Günlerdir, bütün dünya gibi Türkiye de Venezüella ve Maduro ile yatıp kalkıyor. Değerlendirmeler, yorumlar... Hak hukuk sorgulamaları... “Orayı bırak, buraya bak” çığlıkları... Dış müdahaleler, iç tepkiler, iç ve dış endişeler... Doğaldır, zaten başka türlüsü düşünülemez.
Bu yazıda bilmediğiniz hiçbir şey söylemeyeceğim. Sadece bir hatırlatma. Gerisini siz tamamlayın.
ABD’nin resmi askeri güç kullanımını çeşitli kaynaklar şöyle sıralıyor:
1945-1991: Soğuk Savaş müdahaleleri: Kore savaşı (Kore Yarımadası’nda), Vietnam savaşı (Vietnam, Laos, Kamboçya’da), Küba Domuzlar Körfezi çıkarması (1961), Dominik Cumhuriyeti müdahalesi (1965), Lübnan müdahaleleri (1958, 1982-1984), Grenada işgali (1983), Libya bombardımanı (1986), Panama işgali (1989).
1991-2001: Soğuk Savaş sonrası: Körfez Savaşı-Irak, Somali müdahalesi (1992-1994), Bosna müdahalesi (1995) Kosova/Sırbistan bombardımanı (1999)
2001-2011: “Teröre karşı savaş” Afganistan savaşı, Irak savaşı, Pakistan, Yemen, Somali (İHA ve özel kuvvet operasyonları), Filipinler.
2011-Günümüz: Sürekli operasyonlar: Libya müdahalesi (2011), Suriye’de askeri varlık (2014’ten beri), IŞİD’e karşı küresel operasyonlar, Kızıldeniz, Körfez, Afrika üsleri, Ukrayna savaşı-doğrudan savaşmadan askeri destek (2022’den beri)
CIA DESTEKLİ DARBELER, MÜDAHALELER
Gizli operasyonlar, finansman, medya manipülasyonu, askeri eğitim veya doğrudan planlama yoluyla... (Sona geldiğinizde listedeki eksikleri siz tamamlayın!)
İran- 1953 Operasyon Ajax. Seçilmiş Başbakan Muhammed Musaddık devrildi. Petrolün millileştirilmesi sonrası şahın otoritesi yeniden kuruldu.
Guatemala- 1954 Başkan Jacobo Arbenz devrildi. United Fruit Company çıkarları, on yıllar sürecek iç savaşın başlangıcı. Yerli halklara karşı soykırım niteliğinde operasyonlar.
Kongo- 1960-1961 Başbakan Patrice Lumumba. CIA destekli süreçle iktidardan düşürüldü ve öldürüldü. Mobutu diktatörlüğünün önü açıldı.
Küba- Domuzlar Körfezi Çıkarması sonrasında Castro’ya suikast girişimleri. Sürekli ambargo ve sabotaj.
Brezilya- 1964 Başkan João Goulart devrildi. 21 yıllık askeri diktatörlük başladı.
Dominik Cumhuriyeti- 1965 ABD askeri işgali.
Endonezya- 1965 Başkan Sukarno tasfiye edildi, General Suharto iktidara geldi. Komünist olduğu iddia edilen 500 bin-1 milyon kişi öldürüldü.
Şili- 1970-73 ekonomik sabotaj. 1973. Başkan Salvador Allende öldürüldü. Pinochet darbesi. Medya, grevler ve ordu CIA tarafından desteklendi.
Afganistan- 1979-1989 Sovyetler’e karşı mücahitler desteklendi. El Kaide’nin zeminini hazırlayan süreç... 30 bine yakın kayıp.
Uruguay- 1973 Polis ve istihbarat eğitimi, sol muhalefetin bastırılması.
Paraguay- 1954-1989 Alfredo Stroessner. ABD destekli uzun diktatörlük.
Bolivya- 1967 Che Guevara’nın yakalanması.
Nikaragua- Somoza diktatörlüğü desteklendi. Sandinistalara karşı Contras.
El Salvador- 1980’ler iç savaşı. Ölüm mangaları desteklendi.
Honduras- Bölgesel CIA üssü. 2009 darbesine dolaylı ABD desteği.
(Listeyi tamamlamayı unutmayın!)
SONUÇ:
ABD ve CIA müdahaleleri komünizmle savaşıyoruz diye başlayıp şirket çıkarları, jeopolitik kontrol, uzun askeri diktatörlüklere evrildi. Ticaret devam etti.
Bunlar olmasa şu silah sanayi nasıl gelişebilirdi ki! Egemen güçler ve işbirlikçileri nasıl daha çok, daha çok zenginleşebilirdi ki! Vahşi kapitalizm nasıl sürebilirdi ki???
Sonuç: Binlerce insan ölmüş, birkaç kuşak heba olmuş. Sonuç derin toplumsal travmalar yaşanmış. Kimilerine vız gelip vız gider.
Sevgili okurlar, 60’lı yıllardaki üniversite yıllarımda ve sonrasında şu yukarıdaki listenin her anını kanayarak yaşadığımı anımsıyorum. Yemin etmiştim yeni yılda sadece güzel şeyler yazmaya ama dünya izin vermiyor...
MESUT İKTU
Bariton, opera sanatçısı, öğretim üyesi, opera ve eğitim kurullarında yöneticilik yapmış Mesut İktu, tüm yaşamını müziğe, opera sanatına, gençlerin eğitimine adamış çınarlardan biriydi. Aynı zamanda tam bir kültür insanıydı. Toplumların sanatla ve kültürle gelişeceğini savunurdu. 60 yıldır buna tanıklık ettim. Onu 3 Ocak’ta 78 yaşında yitirdik. Ruhu şad olsun. Seyit Yöre’nin “Mesut İktu-Cumhuriyetin 50 Yıllık Sesi” (h2o) kitabı onun sadece yaşamöyküsü değil, aynı zamanda tanıklıklar ve deneyimlerle zenginleşmiş bir yazılı ve sözlü tarih çalışması niteliğindedir. Okumanızda yarar var.
