Soru: 15/01/2025 tarihi öncesinde (örneğin 1/5/2011) vergi indiriminden emekli aylığı alanlardan kontrol muayenesi olanların kontrol sonrasındaki raporları SGK sağlık kurullarınca mı değerlendirilecek? Ferdi Ç.
5510 sayılı kanunda değişiklik yapan 9/1/2025 tarihli ve 7538 sayılı yasanın engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanan ve sigortalılığı 2008/Ekim öncesi başlayan 4/a kapsamındaki sigortalıların emeklilik uygulamasını ortadan kaldırmasına ilişkin hükümleri, 15/1/2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girmiştir. 7538 sayılı kanunun 15. maddesiyle, 5510 sayılı kanunun geçici 10. maddesinin üçüncü fıkrası, “Engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanarak yaşlılık aylığı bağlananların aylıklarının ödenmesine devam edilir. Bunlar hakkında 28’inci maddenin beşinci fıkrası ile 94’üncü madde hükümleri uygulanır” şeklinde değiştirilmiştir. Buna göre uygulama değişikliğinden önce engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanmak suretiyle tarafına yaşlılık aylığı bağlananların, bu aylıklarının ödenmesine devam edileceği belirtilerek bunlar hakkında 28. maddenin beşinci fıkrası ile yine 5510 sayılı kanunun “kontrol muayenesi” başlıklı 94. madde hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür. Diğer bir ifadeyle kanunun yürürlük tarihinden önce tarafına engelli aylığı bağlananlardan kontrol muayene tarihi bulunanların kontrol işlemleri, 28. maddenin beşinci fıkrası kapsamındaki sigortalılarda olduğu şekliyle yapılacaktır. Bu kapsamdaki emekliler kontrol muayenesine gönderilecek ve çalışma gücü kayıp oranları, alınan sağlık kurulu raporlarının SGK sağlık kurullarınca Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre değerlendirilmesi sonucu yeniden tespit edilecektir. Daha önceki engellilik durumları Maliye Bakanlığı Merkez Sağlık Kurulu tarafından Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre belirlendiğinden, rahatsızlıkları aynı olduğu halde sırf farklı yönetmelik hükümlerine göre değerlendirme yapılacağından, sigortalıların engellilik dereceleri değişebilecek ve emekli aylıklarının kesilmesi gündeme gelebilecektir.
CENAZE YARDIMI NE KADAR?
Soru: Babam Bağ-Kur emeklisi iken 2/1/2025 tarihinde vefat etti. Aylık alabilecek durumda sadece annem var. Aylık ve cenaze yardımı talebinde bulunacağız. Annem SSK emeklisi olup babamın maaşını alabilir mi? Cenaze yardımı miktarı ne olur? Nalan Ş.
Ölen sigortalıların eşlerine ölüm aylığı bağlanması için aranan tek koşul, ölüm tarihinde eşler arasında resmi nikâh akdinin bulunmasıdır. Bunun dışında eşlerin çalışması veya emekli olması aylık almalarına engel değildir. Annenize babanızdan dolayı ölüm aylığı bağlanır. Ancak annenizin SSK emeklisi olması nedeniyle ölüm aylığı hissesi yüzde 50 olarak belirlenir. 2025 yılında ölen SSK ve Bağ-Kur emeklileri için cenaze ödeneği tutarı 4 bin 888 TL’dir.
Soru: Ben 2008 öncesi sigorta girişliyim. Böbrek nakilli bir bireyim ve yüzde 70 engelli raporum ve süresiz bir raporum var. Yeni çıkan yasa organ nakilli bireyleri kapsıyor mu? Cüneyt U.
Engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanan 4/a sigortalılarına yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkin uygulama, 15/1/2025 tarihi itibarıyla 7538 sayılı kanunla yürürlükten kaldırılmış, engelli sigortalılar hakkında 5510 sayılı kanunun 28. maddesinin beşinci fıkrası kapsamında çalışma gücü kaybı yüzde 60’ın altında olanlara ilişkin maddenin uygulanması öngörülmüştür.
Bu durumda, tarafınıza henüz engelliliğiniz nedeniyle aylık bağlanmadığından, engelli emeklilik hakkından yararlanmak istemeniz halinde hakkınızda 5510/28. maddenin beşinci fıkra hükümleri uygulanacaktır. Mevcut durumda yüzde 70 olan engellilik dereceniz, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre belirlenmiştir. Emeklilik talebinde bulunmanız halinde sağlık kurulu raporunuz SGK sağlık kurulunca Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre yeniden değerlendirilecektir. SGK sağlık kurulunca çalışma gücü kaybınız;
- Yüzde 40-49 arasında belirlenir ise yaş koşulu aranmaksızın 18 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4100 prim gün,
- Yüzde 50-59 arasında belirlenir ise yine yaş şartı aranmaksızın 16 yıllık sigortalılık süresi ve en az 3700 prim gün,
koşullarının yerine gelmesi halinde tarafınıza yaşlılık aylığı bağlanacaktır.
Çalışma gücü kayıp oranınızın yüzde 60 ve üzeri olması durumunda, 5510 sayılı kanuna göre malul sayılacağınızdan, tarafınıza yaşlılık aylığı yerine 10 yıllık sigortalılık süresi ve en az 1800 prim gün sayısı koşullarının da yerine gelmesi şartıyla malullük sigortasından aylık bağlanacaktır.
