Comandante Che Guevara
Özdemir İnce
Son Köşe Yazıları

Comandante Che Guevara

10.10.2025 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Deniz kıyısına oturup da denize girmediğim, içki içtiğim günler. Kolombiyalı arkadaşım Luis Ospina’dan bir mektup almıştım. 1965-66 yılları Paris’inden, eski günlerden, Küba’ya gitmeyi hayal ettiğimiz günlerden söz ediyordu. O zamanlar kendime şu soruları sormuştum: Otomobil ve motosiklet kullanabilir misin, ata iyi binebilir misin, iyi yüzebilir misin, günde 12 saat yürüyebilir misin gibi sorular. Bunların hepsine cevabım “Hayır!” olduğu için bu devrimci hayalden vazgeçmiştim.

Ama içine düştüğüm keder kuyusu içinde okuyacağınız iki şiiri yazmıştım.

Bugün Ernesto Che Guevara’nın ölümünün 58. yılı. Bu bana bu iki şiiri anımsattı.

[Küba’daki sosyalist devrimin liderlerinden Arjantin asıllı Che Guevara 50. ölüm yıldönümünde Küba’nın başkenti Havana’da düzenlenen etkinliklerle anılıyor. Peki Che Guevara kimdir? Nerede doğdu? Soyu nereye dayanıyor. Annesi ve babası nereli? İşte başta Küba olmak üzere tüm Latin Amerika’yı etkisi altına alan karizmatik liderin hayatına dair bilgiler...

Euronews’in haberine göre; Havana sokaklarındaki reklam panoları Guevara’nın resimleriyle donatılırken birçok yerli ve yabancı turist ünlü devrimcinin figürlerinin olduğu hediyelik eşyalardan aldı.

Che Guevara’nın erkek kardeşi Juan Martin Guevara da Arjantin’in başkenti Buenos Aires’te açtığı sergiyle abisinin anısını yaşatmaya çalışıyor:

“Onun uğruna savaştığı eşitlik kavramı şu anda yok denecek noktada... O hayattayken çözmeye çalıştığı sorunlar şimdi çok daha büyük ve kötü durumda... Demek istediğim şu ki bizim genç Che Guevara’lara ihtiyacımız var. Erkek ya da kız... Onun gibi liderliği eline alacak ve adalet savaşımızı ileriye taşıyacak kişilere ihtiyacımız var.”

Che Guevara 1959 yılında Castro’nun ikna etmesiyle 26 Temmuz Hareketi’ne katıldı. Küba’da gerilla hareketinin Batista diktatörlüğünü devirmesiyle kurulan sosyalist iktidarın ekonomi bakanı oldu. Daha sonra enternasyonalist mücadeleyi büyütmek için Bolivya’da gerilla mücadelesi yürütmeye gitmiştir. Guevara, 9 Ekim 1967’de Vallegrande yakınlarındaki La Higuera’da Bolivya ordusunun elindeyken öldürüldü.

Ernesto “Che” Guevara, kısaca Che Guevara ya da el Che, (14 Haziran 1928- 9 Ekim 1967), Arjantinli doktor. MarksistLeninist politikacı. Küba gerillaları ile Enternasyonalist gerillaların lideri ve devrimci. -Sözcü, 9 Ekim 2017]

1968 Günleri

Çamurlu kaldırımda bulduğun

o yazısı turası silinmiş nikel para

 

denizin kumsala attığı

ağzı perdahlı cam kırığı

 

parmağına dar gelen nişan yüzüğü

düğmeleri kopmuş keten gömlek

güneşte sararmış defter sayfası

 

sahaflara sığınmış bir elyazması

bir evden sızan hüzzam faslı

bir akşam içkiden dönerken

terekende bekleyen borç senedi

 

Sierra Maestra, Casa Caramina,

Maspero Yayınları

ışık alıp kararmış fotoğraf kâğıtları

sesi tarçınlaşmış kasetler

asfaltla gizlenmiş parke sokaklar

hasta yürek, hasta dişetleri

bilgisayarlı Yuppiler parkalı militanlar

ve evvel zaman çocukları

açık denizde bulduğun son ganimet

kendine armağan saydığın bir eksik hayat

nasıl da hırpalamıştı çürümüş kenti.

 

Bir bahar tek başına ölmez, diyor

umur görmüş haneberduş şaman,

birlikte götürür öteki mevsimleri.

Gölköy, 23.8.1991

 

Comandante Che Guevara

Bir kent var, dilimi konuşmayan

Comandante Che Guevara

 

Bir gece var, uykumu uyumayan

Comandante Che Guevara

 

Bir tezgâh var, bezimi dokumayan

Comandante Che Guevara

 

Bir kapı var, denize açılmayan

Comandante Che Guevara

 

Bir çatı var, gökyüzünden çok uzak

Comandante Che Guevara

 

Bir hayat var, ayağıma dar gelen

Comandante Che Guevara

 

Bir ölüm var, ölmekle bitmiyor

Comandante Che Guevara

 

Düşün son menzilinde bir durak

Comandante Che Guevara

Gölköy, 23.8.1991

 

Kapitalizm onun anısını turistik eşya yapsa da devrim tarihini değiştiremez. “Che” Sierra Maestra’dan her an inebilir.