Mücbir sebepler nedeni ile yazılarıma bir süre ara vermek zorunda kaldım. Ancak bugün itibarıyla kaldığımız yerden tekrar başlıyoruz.
ASGARİ ÜCRETTE AÇLIK MİLLİ GELİRDE ZENGİNLİK REKORU!
Dünyada petrol fiyatlarındaki düşüşe karşın Türkiye'de akaryakıt fiyatları artmaya devam ediyor.
Yakıt fiyatlarından önce alım gücüne, maaşlara, asgari ücrete bakalım. 2025 yılında asgari ücrete yıllık enflasyon yerine beklenen enflasyon ifadesi ile zam yapılmıştı. Asgari ücret yüzde 44.38'lik enflasyona karşın yüzde 30 artırılarak 22 bin 104 TL olarak belirlenmişti.
Yıl içinde oluşan enflasyon ise Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından aralık ayı haricinde 2025'in ilk 11 ayında yüzde 30.93 olarak hesaplandı. Enflasyon Araştırma Grubu'na (ENAG) göre ise bu oran yüzde 53.54.
Ortaya çıkan tabloda TÜRK-İŞ’in açıklamasına göre açlık sınırıysa 29 bin 828 TL ve bu da asgari ücretin 7 bin 724 TL üzerinde. Şu anda asgari ücrete yüzde 34.94’lük zam yapılması ile asgari ücret ancak açlık sınırına denk olabiliyor.
Üstelik aralık ayı verileri de henüz açıklanmadı ve burada oluşacak enflasyon ile açlık sınırının daha da yükselmesi bekleniyor. Ocak ayındaki asgari ücret artışının ise bu oranın altında kalmasına kesin gözüyle bakılıyor.
Yine TÜİK tarafından paylaşılan son verilere bakıldığında ise kişi başı milli gelirde de ayrı bir rekor kırılıyor. TÜİK’e göre 2022’de kişi başı milli gelir 13 bin dolarken 2024’te 15.3 bin dolardı. Bu rakam 2025’teyse 17.9 bin dolar seviyesine çıktı.
AKARYAKITTA DURUM NASIL?
5 Kasım 2024 tarihli Plan ve Bütçe Komisyonu'nda ''Ülkemizde vergi yükünün yüksek olduğu algısı gerçeği yansıtmıyor'' diyen Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek 'in önceki döneminde Türkiye'deki yakıt fiyatlarının rekor kırması hafızalardaki yerini hâlâ koruyor. Öyle ki önceki dönemde alınan vergiler ile dünya üzerinde satılan en pahalı yakıt Türkiye'de satılır hale gelmişti.
Şimşek'in son görev döneminde de yakıt fiyatlarında sert yükseliş yine kendini gösteriyor.
Mehmet Şimşek 4 Haziran 2023'te göreve tekrar getirilirken 5 Haziran 2023 tarihinde petrolün varil fiyatı 70.29 dolardı. Şu anda petrol fiyatları yaklaşık 59 dolar seviyesinde. Bu süreçte dolar kuru ise 23.39 seviyesinden 42.44 seviyesine ulaştı.
Bu tabloda ortaya çıkması beklenen zam oranı yüzde 52.3 olarak ifade edilebilir. Ancak 5 Haziran 2023'te benzinin litre fiyatı 21.29 TL, motorinin litre fiyatı ise 19.43 TL’yken bugün bir litre benzin 54.31 TL, 1 litre motorin ise 55 TL’ye satılıyor.
Bu da beklenen yüzde 52.3’lük artış yerine benzine yüzde 155 motorine ise yüzde 183 zam yapıldığını gösteriyor.
KEMER SIKMAYA DEVAM!
Enflasyon ve kişi başı milli gelir verileri üzerine yapılan açıklamalar akaryakıtta bu yükseliş sürecinin devam edeceğini adeta kanıtlar nitelikte. Asgari ücret yıllar sonra açlık sınırının altında belirlenmek üzereyken, enflasyonun çok düştüğü ve kişi başı milli gelirin rekor kırdığı açıklamaları; dar gelirliye 2026’da daha da kemer sıkmasının isteneceğinin ayak sesleri niteliğinde.
Tabii vergilerdeki artışı yalnızca akaryakıtla sınırlı tutmak da mümkün değil. Asgari ücret başta olmak üzere çalışan ve emeklilere yapılan düşük maaş artışları ile birlikte pek çok kalemden alınan vergilerde artışlar ve yeni vergilerin bulunması belli ki Türk ekonomisini yönetenlerin bakış açısı ile yine en doğru çözüm olacak.
