Milletimizin hal ve gidişatı üzerine
Orhan Bursalı
Son Köşe Yazıları

Milletimizin hal ve gidişatı üzerine

01.02.2018 06:00
Güncellenme:
Takip Et:

Gazete, kitap, dergi okumuyorum, günde 3 saate yakın TV seyrediyorum”. Kadir Has Üniversitesi’nin her yıl yaptığı “sosyal – siyasal eğilimler araştırması”nın, halkımızın kültürel düzeyi – eğilimleri hakkında ortaya koyduğu veriler iç açıcı değil. Rezalet desek yeridir. Bakın:
Gazete hiç okumayanlar yüzde 37.1... Kitap hiç okumayanlar yüzde 52.8...
Tiyatroya gitmem, diyenler yüzde 69.9... Günde 1-5 saat arası TV izleyenler yüzde 75.
Sosyal medya ve bilgisayar oyunlarına 1-5 saat zaman ayıranlar yüzde 65.
Gazetelere, ayda bir ile haftada bir-iki kez bakanların toplam oranı yüzde 28.8. Okuyanların çoğu da daha çok internet üzerinden okuyor. Gazetelere güven aşağılarda, yüzde 35. İktidarın gazeteler üzerindeki baskısı sonucu, medyaya güven aşağılarda. Medya özgürlüğünde dünyada 150. sıralarda seyreden Türkiye’de, halk neden güvensin ki! Bu arada, sosyal demokrat ve sosyalistler arasında gazete okunurluğu en yüksek.

Kitap okumam
Her gün kitap okuyanlara gidelim: Yüzde 5.9. Ayda bir gün kitap okuyan azınlığı bir kenara bırakacak olursak, 2-3 hafta bir gün ile haftada 3 günden fazla okuyanların toplam oranı yüzde 41.3. Buna mı sevinelim yoksa yüzde 52.8’e mi üzülelim?
Öyle ki Türkiye’de çok kitap basılıyor. Pek çoğunun niteliğini tartışabilirsiniz, fakat Koç, Boğaziçi, İstanbul Kültür, İstanbul Bilgi gibi üniversitelerin bastığı mükemmel bilimsel kitaplar da giderek artıyor. Burada, 2-3 haftada bir gün kitap okuyorum diyen palavracıları dışlarsak, kitap okuyanların oranı 23.6... Türkiye’nin entelektüelliğe yakın kesimi bu kadar. Yılda okunan kitap ortalaması 5.4. 11 kitaptan fazla okuyanlar yüzde 10.8; 11’den fazla okuyanlar ise 28.4.
Toplumsal sistem, iş dünyası - kurumsal yapıların, insanlarımızdan gazete-kitap okuma ve Türkiye ve dünya olayları üzerine daha ayrıntılı bilgili olma talebi yok. Rastlantısal olarak sağda solda ekranda göz ucuyla baktığı gazetelerden gözüne kulağına çalınanlarla, yalanına yanlışına bakmadan “bilgi sahibi” bir çoğunluk milletimiz var.
Ama her şey hakkında da kanaat sahibi. Mesela Türkiye’de yaşanan değişimin yönü yüzde 71.2 iyiye doğru. Bunlara göre ise ekonomi yüzde 14.9’a göre iyiye gidiyor, birinci sırada. Sonraki sıralarda, ülkenin kalkınması (12.8), siyasi güç (6.4), sağlık 5.8... Ekonomi politikaları başarılı diyenler yüzde 47.7. Bunların yüzde 77.4’ü AKP’li.
Demokrasiye gelelim: demokrasi zayıflıyor diyenler son üç yılda yüzde 10’luk bir artışla yüzde 36.1’e çıkmış. Demokratik bir ülkedir, diyenlerde de azalma var: yüzde 31. Demokratik miyiz, otoriter mi: yüzde 62.6 demokratik. Tabii AKP’lilerin yüzde 82.4’ünün oyu var burada!
En sevindirici bulmamız gereken belki de komşu olma durumu: Türk, Kürt, Alevi, öğrenci, Musevi, Rum, birlikte yaşayanlar... Milletimizin yüzde 50’sinin umurunda değil. En yüksek reddi, yüzde 51.9 ile eşcinseller alıyor ki farketmez diyenler de yüksek: 37.5
1209 sorunun yöneltildiği kapsamlı bir araştırmanın partiler, liderler, uygulamalar gibi siyasi konularına girmiyorum. Buralarda tarafgirlik tepelerde. RTE yüzde 50 gibi beğenilmeye sahip. Fakat unutmayın ki, kanaat belirtenlerin zaten büyük çoğunluğu AKP’li! Bu araştırma, bir kırılma göstermemekle birlikte, AKP’ye oy verenler arasında yüzde 10 ve daha çok hoşnutsuzluk, AKP eğiliminden farklı görüş belirtenler var.
1000 kişiyle, 2 saat süren ayrıntılı konuşmalarla hazırlanmış yoklamaya göre, Türkiye’yi modern bulanlar yüzde 65’e yakın (AKP’lilerin oranı yüzde 88). Ülkeyi muhafazakâr bulan 87.9; dindar 77.2; milliyetçi 73; Cumhuriyetçi/Kemalist 38.1; sosyal demokrat 35; sosyalist yüzde 30. Ülkede sosyalist devrim gerçekleşmiş!

Biz nereliyiz?
Peki Avrupalı mıyız Ortadoğulu mu? İkincisiyiz diyenler 54.4... AKP’lilerin sadece yüzde 53.1’inin Avrupalıyız, demesi, ülke görünümünü aşağı çekti! Gerçeği mi görüyorlar dersiniz? Tartışmalı bir durum: Dindar mıyız (52.3); laik (47.7). AKP’lilerin yüzde 55.6’sı ülkeyi laik görüyor.
En önemli sonuç: OHAL demokratik hakları zedeliyor mu? Evet 46.7, hayır 35.9. AKP’li 36.3 seçmen bile evet zedeliyor demekte. Peki uzatılmalı mı: 38.1 evet, 47.5 hayır. AKP’lilerin yüzde 27.5’i hayır diyor!
Sonuna geliyoruz: Yargı siyasallaştı , evet: AKP 33.6; MHP: 56.7.
Peki, ideal bir Cumhurbaşkanının özellikleri ne olmalı: Dürüst ve ahlaklı: yüzde 56.1. Başarılı bir siyasi geçmiş: 43.6.
Bu sonuncu, seçimlere yansır mı dersiniz?

Yazarın Son Yazıları

Orta sınıfın düşüşü

Bu yılın gözde dizisi Kralın Düşüşü gibi oldu ama kastettiğim İpek Özbey ile Onur Alp Yılmaz’ın hazırladıkları kitap.

Devamını Oku
11.01.2026
Aziz Sancar’dan büyük bir başarı daha: Beyin kanserini farelerde yok ettiler

İki üç kez yazmıştım, Aziz Hoca, hızlı ilerleyen ve ölümcül bir beyin kanseri türü olan Glioblastoma’nın tedavisine yönelik çok ciddi bir yöntem geliştirdi ve ilk erken sonuçlar bu tedavinin mümkün olabileceğine ilişkin önemli umutlar doğurdu, diye.

Devamını Oku
08.01.2026
Askeri güç ile siyaset: Geleceği olabilir mi? Avrupa- Çin dayanışması

Bence Trump, bugünkü dünyada pek de geleceği olmayan bir siyaset dönemi başlattı.

Devamını Oku
06.01.2026
Dünyada her şey çöktü, kendini korumak bile ne kadar mümkün?

“Önce Amerika”, “En büyük Amerika” sloganları bugün yaşadıklarımıza (Venezüella’ya baskın) ve arkasından yaşayacaklarımıza ilişkin her şeyi açıklıyordu.

Devamını Oku
05.01.2026
İran’da rejimin tek çıkış yolu nükleeri iptal etmek mi?

En sonunda İranlılar, ekonomik çöküşe başkaldırdılar.

Devamını Oku
04.01.2026
Ekonomik panoramada kısa gezinti ve utanmazlık skalası tartışması

Ekonomik tablo yıllardır felaket.

Devamını Oku
30.12.2025
HÜDA PAR/DEM/İmralı el ele Kürt karanlığına

AKP, Türkiye ve Ortadoğu’da Kürdistan isteyen pankürdist, geçmişi karanlık HÜDA PAR’ı, 4 milletvekili vererek Meclis’e soktu.

Devamını Oku
29.12.2025
Hey Türkler, Anadolu, Trakya, savaşı kaybettiğinizden haberiniz var mı?

Kürt meselesini çözüm komisyonu sanki çıkmaza girdi gibi.

Devamını Oku
28.12.2025
Çin’in başarısının sırrı: Yüz binlerce genç mühendis

Anımsıyorum, 6-7 yıl önce Amerikan üniversitelerini bitiren fen alanlarında mühendislerin sayısı muhtemelen 400 bin kadar olduğuna ilişkin bir istatistiğe hayret etmiştim.

Devamını Oku
25.12.2025
Çin, 20 yılda kritik teknoloji araştırmalarının yüzde 90’ında öncü

Yukarıdaki başlık bana ait değil, dünyanın en önemli iki bilim dergisinden biri olan NATURE’a ait.

Devamını Oku
23.12.2025
6 yıllık ‘Manhattan Projesi’ ile Çin ABD tekelini kırdı

Bu proje İkinci Dünya Savaşı’nı bitiren atom bombası üretme projesi değil.

Devamını Oku
22.12.2025
Anket sonuçlarına ne kadar güvenmeli?

Onlarca anket önümüze geliyor ve buna göre yorumlar yapıyoruz.

Devamını Oku
21.12.2025
13 yıl öncenin büyük öngörüsü gerçekleşiyor mu?

Kaybettiğimiz Doğan Kuban Hoca’nın seçme yazılarına her hafta Herkese Bilim Teknoloji dergisinde yer veriyoruz.

Devamını Oku
18.12.2025
Ankara’nın F-35 rüyası bitti veya çok bedel ödemesi gerekir

Hayır, ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Barrack’ın F-35 konusunda verdiği yanıta dayanarak Ankara bu uçakların rüyasını bile göremez demiyorum.

Devamını Oku
16.12.2025
Bu anlaşmayı kim ‘Feshet’ dediyse suçlu o! Suriye tek mi olacak çok mu?

Bütün mesele bu. Derinden bir savaş veriliyor, bir varlık ve yokluk savaşı bu, olmak mı olmamak mı...

Devamını Oku
15.12.2025
Bu övgünün ardında ne var?

Şam hükümetini ve Suriye’yi kimler zayıf bırakarak dış güçlerin sürekli müdahalesine açık bir ülke konumunda tutmak istiyor sorusu çok önemli ama bugün Trump’ın Erdoğan’a olan büyük sevgisinin arka planında ne var sorusuyla başlayacağım.

Devamını Oku
14.12.2025
Tarihe geçecek diploma iptali davası Dreyfus’u gölgede bırakır

Bir ülke, bir iktidar, bir hukuk, bir yargı düşünün ki topluca hareketle bir kimsenin 31 yıl önce aldığı üniversite bitirme diplomasını geçersiz saysın ve iptal etsin.

Devamını Oku
11.12.2025
‘Bana uy, seni tekrar büyük yapacağım, yoksa yok olacaksın’

Trump yönetiminin hazırladığı Milli Güvenlik Stratejisi (Belgesi) büyük tartışma yarattı, özellikle Avrupa’ya ilişkin bölümleri. Trump karşıtı Amerikan medyası ve entelektüel yazarlar, Trump Avrupa’yı adeta düşman olarak görüyor yorumunu yaptılar.

Devamını Oku
09.12.2025
Ümmet mi millet mi? Av kim, avcı kim?

Bakın ne buldum.

Devamını Oku
07.12.2025
Şu 29 maddeye noldu ey komisyon? Yanıt: DEM istemedi!

CHP, “Öcalan’a serbestlik, anayasa değişikliğine DEM desteği, PKK’ye ülkede siyaset yapma özgürlüğü” komisyonuna katılırken demokratikleşme olmadan Kürt sorunu çözülmez diyerek 29 maddede bir paket sunmuştu, hatırlatmak istedim özetle de olsa...

Devamını Oku
04.12.2025
Ümmet: Parçalanmış bir Türkiye

Dünkü yazımın sonu “Peki niye şimdi ümmet” sorusuyla bitiyordu. Yer darlığından yanıtı yoktu.

Devamını Oku
02.12.2025
İmralı ve PKK’nin ‘ümmetçi Türkiye’ söyleminin anlamı ne?

Bugüne kadar seküler parti havası basan Kürt milliyetçi siyasal hareketini bir süredir “ümmet” heyecanı bastı.

Devamını Oku
01.12.2025
CHP’yi kurultay sonrası çok zor bir dönem bekliyor

CHP programını yeniledi, parti meclisini 80 kişiye çıkararak kapsayıcılığını ve halk nezdinde temsiliyetini artırdı, büyük bir inançla Özgür Özel iktidara geleceklerini söyledi.

Devamını Oku
30.11.2025
Adeta yargısız infaz kararı

Evet Fatih Altaylı’ya verilen 4.2 yıllık mahkûmiyet kararı, sözlerinde açık bir tehdit asla olmayan ve doğrudan cumhurbaşkanını hedef almayan, ana fikri Türk halkının seçimlerde oy kullanmayı artık çok sevdiği ve bundan asla vazgeçmeyeceği idi.

Devamını Oku
27.11.2025
DEM’in kaçırdığı, CHP’nin yapması gereken

CHP’nin “çözüm” komisyonuna katılırken verdiği sözü tutması iktidar kanadını ve bu kanada eklemlenenleri rahatsız etti.

Devamını Oku
25.11.2025
Yeni seçim ittifaklar olasılığına bir bakış ve sırat köprüsünde yürüyenler

Dünkü yazımın sonunda şu cümleler vardı: Süreç zaten yeni ittifaklar yaratacak ortama itildi.

Devamını Oku
24.11.2025
Neden İmralı dayatması? Çünkü sürecin lideri!

Evet, apar topar ve medyaya kapalı bir toplantı ile milletvekillerinden oluşan ve 5 kişi olacağı söylenen bir heyet, İmralı Adası’na gidecek.

Devamını Oku
23.11.2025
İddianamede yaldızlı bir casus öyküsü

İddianamede Eylem 13 başlığı altında çok ciddi bir iddia var:

Devamını Oku
17.11.2025
Burası Türkiye abicim, yarın ne olacağını kestirmek zor

AKP çok şükür kendinden önceki sağcı iktidarların izinden giderek ülkeyi, geçmişe kıyasla en büyük ekonomik çöküşe ve yoksullaşmaya itti.

Devamını Oku
16.11.2025
Olağanüstü döneme olağanüstü iddianame

4 bin sayfalık iddianame mi olurmuş?

Devamını Oku
13.11.2025
Millet, ‘dâhi adam’ın bu topraklardan çıkmasının gururunu yaşıyor

AKP’den önce 10 Kasım’larda sirenler çaldığında köprüde, caddelerde sokaklarda durmayan araçların ve yayaların sayısı hatırı sayılır ölçüde fazlaydı.

Devamını Oku
11.11.2025
Cumhuriyetin temeli ve Ata’nın bize mirası 3+2 altın anahtar

Bugün büyük Türk’ü anıyoruz.

Devamını Oku
10.11.2025
Üniversite diploması ne kadar değerli

ABD’de Gallup’un ağustos ayında gerçekleştirdiği anket ilginç sonuçlarıyla tartışma yarattı...

Devamını Oku
09.11.2025
Mesele salt İmamoğlu değil, yenilikçilik ve yerellik

Ekrem İmamoğlu’na casusluk suçlamasının hemen ardından oğlu ve babasının sorguya çekilmesine sıra geldi.

Devamını Oku
06.11.2025
Ahmet Türk ve hayal alemi

DEM heyeti ile cumhurbaşkanı arasında son yapılan ve sonucu merakla beklenen görüşme üzerine bir açıklama beklerken cumhurbaşkanı hukuk başdanışmanlarından Mehmet Uçum merakımızı giderdi.

Devamını Oku
04.11.2025
İstanbul ‘iş bilmez kadir bilmezler’in mi elinde? Peki ‘Biz ihanet ettik’ kim dedi?

Cumhurbaşkanı, İstanbul’un en değerli havaalanı Atatürk Havaalanı’nın yıkılarak yerine yapılan “millet bahçesi”ni ziyaret etmiş ve “İstanbul’umuzu iş bilmez, kadir kıymet bilmez, tarih ve medeniyet şuurundan yoksun kifayetsizlerin insafına terk etmiyoruz. İstanbul bizim göz bebeğimizdir. Bu aziz şehrin bir fetret devri daha yaşamasına gönlümüz asla razı değil” demiş.

Devamını Oku
03.11.2025
Bayrampaşa’ya çökme, genel seçimlerin provası mı?

Bayrampaşa Belediyesi’ni “ele geçirme eylemi” tam bir milli iradeyi hava cıva gören bir iktidar anlayışının tipik örneğidir.

Devamını Oku
02.11.2025
En büyük iki devrim: Ulus ve kadın devrimi

Bu döneme özgü karamsarlıkları erteleyerek bir de şu açıdan bakalım: Atatürk’ün Cumhuriyet hedeflerine önemli ölçüde varılmıştır; bu hedeflerin artık geri döndürülemez olduklarına, tüm Türkiye’nin dün Cumhuriyeti ve Atatürk’ü olağanüstü sahiplenmesiyle sürekli tanıklık ediyoruz.

Devamını Oku
30.10.2025
Casuuusss... Cephanelerini çabuk tüketiyorlar... Hedef Tele1 miydi!?

Yahu bekleyin kardeşim, insanları en çok etkileyebilecek bir konuyu...

Devamını Oku
27.10.2025
İslamcı ‘muhafazakâr demokrat’ olabilir miydi?

“Muhafazakâr demokrat”ların en son numarası, bertaraf etmek istedikleri muhalif rakiplerini casuslukla suçlamak oldu.

Devamını Oku
26.10.2025