Boş kent haline gelen başkent Ankara’da dün başlayan NATO zirvesi, gerek içimizde gerekse dışımızda pek çok yeni adımın başlangıcı olacak.
NATO’nun kuruluşundan Soğuk Savaş dönemindeki rolüne kadar pek çok evresi gazetemiz Cumhuriyet’te değişik boyutlarıyla konu edildi.
Gündemdeki sıcak soru şu:
NATO, bu aşamadan sonra nasıl bir değişim ve başkalaşım içine girecek?
Sıcak konular: Ukrayna ve İran!
Ukrayna Rusya’nın, İran da ABD’nin istediği gibi ilerlemedi.
Ukrayna-Rusya savaşı fiilen NATO-Rusya savaşı gibiydi. Trump, ABD-İran savaşında da NATO’nun benzer bir konumda olmamasına fena halde bozuldu. NATO’dan çıkmayı dile getirecek kadar ileri gitti ama bunun gerçekçi olmadığını kendisi dahil herkes biliyordu.
***
Böylesi zirvelerde çerçeve çizilir. İçi adım adım doldurulur. Yapılan açıklamalardan, kimi yapı değişikliklerinden, küresel dengelerden NATO zirvesine yansıyan maddeleri şöyle özetleyebiliriz:
1- Soğuk Savaş’tan sonra NATO kendisine “alan dışı” iş buldu. Başta Afganistan olmak üzere terörizmle mücadeleyi de kapsama alanı içine kattı. Başından beri ABD’nin çıkarlarına endeksli işleyen NATO çarkı, Trump’ın her şeyi çok açık ifade etmesinin de etkisiyle yeniden yapılanıyor.
2- Avrupa bu yapılanmada cüzdanını taşın altına koymaktan daha ileri bir adım atmama eğiliminde. Örneğin, Avrupa ordusu kurmak gibi temeli atılmış ama yaşama geçmemiş planlara soğuk. Trump’ın, “Herkes toplam bütçesinin yüzde 5’ini savunmaya ayırsın” çıkışı taksit taksit karşılık buluyor.
3- Türkiye bu noktada Avrupa’dan Atlantik’e herkesin kapsama alanı içinde. Bütün liderlerin Türkiye’nin savunma sanayisini övme yarışına girmesi boşuna değil. İktidarın da “Avrupa’nın güvenliği Türkiye olmadan inşa edilmez” demesi hayli davetkâr!
4- Türkiye nasıl bir rol alacak? Türkiye’de bu kapsamda ne tür adımlar atılacak? Bunun karşılığında Türkiye’nin özellikle ABD’den istedikleri yerine getirilecek mi? Bu hassas sorular dün çok az yanıt buldu, belki bugün biraz daha aralanır. Trump dün Ankara’da, “Türkiye’ye yönelik yaptırımların kaldırılabileceğini söyleyebilirim” dedi. Bunun Türkçesi açık:
Şu aşamada kaldırılmayacak!
5- Türkiye’de boğazlardan Adana’ya NATO merkezli kimi yeni yapılanmaların olduğu bir süredir konuşuluyor. Öyle anlaşılıyor ki Türkiye’nin genel güvenlik mimarisi NATO ile biraz daha entegre hale gelecek. Belki de kimi klasik yapıların adı değişecek.
6- Ankara zirvesi küreselleşmenin kürede selleşmeye evrildiğini somut biçimde gösterdi. Daha açık ifadeyle ABD-İngiltere hattı yakın gelecekte daha yüksek gerilimler beklentisiyle hazırlık yapıyor. Bu, ülkesel ve küresel olarak “daha az demokrasi” anlamına gelebilir!
***
Yukarıda salt ufuk turu olarak aktardıklarımızla CHP’nin seçilmiş genel başkanı Özgür Özel’in Eskişehir’deki grup toplantısını birleştirirsek...
Trump, Erdoğan’la şu zeminde bir “dostluk” geliştirmiş görünüyor:
Sen ülke içinde istediğini yap, ülke dışında istediğimi yap!
Bunun ne anlama geldiği açık!
Özgür Özel, Eskişehir’de “Yurtta barış dünyada barış” temelli, uluslararası kurumlarla pazarlığa değil, stratejik işbirliğine dayalı ilişki kurulmasını önceleyen bir konuşma yaptı.
Ne ABD ne NATO merkezli Batı, Özgür Özel’in dile getirdiği düşüncede bir iktidar ister!
Özgür Özel’in bu gerçek ışığında bir yol haritası çizmesi gerekiyor!
Bütün mesele Özgür Özel’in millette yükselen öfke ve heyecanı örgütlü bir iktidar mücadelesine çevirmesi. Millet iradesiyle bütünleşmiş bir iktidar yürüyüşünün önünde kimse duramaz.
