FIFA’nın “Football Agents 2025” raporunda menajerlerle ilgili enteresan nokta “çoklu temsil”. Bir menajerin aynı anda hem oyuncuyu hem alıcı kulübü hem de satıcı kulübü temsil etmesi durumu. Bu, aslında ticaretin de futbolun da özünde rekabeti olumsuz etkileyen, çıkar çatışmasına neden olabilecek bir durum. Böylesi bir pozisyonda menajerin önceliği ne olur? Kulüp ve oyuncu kendisi için en iyi kontratı yapmak ister. Menajer için en iyi kontratı yapmaktan çok üç taraftan da komisyon alacağı transferin bir an önce ne pahasına olursa olsun bitmesini sağlamak olacaktır. Bu denklemde oyuncu çok kolay en zayıf halka haline gelebiliyor. Raporda 55 tane üçlü, 962 tane ikili temsil vakası belirlenmiş. Açıklanan bu durum gerçekte menajerin pazarlıkta gücünü ve kontrolünü gösteren korkutucu bir detay. FIFA’nın bu işe bilmeden onay ve izin verdiğini düşünmek tamamen safdillik olur. Sistemin devamı açısından FIFA bu tür kontratlardan belirli bir ücret almamakla birlikte, yıllık olarak menajerlerden 600 dolara kadar lisans ücreti alıyor. Bu da yıllık 2.5 milyon dolara ulaşıyor.
2025’te kulüplerin menajerlere ödediği hizmet bedeli 1.37 milyar dolar. Bu paranın yüzde 89’u Avrupa’dan UEFA’ya bağlı kulüplerden çıkmış. Ama paranın dağılımında tuhaf bir ikilem var. Anlaşmaların büyük çoğunluğunda ücretler 1 milyon doların altında, hatta en yaygın aralık 10 binle 100 bin dolar arasında görünüyor. Bu da piyasanın tabanında binlerce küçük işlem olduğunu gösteriyor. İşte asıl hikâye burada saklı. Rapordaki verilerden hareketle konuyu şöyle açıklayayım: Rapor, 1 milyon doları aşan sadece 348 işlemin olduğunu belirtiyor. Yani toplam binlerce işlemin içinde bu sayı çok küçük bir yüzde gibi görünmekle birlikte, burada çok ilginç bir detay var. Bu sayısal veri seti toplam işlem adedi içinde küçük bir grubu oluşturuyor ama menajerlik sisteminde dönen toplam paranın yüzde 68.4’üne karşılık geliyor. Bu tutar toplam menajerlik harcamalarının üçte ikisinden fazlası. Hatta raporda 15 milyon doları aşan tek bir ödemenin olduğu da belirtiliyor. Bu durum “süper menajer” olgusunun finansal kanıtı.
Menajerlik piyasasını süper menajerler yönetiyor, kuralları onlar koyuyor. Bu işlemlerde gözden kaçırılmaması gereken nokta komisyon oranının yüksekliğinden çok, işlemin finansal büyüklüğünün daha önemli olması. Zira, işlem bedeli büyüdükçe, menajerlik komisyon geliri de önemli tutarlara ulaşıyor. Transfer sözleşme tutarları arttıkça, süper menajerlerin aldıkları komisyonun transfer bedeline oranı genelde düşüyor sonuçta menajer komisyon tutarı artıyor. 100 milyon dolarlık bir transferden alınan yüzde beşlik komisyon, 10 milyon dolarlık bir transferden alınan yüzde 10’luk komisyondan çok daha fazla para anlamına geliyor. Süper menajerlerin nominal kazançları astronomik seviyelere çıkıyor. Menajerlik piyasasında İngiliz menajerler 412 transferden 171.5 milyon dolar gelirle zirvede.
