Biraz Ahmet Erhan biraz Adnan Azar çokça hüzün

Biraz Ahmet Erhan biraz Adnan Azar çokça hüzün

21.01.2023 05:00
Güncellenme:
Takip Et:

Sıcak bir ağustos akşamı... Ankara’da Express’te oturuyoruz. Gözlerim ağlamaklı, yine de Erhan abi (Ahmet) taklidi yapmaktan geri durmuyorum: “Bak hele...” Kısa bir süre sonra bana Adnan abi (Azar) ve Haydar abi (Ergülen) de katılıyor. Gülüyoruz ama içimiz kan ağlıyor. Gökte bir yıldız kayıyor. Tıpkı masallardaki gibi... Her kayan yıldız son nefesini veren birinin ruhuymuş. Peki o kayan Erhan abinin yıldızı mıdır? 

***

Ekspress Birahanesi, Ankara’da seksen kuşağı şairlerinin buluşma yeriydi. Mermer masaların arasından esmer “Ramazioni” sakız beyazı, jilet gibi ütülenmiş gömleğiyle görünürdü. “Sana İtalya’da birahane açacağım” diye seslenilirdi, “takma adı Ramazan”a. Öyle ya, İtalya’da birahane açmanın hayali bile güzeldi. Bir anda at yarışı oynayanların gürültüsü yükselir, “Kahpe felek, bir gün bize de güler mi?” diye hüzünlenilirdi. Şu ikramiye bir çıksaydı! Öyle büyük hayallere yer yoktu mütevazı gönülde. Yannis Ritsos’la Atina sokaklarında dolaşılacak, Kazancakis’in El Greko’suna ağlanacak, Attila Josef’in mezarına gül bırakılacak! Ahmet Erhan’ın yazmış olduğu “Büyük Ekspress Kuşağı” o dönemin simgesiydi: “Sula beni Ramazioni- takma adı Ramazan/ Donat şu sofrayı bakalım cebim ne diyecek?/ Bir kadın bakar sanki atlasların bütün kıyılarından/ Oysa içimi çeksem duyup da ağlayacak?” Bu yüzden Erhan abinin cenazesinden hemen sonra Büyük Ekspress’e gidilmişti. 

***

Erhan abi biraz da çocukluğumdu. Her akşam ilkokuldan almaya gelirdi beni. Dersin bitmesine on dakika kala pencereden bakmaya başlardım. Onu görünce rahatlardım. Fırtına gibi koşardım ona. Yol boyunca bıcır bıcır anlatırdım okulda, o gün neler olup bittiğini... Birlikte ders çalışırdık. 29 Ekim için Atatürk şiiri ezberlemem gerekiyordu. Hemen Melih Cevdet’in “Atatürk’ün Saati” şiirini çıkarttı zuladan. Bütün gün çalıştık. Çok sevmiştim şiiri. Hâlâ dün gibi hatırlarım. 

***

Sonra bedeli ağır yıllar birbirini kovaladı. Erhan abi, Küçükesat’a taşınıp küçük bir köpek aldı kendine. Ayışığı, bir anda büyüdü, dev gibi oldu. Kapıda konuklarını önce o karşıladı. “Köpek Yılları” kitabının adına kaynaklık etti kitapta yer alan öyküler. Bir süre sonra İstanbul’a taşındı, bir mülteci gibi sürdürdü hayatını. Gönlünde geçmişin acısı. Hani tavşan kanı çay, hani atkestaneleri, şimdi vur topa kolaysa Adana Demirspor’un solbeki? Şimdilerde aynı dizeleri okuyup duruyorum: “Türkiye ayağa kalk/ Yurdumsun/ Atılmaz ve satılmazımsın/ bağımsızlığımsın!/ Türkiye! Ayağa kalk! Yurdumsun/ Bir sanık/ gibi buruk/ ancak/ üç yanı/ gürül gürül/ denizimsin!” Türkiye ayağa kalkmadı. Nice acılar denizinden geçtik. Sırat köprüsü gibi haksızlıklar, hukuksuzluklar, hedef gösterilmeler arasından. Türkiye ayağa kalkmadı! 

***

Erhan abinin ölümünden tam beş ay sonra bir ocak ayında Adnan abi (Azar) de bırakıp gitti bizi. O gökyüzü bol yıldızlı gece, hani Erhan abiyi yolcu ettiğimiz gece... Hatıralara sığınıp kendimizi avutmaya çalışırken bir an Adnan abiye bakmıştım. Gözündeki ışık ölgünleşmişti sanki. Daha sonra tuhaf bir iç sesiyle hemen her gün arayıp “Nasıl?” olduğunu sordum. Aramızda bir oyuna dönüştü bu. Bir akşamüstü telefonu elime aldım. Sayısız cevapsız çağrı ve bir sesli mesaj vardı: Akif Kurtuluş’tan. O sesli mesajı defalarca dinledim. Adnan abi artık yoktu! 

***

Şimdi bir Ankara gününde Adnan abinin dizeleriyle dolaşıyorum: “Paul Celan ve ben/ bir sokak arıyoruz Ankara’da/ kimi diyor öyle bir sokak yok!” Artık ben de şaşırıyorum. Hangi sokak var? Ne eksildi günlerimizden? Bu soğuk ve karanlık günlerde ne kaldı elimizde? Hayata tutunduğumuz, bize nefes aldıran bu iki büyük şairin, Ahmet Erhan ve Adnan Azar’ın dizelerinden başka.

Yazarın Son Yazıları

Adana’da Ahmet Erhan...

Dün Adana’da Tüyap kitap fuarında Cumhuriyet Yayınları’nın düzenlediği bir söyleşi ile Ahmet Erhan’ı andık.

Devamını Oku
17.01.2026
Hani ‘emperyalizm’ modası geçmiş bir sözcüktü bayım!

1999’da Antonio Negri ve Michael Hardt’ın kaleme aldığı “İmparatorluk” yayımlandığı zaman tartışmaların odağı olmuştu.

Devamını Oku
10.01.2026
Acının sonunda aydınlık pencere...

Yüzyıllardır özgürlüğün ne olduğunu anlatmaya çalıştı aydınlar.

Devamını Oku
03.01.2026
A. Kadir’i düşünelim

1940 kuşağının gözde şairlerinden biriydi A. Kadir. Subay babası genç yaşta dünyayı terki diyar eyleyince ailesi yoksulluğa düşmüştü.

Devamını Oku
27.12.2025
Rıfat Ilgaz Sempozyumu

Rıfat Ilgaz’ı üç kere gördüm.

Devamını Oku
20.12.2025
Yayıncılık krizi kapıda...

Yayıncılık krizi kapıda...

Devamını Oku
13.12.2025
Kapitalizmin laneti futbolda şike...

Sam Shepard’ın yazdığı “Aç Sınıfın Laneti” vahşi Amerikan rüyasının çöküşünü bir çiftlikte yaşayan dört kişilik ailenin hikâyesi üzerinden anlatır bize.

Devamını Oku
06.12.2025
Erhan Gökgücü Ödülleri

Tolstoy’un “Savaş ve Barış” romanında aklımda ellenmeden duran bir bölüm vardır.

Devamını Oku
29.11.2025
Çocuk Mezarlığı

Geçtiğimiz hafta Urfa’da marangoz atölyesinde çalışan bir çocuk işçi cezalandırılmak maksadıyla önce soyuldu.

Devamını Oku
22.11.2025
Evler...

Gülten Akın “Evler” şiirinde dediği, “Odaları şarkı tutan ev/ biri mistik biri güncel biri öyle eski/ pancursuz, yeşile gizli, çekilmiş yarışmalardan, melâli hüzünden ayıran ev/ işte o ev”di bizim ev de...

Devamını Oku
15.11.2025
Bizi Öldürdükleri Yer: İlhan Erdost Mezarlığı

12 Mart’ın hemen sonrası.

Devamını Oku
08.11.2025
Otel odalarında…

Otel odalarında…

Devamını Oku
01.11.2025
Bir Davanın Düşündürdükleri: Toplumsal Cinayet

Golding’in “Sineklerin Tanrısı” romanı, dünyanın en güzel adalarından birinde geçer: Mercan.

Devamını Oku
25.10.2025
Kitabın onurunu korumak

D.H. Lawrance “Kitaplar” adlı denemesinde, “Bir kitap iki kapaklı bir yeraltı kovuğudur. Yalan söylemek için eşi bulunmaz bir yer...” diyor.

Devamını Oku
18.10.2025
Okan Toygar’la Ataol Behramoğlu söyleşisi: ‘Hayatımız Güzeldir’

Yıl: 1983. Tren iki saat kadar rötar yaptığı Kapıkule’den ayrılmak üzere.

Devamını Oku
11.10.2025
Bir kadının hikâyesi

Kardeşim Zeynep Altıok’la birlikte geçtiğimiz haziran ayında Kadıköy Belediyesi’nin katkılarıyla Asım Bezirci üzerine bir panel gerçekleştirmiştik; şimdi de Bezirci için o panelden yola çıkarak hazırlayacağımız bir kitap çalışması için kolları sıvadık.

Devamını Oku
04.10.2025
Dil Derneği’nin Dil Bayramı’nda Yaşar Kemal

“Çocukluğum cennetimdi.” Annemle birlikte Türk Dil Kurumu’nun merdivenlerinden tırmanır...

Devamını Oku
27.09.2025
Çizgi roman denilince...

90’lı yıllarda Ankara’da bir üniversite öğrencisiyken ders çıkışı sınıf arkadaşımla sahafları dolaşırdık.

Devamını Oku
20.09.2025
Hangi 12 Eylül?

Yıllar önce okumuştum Yiğit Bener’in yazdığı “Eksik Taşlar” romanını.

Devamını Oku
13.09.2025
Kültürün demokratikleşmesi için festivallerin yaygınlaşması

Son yıllarda “kültür politikası” üzerine çok sayıda çalışmanın karşımıza çıktığı bir gerçek.

Devamını Oku
06.09.2025
Yanı başımızda oluşan nefret dili

Coetzee’nin çok sevdiğim romanı “Utanç”a, bir “modern diller” hocasının, Cape Town Teknik Üniversitesi’nde “romantik şairler” konulu bir ders verirken öğrencisiyle yaşadığı rahatsızlık verici ilişkiyi sorgulayarak başlarız.

Devamını Oku
30.08.2025
İki deprem: Sındırgı depremi ile siyaset depremi

“Hadi, gelin de dikkatle seyredin bu korkunç yıkıntıları,/ Küllerini şu talihsizin, şu döküntüleri, şu kalıntıları...”

Devamını Oku
16.08.2025
Gazze’de katliam, dünyada ikiyüzlülük

Geçtiğimiz günlerde son on beş yıldır Gazze’ye gönüllü olarak giden İngiliz doktor Nick Maynard’ın İsrail’de devam eden gaddarlığı anlattığı haberler yansıdı basına.

Devamını Oku
02.08.2025
Adalet terazisi

Paris’te bir sonbahar günüydü...

Devamını Oku
26.07.2025
Attila Jozsef dosyası

“Notos” dergi bu ayki sayısında Sevgican Yağcı Aksel’in hazırladığı Attila Jozsef dosyasıyla okurla buluşuyor.

Devamını Oku
19.07.2025
Sivas’tan sonra Rıfat Ilgaz’ı anımsamak...

Sivas’tan sonra Rıfat Ilgaz’ı anımsamak...

Devamını Oku
12.07.2025
Bir yangının külü...

Yanıyoruz. Hem de birer ikişer değil, azar azar değil, biner biner...

Devamını Oku
05.07.2025
Bilimden yana edebiyata doğru

Bizlerin yaşam döngüsü tam otuz iki yıldır ortaçağ karanlığı olarak nitelendirdiğimiz Sivas katliamının yaşandığı o kara günde saklı...

Devamını Oku
28.06.2025
Nükleer savaş dersleri

Bazı kitaplardan bazen bir duygu tohumu, bir im kalır geriye.

Devamını Oku
21.06.2025
Siz Nihat Genç deyin ben abi…

Gökbilimciler, iki yıldızın evrende çarpışmasını “birleşme” olarak yorumlar...

Devamını Oku
14.06.2025
Cezaevi kapısında...

Bugün bayramın ikinci günü. Canımız sıkkın, yüreğimiz buruk. Düşünceleri nedeniyle kırk kilit altına alınanlarla özgürce buluşuncaya kadar tadımız tuzumuz yok!

Devamını Oku
07.06.2025
Sarıyer Edebiyat Günleri

Geçtiğimiz hafta pazar günü Sarıyer Belediyesi’nin düzenlediği “12. Sarıyer Edebiyat Günleri”nde “Öykücülüğümüzün Yüz Yılı” başlıklı bir panelde Sadık Aslankara, Özcan Karabulut, Hürriyet Yaşar’la birlikte konuşmacıydım.

Devamını Oku
31.05.2025
Bir Aydınlanmacı: Refik Ahmet Sevengil

Elimde uzun süredir Cemal Ünlü’nün kaleme aldığı “Söylemenin Vakti Var: Bir Yirminci Yüzyıl Bilgesi: Refik Ahmet Sevengil” kitabı var.

Devamını Oku
24.05.2025
İç sıkıntısı

Umutsuzluk ölümcül sayılabilecek bir hastalıktır. Büyük iç sıkıntıları daha çok geçmişle değil gelecekle ilişkilidir. İnsan geçen günlerden çok gelecek günlere ilişkin kaygı duyar.

Devamını Oku
17.05.2025
Dün, bugün, yarın

Dün, bugün, yarın

Devamını Oku
10.05.2025
Bir ‘örgü’ meselesi

Bir ‘örgü’ meselesi

Devamını Oku
03.05.2025
Yazarın masası

Yazarın masası

Devamını Oku
26.04.2025
Saf kötülüğün karşısında ayakta kalmaya çalışan iyilik

Saf kötülüğün karşısında ayakta kalmaya çalışan iyilik

Devamını Oku
19.04.2025
İyi ki doğdun Ataol Behramoğlu

İyi ki doğdun Ataol Behramoğlu

Devamını Oku
12.04.2025
‘Ödenmeyecek! Ödemiyoruz!’

‘Ödenmeyecek! Ödemiyoruz!’

Devamını Oku
05.04.2025