıkılmamalıdır!

Kuvayı Milliye, Milli Mücadele, bağımsızlık savaşımıyla eşanlı din motifli dış destekli karşı hareket başlamıştır.

Devamını Oku
03.12.2025
Sosyal demokrasi

Sosyal demorasi, halkın katılımıyla sosyal refahı, gönenci ençoklama; halkın egemenliği, özgürleşmesi amaçlı siyasal düzendir.

Devamını Oku
26.11.2025
Örtülü kolonyalizm

Kolonyalizm, sömürgecilik bir devletin kendi sınırları dışındaki ülkeler üzerinde hegemonya, egemenlik kurarak ideolojik, kültürel, siyasal, ekonomik baskılarla siyasal, ekonomik çıkar sağlamasıdır.

Devamını Oku
19.11.2025
Cari denge net hata noksan

Ödemeler dengesinde “net hata noksan” kalemi...

Devamını Oku
12.11.2025
Birileri bizi kandırıyor

Başlık Halkın Haberi renkli sunucusu Ekrem Açıkel’den esinleme; ama fikir Montaigne “Halk doğru olan çok şeyi bilmemeli; yanlış olan çok şeye inanmalıdır”.

Devamını Oku
05.11.2025
Korku kültürü

Korku kültürü, bireyin; özgüvenini yitirmesine, söyleneni yapmasına, özgürce seçimini önlemeye, özsaygısından yoksunlaştırmaya, değersizleştirilmesine yöneliktir.

Devamını Oku
29.10.2025
Meşruiyet

Trump’ın büyükelçi Barrack’a “Erdoğan’a meşruiyet verelim” talimatı, meşruiyet tartışmasına yol açtı.

Devamını Oku
22.10.2025
Bilgilendirme

Bilgilendirmede amaç, kamuoyunu aydınlatma, bilgi eksikliğini, oluşan veya oluşturulmak istenen bilgi kirliliğini gidermektir.

Devamını Oku
15.10.2025
İttifak

İttifak, tek taraflı irade beyanı ile gerçekleşmez.

Devamını Oku
08.10.2025
Planlı kalkınma

Planlı kalkınma

Devamını Oku
01.10.2025
CHP ve koalisyon

Önerilerde bulunurken geçmişte yaşanan olaylardan, deneyimlerden ders alarak gelecekte olabilecek kötü gelişmelerden kaçınmak, uyarıda bulunmak gerekir.

Devamını Oku
24.09.2025
Sosyal dayanışma-sorumluluk

Planlanan, vaat edilen büyük işlerden, söylemlerdense yapılan ufak işler daha yararlıdır.

Devamını Oku
17.09.2025
Sorun-süreç-çözüm

Çözüm için soruna doğru tanı koymak, amacı belirlemek, süreci amaç doğrultusunda ilerletmek gerekir.

Devamını Oku
10.09.2025
Gelir artışı ve dağılım

Ekonomi politikasının ana amaçlarından biri de gelirin yeniden dağılımı, dağılımın eşitlikçi yöne evrilmesidir.

Devamını Oku
03.09.2025
İyinin dışlanması

Barışçıl, eşitlikçi, gönenç düzeyi yüksek, doğası, çevresi korunmuş bir kürede yaşamak olanaklı ve hedeflenmiş iken savaşların sürdüğü, yoksulluğun, açlığın yaygınlaştığı, haksızlığın arttığı çevrenin, doğanın sürekli kirletildiği, ortalama yaşam kalitesinin düştüğü bir kürede yaşıyoruz.

Devamını Oku
27.08.2025
Sıradanlığın başatlığı

Barışçıl, güvenli, insan kaynağı gelişmiş, eşitlikçi, çevre ve doğal kaynakları korunmuş bir dünya hedeflenirken iklim krizine girmiş, çevresi, doğası giderek kirlenen, açlığın, yoksulluğun yaygın olduğu, eşitsizliğin, şiddetin arttığı, kuralsız, düzensiz, güvenli olmayan bir dünyada yaşıyoruz.

Devamını Oku
20.08.2025
Kalkınma hedeflerimizin neresindeyiz?

Birleşmiş Milletler’e üye ülkeler, 2000 yılında yeni girilen döneme ilişkin sürdürülebilir kalkınma hedeflerini kabul ettiler.

Devamını Oku
13.08.2025
CHP’li olabilmek

CHP’li olabilmek, CHP etiketi taşımayı değil, etik değerlere, niteliklere sahip olmayı gerektirir.

Devamını Oku
06.08.2025
Ödün vermeye hazırlar

Ülkede barış, terörsüz Türkiye mottosu ile de bezenmiş bir BOP (GOP) kurgusu sahneleniyor.

Devamını Oku
30.07.2025
Komprador grup

Kolonyalizm, sömürgecilik döneminde kolonilerde başat sömürgeci güçlerle işbirliği yapan...

Devamını Oku
23.07.2025
Cumhur İttifakı’nın jokeri Kılıçdaroğlu

2018 cumhurbaşkanlığı seçiminde, yine parti örgütünün onayı olmadan, Muharrem İnce, Kılıçdaroğlu tarafından biraz da gayri ciddi şekilde kürsüye çağrılarak resen aday ilan edilmiş; İnce seçimde genel merkez tarafından desteklenmediği yakınmasıyla partiden ayrılmıştır.

Devamını Oku
16.07.2025
Başarısızlık kanıtı cari işlemler açığı

Ekonomi politikasının başarısı tartışmalarında başarısızlık kanıtı cari işlem açığı.

Devamını Oku
09.07.2025
Türkiye zaten ilk sıradaydı

ABD’nin BOP (GOP) kapsamında Irak ve Suriye’yi hallettikten sonra güncel olarak İran, ardından da sıranın Türkiye’ye geleceği yorumları yapılıyor.

Devamını Oku
02.07.2025
Kalkınma engelleri

Ekonomik kalkınma, büyüme konusuna odaklanıldığında ağırlıklı olarak yatırım, sermaye birikimi, finansman, teknoloji gündeme getirilir.

Devamını Oku
25.06.2025
Faiz ve tasarruf

Klasik iktisat öğretisinde faiz etkili araçtır...

Devamını Oku
18.06.2025
Ekonomik büyüme!

Bir ekonominin kalkınma aşamasına geçmeden önce gayri safi yurtiçi ve milli hasılasının (GDP-GNP) artması gerekir.

Devamını Oku
11.06.2025
Genel eğilim halkoylaması

PKK’nin karalama, itham, yol gösterme, övünme ile dolu bildirgesi veya memorandumu; devletin egemen karakteri, bağımsız üniter, ulusal yapısı, Türkiye devletini uluslararası olarak tanıyan Lozan Antlaşması konularında tartışmalara yol açtı.

Devamını Oku
04.06.2025