Soru: 18/5/2001 tarihinde sigortalı olarak çalışmaya başladım. 2012 yılından itibaren demir çelik fabrikalarında fiili hizmet süresi zammına tabi olarak çalışmaktayım. 1/3/1975 doğumluyum. Yıpranma paylarım emekliliğime nasıl yansır, ne zaman emekli olabilirim. Fahri Y.
18/5/2001 tarihli işe giriş tarihinize göre SSK kapsamında genel hükümlere göre emeklilik koşullarınız: 60 yaş 7000 gün veya 60 yaş, 25 yıllık sigortalılık ve en az 4500 gündür.
Diğer taraftan, 2012 yılında 5510 sayılı kanunun 40. maddesinde belirtilen işyerlerinden demir ve çelik fabrikalarında fiili hizmet süresine tabi çalıştığınızı belirtmektesiniz. Demir ve çelik fabrikalarının 5510/40. maddede belirtilen işlerinde çalışanlara her 360 günlük çalışma için 90 gün fiili hizmet süresi zammı (FHSZ) verilmektedir. FHSZ’ler emeklilik işlemlerinde; sigortalıların beş yılı geçmemek üzere prim ödeme gün sayısına eklenmekte ve eklenen bu sürelerin yarısı emeklilik yaş hadlerinden indirilmektedir. Emeklilik yaş hadlerinden indirim için bu işyerlerinde en az 3600 gün çalışma şartı bulunmaktadır.
Sizin emeklilik koşullarınıza etkisine gelince 2012 yılından itibaren bu işyerinde FHSZ tabi çalıştığınızı belirtmektesiniz. Bu kapsamda çalışma sürenizin 4000 gün olduğunu varsayarsak FHSZ’niz; 4000x90/360=1000 gün olur. Bu durumda, prim ödeme gün sayınıza ilave edilecek süre 1000 gün olacaktır. Yani emeklilik zamanı geldiğinde 7200 gününüz var ise 1000 gün daha ilave edilerek sanki 8200 gününüz varmış gibi işlem yapılacaktır.
Emeklilik yaş haddinden indirimde ise FHSZ’ye tabi işyerinde 4000 gün çalışmanız bulunduğundan (en az 3600 gün çalışma şartı yerine gelmiştir.) 1000 günlük FHSZ’nin yarısı yani 1000/2=500=) 1 yıl 4 ay 20 gün, 60 yaştan düşürülerek daha erken emekli olabileceksiniz.
ÖLEN OĞLUMDAN MAAŞ BAĞLANIR MI?
Soru: Bağ-Kurlu iken ölen babamdan dolayı yetim aylığı alıyorum. Oğlum 9/2/2025 tarihinde sigortalı çalışırken vefat etti ve bekardı. Oğlumdan dolayı tarafıma ölüm aylığı bağlanır mı? Seyide Ş.
Hak sahibi ana/babalara ölüm aylığı bağlama şartları 5510 sayılı kanunun 34. maddesinde belirtilmiş olup, bu koşullar;
- Eş ve çocuklardan artan hissenin bulunması (65 yaşın üstünde olması halinde artan hisse şartı aranmaz),
- Diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması,
- Her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması,
Şeklinde belirlenmiştir. Ana/babanın “her türlü kazanç ve iradının asgari ücretin net tutarının altında olması” durumu ise Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) denetmenlerince tespit edilmektedir.
Babanızdan hak sahibi kız çocuğu olarak ölüm aylığı aldığınızı belirtmektesiniz. 5510/34. maddede belirtildiği üzere, ana babalara ölüm aylığı bağlanması için diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere, gelir/aylık bağlanmamış olması gerekmektedir. Bu durumda, babanızdan ölüm aylığı aldığınızdan, ölen çocuğunuzdan dolayı tarafınıza ölüm aylığı bağlanmaz.
EVLENDİM MAAŞIM KESİLİR Mİ?
Soru: SSK’den annemden ölen annemden dolayı malul yetim maaşı alıyorum. Evlendim, aylığım kesilir mi? Sultan M.
SSK kapsamında iken ölen ana ve babadan dolayı tarafına ölüm aylığı bağlanan kız veya erkek malul çocukların aylıkları; kontrol muayenesi sonucu malullük durumlarının ortadan kalktığının anlaşılması, çalışmaları veya kendi sigortalılıkları nedeniyle gelir veya aylık almaları halinde kesilmektedir. Malul çocukların evlenmeleri, aylıklarının kesilmesini gerektirmez. Bu nedenle evlenmeniz halinde ölüm aylığınız ödenmeye devam edecektir.
SORULARINIZ İÇİN nergis.simsek@ cumhuriyet.com.tr adresine e-posta yollayabilirsiniz.
