12. çuvallama planı!
Mustafa Balbay
Son Köşe Yazıları

12. çuvallama planı!

02.11.2023 03:00
Güncellenme:
Takip Et:

Plan yapmak, gerek kişilerin yaşamında gerekse ülkelerin yönetiminde önemli bir perspektiftir. Yönünü bilmek, önünü görmektir. Demokrasisi karaya değil de rayına oturmuş ülkelerde geleceğin her aşaması planlanır. 6 aydan 60 yıla kadar.

Türkiye’de ise değil 60 yıl, değil 6 ay, 6 gün sonrasını bile görmek mümkün değil. 

Aslında önünü görememek de bir bakıma “görmek” demektir. Belirsizliği dikkate alıp ona göre daha ihtiyatlı davranırsınız.

En kötüsü, önünüzü çok yanlış görmektir. Zira çok iyi bir geleceğe doğru yürüdüğünüzü düşünürken bir bakmışsınız yolun devamı çukur!

***

Çok “planlı” günlerden geçiyoruz!

Plan sayısı çok ama gerçekleşme oranı da çoktan seçmeli. Tutabilir de tutmayabilir de... Bazıları ters tepebilir... Yolun yarısında yenisi de yapılabilir!

Bütün bunlar bize göre!

Önceki gece TBMM’den 12. Kalkınma Planı geçti. 2024-2028 yıllarını kapsıyor. Planı Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz paylaştı. Çok değil iki ay kadar önce, 6 Eylül 2023’te de orta vadeli program (OVP) açıklandı. Onu da Cevdet Yılmaz sunmuştu. 

Bu tür planları, programları Cevdet Yılmaz’ın gülümseyen yüzüyle sunması insana iyi geliyor. “Bu adam kötü bir şey söylemez” diye düşünüyorsunuz. Söylediği hemen hiçbir şey tutmuyor ama olsun. Söylerken dinlemesi iyi geliyor! 

Bu tür hedeflemeler için “reçete” tanımı da kullanılır. “İktidar acı reçeteyi hazırladı” denir. Ya da “Çözüm reçetesi tamam” yorumu yapılır.

Reçetenin gerçek anlamı hastalığa iyi gelecek ilaçların listesidir. Siz kamuoyuna, ekonomiye iyi gelecek listeyi sunuyorsunuz. Bunların hemen hiçbiri gerçek değil.

Bunun sağlıktaki karşılığı ciddi bir sorundur.

Ülke yönetimdeki karşılığı da yeni plan yapmaktır!

Son yapılan kalkınma planının sayısı önünde yazılı: 12. 

Peki son açıklanan OVP kaçıncıydı?

Bu soru, “Kim Milyoner Olmak İster?” programında sorulsa kaç bilen çıkar bilinmez ama 19’u buldu. OVP iki üç yıllık, kalkınma planı ise dört beş yıllık. Dahası var, Cevdet Bey ve programlarına göre 2053’e kadar!

Vadeyi uzatmak da güzel tabii! 2053’e kadar kim öle kim kala, destekli desteksiz at babam at! 

Son plandaki iki temel hedefi söyleyince hemen, “Biz bunları her yerden tanıyoruz” diyeceksiniz!

Şöyle:

- Enflasyonu tek haneye indirmek!

- Dünyanın ilk 10 ekonomisi arasına girmek!

Aklımızla alay ediyorsunuz, bari geleceğimizle alay etmeyin... Bu hedefler yıllardır var, yıllardır ulaşılamıyor...

***

Ülkenin geleceğini planlamak ciddi bir iştir. Bunun için Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) kurulmuştu. AKP 2011 yılında kaldırdı. Artık DPT yok. Buna benzer hiçbir kurum yok, yerine Cumhurbaşkanlığı var. Son planı da Strateji ve Bütçe Başkanlığı yaptı.

12. Kalkınma Planı’nın sadece süresi değil, içeriği de geniş. Örneğin içinde “Yargı Reformu Stratejisi” ve “İnsan Hakları Eylem Planı” da var. 

Yargı reformu neleri içerir diye bakarken gazeteci arkadaşımız Tolga Şardan’ın gözaltına alındığı haberi geldi. 

Al sana hem reformdan geçmiş yargı hem insan haklarına uygun gözaltı!

Bunca planın tutmaması halk dilinde şöyle tarif edilir:

Çuvallama!

Sözcüğün mecazi anlamı başaramamaksa gerçek anlamı da malum:

Çuvala doldurma!

Yazarın Son Yazıları

BOP’un ilk yenilgisi!

ABD’nin İran’a bir yıl içinde iki kez saldırıp ardından anlaşma yapma noktasına gelmesi, 21. yüzyıla damgasını vuran Büyük Ortadoğu Projesi’nin (BOP) ilk büyük yenilgisi olarak değerlendirilebilir.

Devamını Oku
20.06.2026
Rota yeniden oluşturuldu!

Türkçesini “yönbul” ya da “yön bulucu” diye söyleyebileceğimiz, dilimize “navigasyon” olarak yerleşen uygulama önemli bir olanak.

Devamını Oku
18.06.2026
Kemal Bey ne yaptığının farkında!

Seçilmiş genel başkan Özgür Özel’in liderliğinde CHP, 2024 yerel seçimlerinin ardından yaşanan dalgalanmaya, devamında 19 Mart darbesine karşın birinci parti olmayı koruyup iktidara yürürken...

Devamını Oku
17.06.2026
İsrail’e rağmen ABD-İran barışı!

28 Şubat’ta ABD’nin İran’a ikinci kez saldırısıyla başlayan savaşın, 107 gün sonra gelen antlaşma haberiyle sonuçlanma olasılığı belirdi.

Devamını Oku
16.06.2026
Yeni siyasi iklim!

24 Mayıs’taki “kara pazarın” hemen ertesinde ulaştığımız tüm bilgilerin doğru çıktığını görüyoruz.

Devamını Oku
13.06.2026
ABD’nin bitmeyen hayali!

Bugün CHP’nin içinden dışına çıkalım! Hatta Türkiye’nin de dışına çıkıp sonra içeri girelim.

Devamını Oku
11.06.2026
Kopuşa doğru mu? Aman!

Dün CHP için çok kritik bir gündü. Yarın CHP için hayli kritik bir gün olacak!

Devamını Oku
10.06.2026
Bu öfke iz bırakır!

Siyasette iki kere iki her zaman dört etmez. Gün olur üç eder, gün olur sekiz!

Devamını Oku
09.06.2026
Devlet h-aklı!

AKP, iktidarının ilk yıllarında içeride ve dışarıda meşruiyetini sağlamlaştırmak, devlet kurumları içindeki etkinliğini artırmak için değişiklik yasalarını şu cümleyle getiriyordu: AB böyle istiyor!

Devamını Oku
06.06.2026
Silivri’de hasta olmak!

Dün Silivri’de İBB davasının 44. duruşmasını izledik.

Devamını Oku
04.06.2026
Demokraside birlik!

CHP’nin TBMM grup toplantı salonu tarihinin en yoğun günlerinden birine tanıklık etti!

Devamını Oku
03.06.2026
Kurultay... Kurultay!

Kemal Kılıçdaroğlu’nun CHP’nin başına atanmasının ağırlıklı olarak CHP boyutu öne çıkıyor.

Devamını Oku
02.06.2026
Hangi hu-kukla?

Demokrasiye yönelik en büyük saldırılardan biri olan 21 Mayıs operasyonunun sonuçları henüz ortaya çıkmadı.

Devamını Oku
30.05.2026
Kılıçdaroğlu’nun 3. hamlesi!

CHP gündeminin bir ayağı seçilmiş genel başkan Özgür Özel’in milletle buluşmaları, bir ayağı atanmış genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun dönüş hamleleri.

Devamını Oku
28.05.2026
Öfke büyüyor!

CHP’nin seçilmiş genel başkanı Özgür Özel’in 24 Mayıs’ta Eskişehir Yolu-TBMM önünde yaptığı başlangıcın ardından ilk durağı İzmir’di.

Devamını Oku
27.05.2026
Soma’dan TOMA’ya!

23 Mayıs Cumartesi günü bu köşenin başlığı şöyleydi...

Devamını Oku
26.05.2026
Özgür Özel'in dördüncü sınavı!

Fırtına gibi bir üç yıl geçti. 14-28 Mayıs 2023 Cumhurbaşkanlığı seçiminin ardından CHP’de değişim tartışması başladı

Devamını Oku
23.05.2026
CHP'den öte... Türkiye sorunu

Dün akşam saatlerinde bölge adliye mahkemesinin (BAM) 36. hukuk dairesi Türkiye demokrasisi için çok vahim bir karara imza attı.

Devamını Oku
22.05.2026
ABD-Çin-Rusya: B-uzlaşma!

Çin Devlet Başkanı Şi, ABD Başkanı Trump’tan sonra Rusya Devlet Başkanı Putin’i ağırladı.

Devamını Oku
21.05.2026
Yolun sonu görünüyor!

Darbeleri, olağanüstü dönemleri, iç savaşın eşiğinden dönmeleri atlatan Türkiye, öncekilerden daha farklı ama özü değişmeyen bir süreçle karşı karşıya!

Devamını Oku
20.05.2026
Göçün 65. yılı!

Cumartesi günü Almanya’nın Köln kentinde Sosyal Demokrat Halk Dernekleri Federasyonu’nun (HDF) düzenlediği “Göçün 65. yılı” konulu sempozyumda konuşmacıydık.

Devamını Oku
19.05.2026
Çin: Siper güç!

Trump’ın Çin seferi yakın gelecekte yaşanacak güç dengesi değişikliğinin habercisi oldu.

Devamını Oku
16.05.2026
Nereden buldunsa buldun!

Siyasetin tariflerinden biri şudur: Ekonominin paylaşımı!

Devamını Oku
14.05.2026
Bir Goebbels davası!

Silivri davalarının sonuç değil, süreç odaklı olduğunu ortaya koyan olguların başında casusluk davası geliyor.

Devamını Oku
13.05.2026
Rozetle kelepçe arasında!

İçinden geçtiğimiz döneme damgasını vuracak pek çok tanım var.

Devamını Oku
12.05.2026
Ahmet Hakan’a kitap önerileri!

Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmaya sevk edildiği 22 Mart gecesinde, medyaya da yansıyan 120 sayfalık sorgu tutanağını bitirdiğimde şöyle mırıldandım...

Devamını Oku
09.05.2026
CUMOK kitabı!

Cumhuriyet gazetesi 102 yaşına girdi.

Devamını Oku
07.05.2026
Deniz’lerin davasından bugüne...

Bugün Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan’ın idamının 54. yılı.

Devamını Oku
06.05.2026
Vahap Seçer ittifakı!

Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer’in Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Başkanlığı’na seçilmesi hem CHP hem Seçer için sıradan bir başarı değil.

Devamını Oku
05.05.2026
Tandoğan’a madenciler damga vurdu

Başkentte toplumsal buluşmanın ana adresi Tandoğan Meydanı dün özlemini çektiğimiz bir bayram buluşmasına tanık oldu.

Devamını Oku
02.05.2026
Trump’ın (kendine) operasyonu!

ABD’nin 28 Şubat’ta İran’a saldırısıyla başlayan savaş ikinci ayını doldurdu.

Devamını Oku
30.04.2026
Madenci zaferi

Türkiye 12 Nisan’dan bu yana Eskişehir’den Ankara’ya uzanan madenci eylemini konuşuyor.

Devamını Oku
29.04.2026
Ana hedef: CHP’yi ‘çatlatmak’!

Siyaset yaza girerken kıştan çok farklı bir sıcaklık içine giriyor.

Devamını Oku
28.04.2026
‘Başkanımızı çaldılar!’

Geçen hafta sonu Bursa Kitap Fuarı’ndaydık.Geçen hafta sonu Bursa Kitap Fuarı’ndaydık.

Devamını Oku
25.04.2026
Bayramların ruhu!

Cumhuriyeti kuranlar, onu koruyacak, güçlendirecek, ruh katacak, o ruhu sonraki kuşaklara aktaracak sembol günler oluşturdular.

Devamını Oku
23.04.2026
Ekonomide şimşekler çakıyor!

Önce gazetenin manşetini paylaşalım...

Devamını Oku
22.04.2026
Tom Barrack vali mi büyükelçi mi?

Resmi görevi ABD’nin Ankara büyükelçiliği ve Suriye özel temsilciliği olan Tom Barrack, sınır tanımaz bir yetki aşımı içinde Türkiye’ye yönetim şekli biçmeye devam ediyor.

Devamını Oku
21.04.2026
Okullar +18!

Bu noktaya bir günde gelmedik.

Devamını Oku
18.04.2026
Çin’in 4 maddelik çıkışı!

ABD’nin İran’a saldırısıyla başlayan savaş altıncı haftasını doldururken Çin’den ilk kez net bir tavır geldi.

Devamını Oku
16.04.2026
Türkiye’nin y-önü!

Zaman zaman yükselip düşen bir tartışma yoğun gündemin ortasında bir kez daha dalgalandı...

Devamını Oku
15.04.2026